II OZ 611/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 414/14 wzywające do uiszczenia wpisu od skargi T.S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. T.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z [...] marca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włodawie z dnia [...] października 2013 r., nr [...], którą odmówiono na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane wydania nakazu rozbiórki budynku letniskowego, należącego do C.R., zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym A w miejscowości Okuninka. Zarządzeniem z dnia 16 maja 2014 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie lub zmianę w części dot. wysokości wpisu. W ocenie skarżącego, kwota wpisu z uwagi na charakter sprawy powinna być wyznaczona na podstawie § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia zgodnie, z którym "Wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy pobiera się w wysokości 200 złotych". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 214 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (art. 214 § 2 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, uiścił opłatę pod rygorem odrzucenia skargi. Stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały w sprawach z zakresu skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włodawie, którą odmówiono wydania nakazu rozbiórki budynku letniskowego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Przepisy rozporządzenia nie pozwalają na zmianę wysokości wpisu i są dla sądu wiążące. Przepis ust. 5 został umieszczony w § 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, w którym jako zasadnicze kryterium ustalania wysokości wpisów stałych od skarg przyjęto przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. Przy zastosowaniu wykładni systemowej uzasadnione jest przyjęcie, że przepis ust. 5 odnosi się tylko do takich spraw, w których skarga dotyczy postanowień lub decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych bez względu na przedmiot sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego reguluje trzy tryby nadzwyczajne, do których należy: postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji prawidłowej albo dotkniętej wadą niekwalifikowaną. Tryby te mają charakter służebny wobec trybu głównego, co oznacza, że ich byt prawny jest uzależniony od uprzedniej konkretyzacji normy prawnej w formie indywidualnego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja wydana jest na podstawie przepisów prawa budowlanego i tylko ta materialnoprawna podstawa warunkuje dokonanie kwalifikacji. Powyższe decyzje zostały wydane w trybie zwykłym, a nie w trybie nadzwyczajnym. Nie można uznać za uzasadnione stanowisko strony, że wpis od skargi powinien być wyznaczony na podstawie § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia. Podkreślić należy, że zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy, jednak rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wymaga wystąpienia przez stronę ze stosownym wnioskiem. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.