II SAB/Łd 108/14

Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 roku sprawy ze skargi L. Ś. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego L. Ś. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 11 sierpnia 2014 roku, pod pozycją [...]. a.bł. Pismem z dnia 1 lipca 2014 r. L. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi wyjaśnił, że w dniu 14 maja 2014 r. zwrócił się do B S.A. w W. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wykonania umowy "Dostawa komputerów stacjonarnych i przenośnych dla Spółek C" (nr postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez D S.A., ul. A 2, [...] W.: [...]), której przedmiotem była sukcesywna dostawa komputerów stacjonarnych, przenośnych (notebooki), monitorów oraz stacji dekujących dla D S.A. (zwanej dalej D) oraz spółek C: 1) czy wykonawcy ww. zamówienia publicznego naliczone zostały kary umowne z tytułu nienależytego wykonania umowy? 2) w przypadku, gdy wykonawcy zostały naliczone kary umowne z tytułu nienależytego wykonania umowy zwracam się z wnioskiem o udostępnienie wszystkich dokumentów dotyczących naliczenia przedmiotowych kar umownych, w szczególności protokołów odbioru poszczególnych nienależycie wykonanych dostaw, not księgowych stanowiących podstawę do zaksięgowania przez zamawiającego kar umownych, korespondencji prowadzonej z wykonawcą w sprawie kar umownych, 3) czy wykonawca skierował do sądu pozew o zapłatę należności z tytułu wykonania ww. zamówienia publicznego? 4) w przypadku, gdy wykonawca skierował do sądu pozew o zapłatę należności z tytułu wykonania ww. zamówienia publicznego zwracam się z wnioskiem o udostępnienie pozwu, odpowiedzi na pozew lub sprzeciwu lub zarzutów od nakazu zapłaty oraz zapadłych w sprawie orzeczeń sądowych. Skarżący dodał, że wnioskowane dokumenty i informacje dotyczyły realizacji przez A S.A. umowy o wykonanie zamówienia publicznego, przy czym postępowanie dotyczące udzielenia zamówienia publicznego było prowadzone w imieniu A S.A. przez C S.A., ul. A 2, [...] W.. Do dnia wniesienia skargi A S.A. nie udostępniła żądanej informacji ani też nie wydała decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym zdaniem skarżącego, naruszyła 14-dniowy termin przewidziany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wskazał, że A S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, bowiem akcjonariuszem A S.A. w 93,62159 % jest C S.A., której, akcjonariuszem w 61,89% jest Skarb Państwa (dane z BIP ww. podmiotów). Jego zdaniem wnioskowana informacja stanowi informację publiczną związaną z zamówieniami publicznymi, w zakresie objętym regulacjami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. Informacja dotycząca naliczenia kar umownych oraz wypłaty wynagrodzenia z tytułu wykonywania umowy, wniesionych spraw sądowych dotyczących wypłaty wynagrodzenia w ramach zawartej umowy zawiera informację o działalności podmiotu, który gospodaruje mieniem Skarbu Państwa - A S. A. W art. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych sformułowano bowiem zasadę jawności postępowania o udzielnie zamówienia, zaś w art. 139 ust. 3 stwierdzono, że umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Stan realizacji umów mający odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się u zamawiającego, zdaniem skarżącego również stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że domaga się udzielenia informacji w zakresie naliczenia kar umownych oraz dotyczących wypłaty wynagrodzenia wykonawcy zamówienia publicznego, a więc udzielenia informacji dotyczącej zamówienia publicznego. Dodał, że tego rodzaju informacje winny być w posiadaniu zamawiającego, chociażby w sporządzanych na bieżąco dokumentach, takich jak protokoły odbioru poszczególnych nienależycie wykonanych dostaw, noty księgowe stanowiące podstawę do zaksięgowania przez zamawiającego kar umownych, korespondencja prowadzona z wykonawcą w sprawie kar umownych. Skarżący wniósł o zobowiązanie A S. A. do udzielenia żądanej informacji publicznej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę A Spółka Akcyjna wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na przedwczesność jej wniesienia ewentualnie o jej oddalenie. Zdaniem Spółki skarga nie spełnia wymogów formalnych w postaci jej podpisania przez skarżącego, zatem nie spełnia wymogów formalnych pisma składanego przez stronę w toku postępowania sądowego. Skarżący nie wystąpił z wnioskiem do strony przeciwnej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynikającym z załączonej skargi, dołączony zaś do skargi wniosek w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jak wynika z jego treści, został skierowany do B S.A. z siedzibą w W., który to podmiot jest zupełnie odrębny i w żaden sposób nie powiązany z A S.A. Wnoszone do niego pisma nie mogą być więc utożsamiane z pismami wnoszonymi do strony przeciwnej. Spółka nie miała zatem możliwości uprzedniego zbadania sprawy i wypowiedzenia się w przedmiotowej kwestii. Skarżący nie wykorzystał więc ustawowych środków, które przysługują mu przed wniesieniem skargi. Spółka uznała tym samym skargę za wniesioną przedwcześnie, a w związku z tym za niedopuszczalną. Z tego względu, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 u.p.s.a., w związku z art. 21 u.d.i.p. wniosła o odrzucenie skargi. Spółka stwierdziła także, że można ją co najwyżej uznać za podmiot wykonujący zadania publiczne jako przedsiębiorca energetyczny, a więc posiadający status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej polegającej na zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju. Spółka dodała, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Udostępnieniu będzie podlegać informacja, która dotyczy działalności przedsiębiorcy realizującego zadania publiczne, tylko i wyłącznie w zakresie tej działalności związanej z publicznym charakterem wykonywanych zadań. Istnienie normatywnego obowiązku udzielenia informacji publicznej należy, zdaniem Spółki, każdorazowo analizować przez pryzmat kategorii spraw związanych z działalnością przedsiębiorcy. Spółka wyjaśniła, że żądana przez skarżącego informacja dotyczy zasad realizacji umowy zawartej przez A S. A. w zakresie jej bieżącej działalności dotyczącej dostawy komputerowego sprzętu biurowego dla potrzeb pracowników administracji Spółki. Nie odnosi się natomiast do spraw związanych z publicznym charakterem zadań dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju, nawet w możliwie ich najszerszym rozumieniu. Na jej realizację nie zostały również wydatkowane jakiekolwiek środki publiczne. Ponadto, zgodnie z § 9 w/w umowy, jej warunki i postanowienia objęte zostały z woli stron tajemnicą przedsiębiorcy, co oznacza zakaz ich ujawniania na rzecz osób trzecich, z zastrzeżeniem sytuacji, gdy ujawnienie to jest wymagane przez przepisy prawa. Zdaniem Spółki żądana informacja nie posiada zatem charakteru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i nie podlegała udostępnieniu. Zauważyła, że z uwagi na fakt, iż wskazana umowa na dostawę sprzętu komputerowego była zawierana w trybie zamówień publicznych, co najwyżej udostępnienie informacji związanych z zawieraną umową można by rozpatrywać na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych. Stosownie do treści art. 139 ust. 3 tej ustawy umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Jawny jest również protokół wraz z załącznikami, o których mowa w art. 96 ust. 3 ustawy p.z.p. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Na zasadach określonych w u.d.i.p., spośród dokumentów związanych z udzielaniem zamówień publicznych, udostępnieniu podlegają zatem wyłącznie umowy w sprawie zamówień publicznych oraz protokoły z prowadzonych postępowań. Inne dokumenty lub dane stanowiące jedynie realizację umów w sprawach zamówień publicznych nie stanowią w konsekwencji informacji publicznej. Skarżący jednak nie żąda ujawnienia ani treści samej umowy, ani też dokumentacji postępowania w sprawie udzielenia zamówienia na dostawę sprzętu komputerowego, występując o udzielenie informacji dotyczących realizacji umowy przez wykonawców, z którymi umowa ta została zawarta. Spółka stwierdziła zatem, że na podstawie ustawy prawo zamówień publicznych, skarżący nie ma prawa ubiegać się o taką informację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako przedwczesna. Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym także w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność A S.A. w B. w zakresie udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 782, dalej: u.d.i.p.) stanowi, iż udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialnotechniczną. Wobec tego bezczynność organu na gruncie wspomnianej ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje bądź też, jeśli istnieją ku temu przesłanki, nie wydaje decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego rozstrzygnięcia, ani nie podjął danej czynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że termin do udzielenia informacji publicznej ekspirował. Uwzględniając treść art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oznacza to, że skargę na bezczynność można wnieść najwcześniej po upływie 14 dniowego terminu na udzielenie informacji publicznej. Organem zobowiązanym do udostępnienia informacji na wniosek jest natomiast podmiot, do którego skierowano żądanie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, że skarga L. Ś., jako przedwczesna, jest niedopuszczalna, co skutkuje koniecznością wydania rozstrzygnięcia o jej odrzuceniu. Odrzucenie skargi jest natomiast równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Spółka, której bezczynność jest przedmiotem skargi otrzymała bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej dopiero wraz ze skargą na bezczynność w tym przedmiocie, co miało miejsce w dniu 7 lipca 2014 r. Zauważyć należy, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej (pismo nadane w dniu 14 maja 2014 r.), został wysłany na adres B S.A. ul. B 59a, [...] W., o czym świadczy adres w nagłówku wniosku oraz dowód nadania załączony do skargi. Powyższe potwierdza również A S.A. w B. twierdząc w odpowiedzi na skargę, że wniosku nie otrzymała. Sąd orzekając w sprawie co do zasady bierze pod uwagę stan z daty wydania takiego rozstrzygnięcia, jednakże kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi ocenia uwzględniając stan z daty wniesienia skargi. W tej sytuacji uznać należało, że przedmiotowa skarga jest przedwczesna, bowiem organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi nie był adresatem wniosku skarżącego. Natomiast zagadnienia o charakterze merytorycznym, w tym ocena czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. wykraczają poza zakres rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Mając powyższe na względzie wskazać należy, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie ulega wątpliwości, iż przedwczesność jest przypadkiem niedopuszczalności, o którym stanowi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2013 roku, I OZ 949/12 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 roku, III SAB/Wa 14/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi sąd postanowił w punkcie drugim na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a.tp.