II SA/Wa 1184/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-08

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. miały prawo odmówić udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów udostępnienia infrastruktury kolejowej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w sytuacji gdy wnioskowane dane dotyczyły okresu historycznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż wnioskowane dane historyczne stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Brak szczegółowego uzasadnienia, dlaczego ujawnienie tych danych mogłoby narazić spółkę na szkodę, a także fakt, że dane dotyczyły okresu historycznego, podważyły zasadność zastosowania ograniczenia dostępu do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca (O.) zwróciła się do PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów udostępnienia infrastruktury kolejowej z lat 2003-2013. PKP PLK S.A. odmówiły udostępnienia tych danych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania od PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. na rzecz strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk (sprawozdawca) Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w [...] na decyzję PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] na rzecz strony skarżącej O. z siedzibą w [...] kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] S. A. z siedzibą w [...] (dalej jako [...]), decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art.16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) i art 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 września 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), utrzymały w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] odmawiającą [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej jako[...]) udostępnienia informacji publicznej o kosztach [...] udostępnienia infrastruktury kolejowej tj. o kosztach, w oparciu o które zatwierdzone zostały decyzjami Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez [.] na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013. Z materiału aktowego wynika następujący stan sprawy: Wnioskiem z dnia [...] maca 2014 r. [...] zwrócił się do [...] o udostępnienie, na podstawie art. 10 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji o kosztach [...] związanych z udostępnieniem infrastruktury kolejowej tj. o kosztach, w oparciu o które zatwierdzone zostały decyzjami Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez PKP PLK na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] odmówiły udostępnienia wnioskowanej informacji stwierdzając, iż żądana informacja ma wartość gospodarczą dla [...] i podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] podniósł, iż przeważająca część danych, o których udostępnienie wnioskodawca wystąpił, nie dotyczy aktualnych danych [...], lecz danych historycznych, które co do istoty nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa. Z powodu upływu czasu informacje takie tracą wartość gospodarczą, a w konsekwencji nie stanowią one już tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wnioskodawca zaznaczył także, że na powyższą okoliczność zwrócił uwagę Sąd Unii Europejskiej w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2006 r. w sprawie T-271/03. [...], po rozpatrzeniu ponownego wniosku [...], rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2014 r. utrzymały zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia [...] podniosły, iż na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Uznanie zatem określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy przesądza o braku możliwości jej udostępnienia w trybie przewidywanym ww. ustawą. Stosownie do treści art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, dla uznania, iż określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa niezbędne jest zatem spełnienie łącznie trzech przesłanek: a) wartość gospodarcza informacji; b) nieujawnienie informacji do wiadomości publicznej; c) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji. Zgodnie zaś z "Ramowym wykazem rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [...] S. A." będącym załącznikiem Nr 1 do Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w [...] S. A. [...], wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. – są ujęte w wyżej wymienionym wykazie. Zastrzeżenie ich treści jest zasadne i dlatego nie można udzielić ich wnioskodawcy. [...] wskazały, iż wniosek [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczy de facto udostępnienia danych z lat 2003-2013 w szeroko rozumianym pojęciu kalkulacji (cen) stawek naliczanych przez [...] za dostęp do zarządzanej infrastruktury kolejowej. Jeśli zatem [...] objęły klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy informacje w zakresie kalkulacji (cen) stawek naliczanych przez [...] S. A. za dostęp do zarządzanej infrastruktury kolejowej, to dane te, na mocy przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie podlegają udostępnieniu. Decyzja [...] z dnia [...] maja 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając wymienionej decyzji naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że dopuszczalna była odmowa informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m. in., iż znacząca część danych, o których udostępnienie wystąpiła, nie dotyczy aktualnych danych o kosztach [...] , lecz danych historycznych. Takie dane z istoty swojej nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa. Upływ czasu powoduje, że takie informacje tracą wartość gospodarczą, a w konsekwencji nie stanowią one już tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Na powyższą okoliczność także zwrócił uwagę Sąd Unii Europejskiej w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2006 r. w sprawie T-271/03. Nadto [...] nie wskazały w jaki sposób ujawnienie wnioskowanych informacji mogłoby narazić na szkodę ten podmiot. [...] ograniczyły się do powołania na wewnętrzne dokumenty spółki przyjmując, iż samo objęcie żądanych informacji wewnętrznym wykazem informacji, stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że te informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Tymczasem jak podkreśla się w orzecznictwie nie wystarczy ogólnikowe stwierdzenie, że na skutek ujawnienia informacji przedsiębiorca będzie potencjalnie narażony na szkodę. Należy wyraźnie wskazać, które konkretnie dane żądane przez wnioskodawcę mogą narazić przedsiębiorcę na szkodę i na czym to narażenie miałoby polegać. [...] dysponują majątkiem publicznym uzyskiwanym z Funduszu Kolejowego. Dodatkowo do udziału w postępowaniach, w których zatwierdzone zostały decyzjami Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez [...] na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, dopuszczone zostały organizacje społeczne. W sytuacji gdy organizacje społeczne miały uprawnienie do wglądu do informacji dotyczących [...] , utraciły one charakter informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa (przyjmując nawet, że te informacje miały w ogóle taki charakter). Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż w dniu 30 maja 2013 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-512/10 Komisja Europejska przeciwko Rzeczpospolita Polska, w którym orzekł, iż Polska uchybiła m. in. obowiązkowi wynikającemu z art. 7 ust. 3 Dyrektywy 2001/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2001 r. w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawania świadectw bezpieczeństwa poprzez umożliwienie przy obliczaniu opłaty za minimalny pakiet dostępu i dostęp do urządzeń związanych z obsługą pociągów, uwzględnienia kosztów, które nie mogą być uznane za bezpośrednio ponoszone jako rezultat wykonywania przewozów pociągami. W celu wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie konieczne jest zebranie odpowiedniego materiału dowodowego. Dla uzyskania danych potrzebnych do dokładnego obliczenia szkody - uzasadnionym jest zwrócenie się o udostępnienie szczegółowych informacji kosztowych do [...] , tj. podmiotu, którego opłaty były zatwierdzane decyzjami Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na podstawie przepisów prawa polskiego, które były niezgodne z dyrektywą UE. W odpowiedzi na skargę [...] wniosły o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik [...] wskazał, iż informacje o szczegółowym sposobie kalkulacji opłat są danymi szczególnie wrażliwymi z punktu widzenia działalności [...], bowiem odnoszą się ściśle do sposobu kształtowania polityki cenowej przedsiębiorcy i formułowania jego oferty handlowej. Dane tego typu są szczególnie chronione przez wszystkich przedsiębiorców, którzy dążą do zachowania ich w tajemnicy przed innymi. Ochrona danych dotyczących kształtowania oferty handlowej i cen jest więc zjawiskiem powszechnym w obrocie gospodarczym. Informacji dotyczących sposobu kształtowania polityki cenowej nie należy przy tym utożsamiać z informacjami dotyczącymi stosowanych cen, albowiem informacje o oferowanych cenach są w sposób oczywisty jawne. Nie oznacza to jednak pełnej jawności informacji o sposobie ich kształtowania. [...] podjęły niezbędne działania w celu zachowania w poufności informacji o sposobie kalkulacji cen świadczonych przez siebie usług. [...] konsekwentnie chronią przedmiotowe informacje przed innymi przedsiębiorcami. Potwierdzeniem powyższego jest uzyskanie ochrony przedmiotowych informacji jako informacji prawnie chronionych (tajemnicy przedsiębiorcy) w toku postępowania przed Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego w sprawie zatwierdzenia stawek jednostkowych opłaty podstawowej i opłat dodatkowych za korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez [...]. Zatem żadne względy nie pozwalają na przyjęcie, aby przedsiębiorca taki, jak [...], nie miał podlegać regulacjom, które pozwalają przedsiębiorcom chronić ich tajemnice. W ocenie [...], w przedmiotowej sprawie pełne zastosowanie znajduje przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie stanowi o utracie wartości gospodarczej fakt, że upłyną pewien okres czasu od wytworzenia informacji, gdyż nie uprawnia do przyjęcia, iż przez to doszło do utraty przymiotu tajemnicy przedsiębiorcy. Fakt wykonywania przez [...] zadań o charakterze publicznym nie niweluje możliwość objęcia informacji dotyczących tej działalności, w ograniczonym nawet zakresie, tajemnicą przedsiębiorcy. Powszechną praktyką przedsiębiorców jest ochrona informacji o sposobach kształtowania ich ofert, a w szczególności o sposobach kształtowania cen oferowanych produktów i usług. W ocenie [...] skarżący nie jest też podmiotem, któremu należałoby w sposób szczególny wykazywać, dlaczego informacje o sposobie kalkulacji cen stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Jako przedsiębiorca może on korzystać z podobnych mechanizmów ochrony swoich tajemnic. Rzeczywistą zaś intencją skarżącego jest uzyskanie takich danych handlowych, które będzie mógł wykorzystać w ceku dokonania wyliczenia na potrzeby ewentualnego procesu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Oznacza to miedzy innymi, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwość kontrolnego aktu podnieść z urzędu. Skarga ocenia wg. powyższego wzorcza kontroli jawi się jako zasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia stała się decyzja [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się ograniczenie dostępu wynikające z tajemnicy przedsiębiorstwa. W sprawie nie budzi wątpliwości stron sporu jak też Sądu, iż w rozumieniu przepisów art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – wg. brzmienia na datę wydania zaskarżonej decyzji), objęte zaskarżoną decyzją pytanie stanowi informację publiczną i zostało skierowane do podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. W przedmiocie wykonywania zadań publicznych, jako przesłanki istnienia obowiązku informacyjnego, wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne – patrz wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1835/12 i z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1858/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 362/12. Dla porządku należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 ustawy. Na podstawie powyższych regulacji przyjmuje się, iż każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnoszące się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego art., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W świetle postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej niebędących organem władzy publicznej o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak wynika z treści powołanego art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 61 ust. 3 Konstytucji RP dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, może podlegać ograniczeniom. Ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności. Wydając decyzję odmowną z powołaniem się na "tajemnice przedsiębiorstwa" należy uwzględnić, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie zawiera definicji tego pojęcia. Orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktryna stoi na stanowisku, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) - przykładowo wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 85/13. W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy (M. Jaśkowska dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002 r. str. 78). Zgodnie z art. 11 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Orzecznictwo jak również doktryna stoi na stanowisku, że gospodarujący informacją, przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje, są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 343/13 powołana wyżej publikacja M. Urbańskiego str. 139). Według wykładni Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 444/06 tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne nie decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności". Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, PRESSCOM Spółka z o. o. Wrocław 2013 str. 131 wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji". Dodać należy, iż art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres prawa do informacji publicznej wskazując, że jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w skardze wartości takie jak: ochrona wartości i praw innych osób i produktów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa ważnego interesu gospodarczego Państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ograniczając prawną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi uczynić to w taki sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiana relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczone. Wskazana regulacja winna być dostosowana do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca, który to cel musi być również kwalifikowany w kategorii wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. I OSK 2022/12). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż z jej uzasadnienia nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się autor zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji [...] S. A. jest krótkie i ogranicza się do analizy przepisów oraz przytoczenia stanu faktycznego, sprowadzonego do prostej konstatacji, iż żądana informacja została na podstawie wewnętrznych przepisów [...] uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa, co ma stanowić o zasadności jej nieudostępnienia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono dlaczego nadano informacjom, o których udostępnienie wnosiła strona skarżąca waloru tajemnicy przedsiębiorcy i dlaczego zasada ochrony tej tajemnicy jest tak istotna dla przedsiębiorstwa, iż usprawiedliwia złamanie zasady transparentności działań podmiotów wykonujących zadania publiczne. Co w żądanej informacji uzasadnia jej ochronę. Nadto w uzasadnieniu tej decyzji w ogóle nie wyjaśniono, na czym [...] opiera stwierdzenie, że żądana informacja posiada dla wymienionego podmiotu wartości gospodarczą, zwłaszcza w kontekście zarzutów wniosku odwoławczego, do których w istocie nie odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Orzecznictwo wypracowało jednolite stanowisko przyjmując, iż nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim spoczywa bowiem, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą, ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa. Nie wystarczy zatem ogólnikowe stwierdzenie, że na skutek ujawnienia informacji przedsiębiorca będzie potencjalnie narażony na szkodę. Należy wyraźnie wskazać, które konkretnie dane żądane przez wnioskodawcę mogą narazić przedsiębiorcę na szkodę i na czym to narażenie miałoby polegać – patrz wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2112/13 (publik. LEX nr 1456979). [...] próbę wykazania ziszczenia przesłanki "wartości gospodarczej" podjął w odpowiedzi na skargę. Wyjaśnić jednak należy, że przedstawione przez pełnomocnika [...] w tym piśmie procesowym stanowisko, ustosunkowujące się do zarzutów przedstawionych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skardze, nie może sanować wadliwości decyzji. Odpowiedź na skargę nie może bowiem uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Odpowiedź na skargę nie może, jako pismo procesowe, być traktowana jako "aneks" do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub prawnych (art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że przedmiotem badania pod kątem legalności i zgodności z prawem przez Sąd jest wyłącznie decyzja, zatem Sąd w swych rozważaniach mógł odnieść się wyłącznie do argumentacji przedstawionej w treści zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę, że odpowiedź na skargę nie stanowi dokumentu, który podlega kontroli przez Sąd, stanowisko w nim zawarte nie może zostać poddane ocenie Sądu (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 890/08 – publik. LEX nr 521947). Reasumując, w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że powołana przez [...] w rozstrzygnięciu argumentacja może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Wobec tego zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia podstawowych wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów kwestionowana skargą decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Rozpoznając ponownie wniosek strony skarżącej z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] będzie obowiązane powyższe rozważania Sądu wziąć pod uwagę, odnieść się do zarzutów zawartych w wymienionym wniosku i podjąć rozstrzygnięcie w formie zgodnej z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie na art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy procesowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło