II FSK 558/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-28

Skład orzekający: Małgorzata Wolf - Kalamala, Antoni Hanusz, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca posiadaczem nieruchomości na podstawie umowy użyczenia od jednostki samorządu terytorialnego, która następnie wynajmuje część tej nieruchomości innym podmiotom (w tym stowarzyszeniu), jest podatnikiem podatku od nieruchomości od całości posiadanej nieruchomości, w tym części udostępnianych innym podmiotom?
Ratio decidendi
Spółka, która posiada nieruchomość na podstawie umowy użyczenia zawartej z jednostką samorządu terytorialnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości od całości posiadanej nieruchomości, nawet jeśli część tej nieruchomości wynajmuje lub nieodpłatnie udostępnia innym podmiotom. Obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu zależnym, który włada nieruchomością "jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą". Podmiot, który uzyskuje prawo do korzystania z nieruchomości w sposób pochodny od posiadacza zależnego (np. aeroklub od spółki), nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli nie wynika to bezpośrednio z umowy z właścicielem.
Stan faktyczny
Spółka L. [...] sp. z o.o. była w posiadaniu nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego na podstawie umowy użyczenia. Spółka ta wynajmowała część nieruchomości innym podmiotom, w tym aeroklubowi. Organy podatkowe uznały spółkę za podatnika podatku od nieruchomości od całości posiadanej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości L. [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 491/14 w sprawie ze skargi L. [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w M. (obecnie: Syndyka masy upadłości L. [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M.) na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 9 czerwca 2014 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2010-2012 oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 491/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę syndyka masy upadłości L. [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2010-2012. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzjami z dnia 9 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło decyzje Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 30 sierpnia 2013 r. orzekające o określeniu dla spółki podatku od nieruchomości za 2010, 2011 i 2012 r. w wysokości odpowiednio 755.841 zł, 773.370 zł i 794.560 zł oraz orzekło o opodatkowaniu posiadanej przez spółkę nieruchomości podatkiem od nieruchomości w wysokości 747.912,20 zł (za 2010 r.), 765.232 zł (za 2011 r.) i 786.077,70 zł (za 2012 r.). Organ wskazał, że spółka na podstawie umowy użyczenia zawartej z właścicielem tj. jednostką samorządu terytorialnego, jest w posiadaniu gruntów, budynków i budowli. Stan ten znalazł odzwierciedlenie w ewidencji gruntów, gdyż na podstawie wypisów z rejestru gruntów otrzymanych ze starostwa organ ustalił, iż spółka jest użytkownikiem nieruchomości należących do województwa. Na terenie nieruchomości zlokalizowane jest lotnisko, zarządzał nim aeroklub. Spółka posiadała grunt, na którym postawiono 14 budynków. Prawo do użytkowania nieruchomości przez spółkę potwierdza umowa użyczenia z dnia 1 września 2004 r. Umowa spółki stanowi, że użyczenia spółce nieruchomości dokonano z zachowaniem prawa aeroklubu do nieodpłatnego korzystania z lotniska oraz całej jego infrastruktury technicznej w celu prowadzenia działalności statutowej. W celu ustalenia czy teren lotniska wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej, organ przeprowadził dowód z przesłuchania świadków. Organ podatkowy wydając decyzję określającą spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości wskazał, że jeżeli posiadanie nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, to podatnikiem podatku od nieruchomości będzie posiadacz nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. dalej, u.p.o.l.). Organ wskazał, że skoro spółka, na podstawie umowy użyczenia zawartej z właścicielem tj. jednostką samorządu terytorialnego, jest w posiadaniu gruntów, budynków i budowli i stan ten znalazł odzwierciedlenie w ewidencji gruntów, to na tej spółce ciąży obowiązek podatkowy również od tej części gruntów budynków, budowli, które wynajęła osobom trzecim lub które zostały nieodpłatnie udostępniane innym podmiotom, w tym aeroklubowi. Tytuł, który stanowi podstawę korzystania z nieruchomości przez aeroklub jak i inne podmioty ma charakter wtórny i nie daje podstaw do uznania, że źródłem posiadania nieruchomości i obiektów przez aeroklub jest umowa użyczenia zawarta z właścicielem. 2. Reprezentowana przez likwidatora spółka wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") przez naruszenie zasady prawdy materialnej oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Wskazał również na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów u.p.o.l. poprzez ustalenie, że zwolnienie na podstawie art. 7 tej ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości jest podmiot, który objął w posiadanie nieruchomość bezpośrednio od właściciela, tj. Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Skoro spółka na podstawie umowy użyczenia zawartej z właścicielem tj. jednostką samorządu terytorialnego, jest w posiadaniu gruntów, budynków i budowli i stan ten znalazł odzwierciedlenie w ewidencji gruntów, to na niej ciąży obowiązek podatkowy również od tej części gruntów budynków, budowli, które wynajęła osobom trzecim lub które zostały nieodpłatnie udostępniane innym podmiotom, w tym aeroklubowi. Tytuł, który stanowi podstawę korzystania z nieruchomości przez aeroklub jak i inne podmioty ma charakter pochodny i nie daje podstaw do uznania, że źródłem posiadania nieruchomości i obiektów przez aeroklub jest umowa użyczenia zawarta z właścicielem. Stroną umowy użyczenia z dnia 1 września 2004 r. nie był aeroklub. Spółka zgodnie z postanowieniem umowy weszła we wszystkie prawa aeroklubu w zakresie zawartych umów użyczenia i dzierżawy na nieruchomości. Zdaniem Sądu zasadnie organ ustalił, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na spółce jako posiadaczu zależnym wywodzącym prawo posiadania z umowy zawartej z właścicielem tj. jednostką samorządu terytorialnego. Dalej Sąd podał, że celem ustalenia przedmiotu opodatkowania oragan przeprowadził postępowanie i dokonał analizy zapisów ewidencji gruntów. Ustalił, że działki nr 898, oraz 1102/4 o pow. 701.939 m² zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów z dnia 22 maja 2012 r. stanowią własność jednostki samorządu terytorialnego w użytkowaniu skarżącej spółki. Organ wyjaśnił rozbieżność zapisów ewidencji z zapisami umowy użyczenia wykazując, że jakkolwiek dokonane zmiany nie znalazły odzwierciedlenia w umowie użyczenia z 1 września 2004 r., to z dokumentów wynika, że działki nr 1102/1 o pow. 0,235 ha oraz nr 1102/3 o pow. 0, 7189 ha zostały przekazane przez Województwo Świętokrzyskie Gminie M., początkowo w użyczenie, a następnie umową darowizny z dnia 27 września 2006 r. na własność. Natomiast działka 1102/2 została przekazana na rzecz Gminy M. umową użyczenia z dnia 7 lipca 2010 r. Sąd podzielił stanowisko organu, że pomimo, iż zmiany w ewidencji gruntów dotyczące ujawnienia Gminy M. jako użytkownika działki nr 1102/2, zostały dokonane w 2011 r., to stan wynikający z umowy użyczenia z dnia 7 lipca 2010 należało już uwzględnić przy ustalaniu przedmiotu opodatkowania za 2010 r. Reasumując, Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, który dokonując ustaleń w przedmiocie opodatkowania gruntów uwzględniło fakt wygaśnięcia w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. od sierpnia 2010 r. obowiązku podatkowego w związku z zawarciem umowy użyczenia między Województwem Świętokrzyskim a Gminą M. i przyjęcie, że przedmiotem opodatkowania przez 7 miesięcy 2010 r. był grunt o pow. 705.201 m2, zaś przez pozostałe 5 miesięcy 2010 r. oraz w 2011 r. i w 2012 r. przedmiotem opodatkowania były grunty o pow. 701.939 m2. Następnie Sąd podkreślił, że organ stosownie do art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej podjął działania celem dokonania ustaleń w tym zakresie. Wykazał, że tak podatnik jak właściciel nie dysponowali protokołem zdawczo odbiorczym pozwalającym na ustalenie jakie budynki i budowle stanowiły przedmiot umowy użyczenia. Na podstawie przeprowadzonego postępowanie dowodowego i informacji uzyskanej od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, jakie obiekty zostały wzniesione już po zawarciu umowy użyczenia, zasadnie przyjmując, że skoro obiekty te nie istniały w dacie zawarcia umowy użyczenia, obowiązek w podatku od nieruchomości od tych obiektów nie ciąży na spółce jako posiadaczu zależnym, bowiem ich posiadanie nie zostało przekazane przez właściciela. W ocenie Sądu powyższe ustalenia dawały podstawę do zreformowania decyzji organu pierwszej instancji, w części dotyczącej opodatkowania budynków (pomniejszono podlegającą opodatkowaniu powierzchnię użytkową budynków o powierzchnie hangaru M. i budynku gospodarczo garażowy zrealizowanego przez A. K.). Sąd uznał, że prawidłowo podstawę opodatkowania odnośnie budowli organ określił kierując się unormowaniem art. 4 ust 7 u.p.o.l. Podatnik w złożonych deklaracjach za lata 2010, 2011, 2012 określił wartość budowli w poszczególnych latach, odpowiednio na kwotę 182.358,10 zł, 6.147.698 zł oraz 121.770 zł, jako zwolnionych od opodatkowania, to wyjaśnił, że nie posiada ewidencji środków trwałych i nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej wartości budowli. Zdaniem Sądu organ w sposób uprawniony dopuścił dowód z opinii biegłego posiadającego uprawnienia budowlane i w zakresie szacowania nieruchomości. Organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego. W uzasadnieniach decyzji nie ograniczył się do powołania się na konkluzję opinii lecz dokonał analizy przesłanek na których biegły oparła swoje wnioski, kontrolując tym samym prawidłowość jego rozumowania. Organ odwoławczy przedstawionej argumentacji nie zakwestionował. Sąd dodał, że strona nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń do opinii biegłej podnosząc, że tylko właściciel jest uprawniony do wypowiadania się w przedmiocie wartości budowli. Stanowisko spółki w tym zakresie Sąd uznał za błędne. Obowiązek podatkowy ciąży na spółce jako podatniku i to spółka jest stroną postępowania uprawnioną do czynnego w nim uczestniczenia i wypowiadania się co do przeprowadzanego postępowania dowodowego. Sąd zaakceptował występujące w sprawie wykluczenie zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. ma charakter podmiotowo- przedmiotowy i odnosi się do stowarzyszeń, których statutowa działalność obejmuje preferowane (wymienione) cele, przy czym warunkiem jego zastosowania jest zajmowanie na te cele nieruchomości lub ich części. Zwolnieniem tym nie są objęte nieruchomości lub ich części wykorzystywane także na inny niż wskazany w art. 7 ust 1 pkt 5 u.p.o.l. cel, jak również wykorzystywane na cel preferowany, ale realizowany w ramach działalności gospodarczej. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest spółka. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z samego faktu, że aeroklub jako stowarzyszenie ma prawo użytkowania terenu lotniska wraz z infrastrukturą na potrzeby działalności statutowej, nie można wyprowadzić podstawy do zastosowania przedmiotowego zwolnienia. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że aeroklub jest organizacją pożytku publicznego prowadzącą m. in. odpłatną działalność statutową. Tylko prowadzenie działalności gospodarczej wyklucza zwolnienie przewidziane w art. 7 ust 1 pkt 5 u.p.o.l. W postępowaniu zostało wykazane, że nieruchomość była wykorzystywana zarówno przez spółkę jak i inne podmioty na cele działalności gospodarczej, zaś aeroklub świadczył usługi dla innych podmiotów. Oznacza to, że nieruchomość była wykorzystywana na inne, niż objęte preferencją cele (zeznania świadka, potwierdzone cennikami świadczonych usług, które wskazują o kierowaniu odpłatnej oferty zarówno dla członków stowarzyszenia jak i innych osób). 4. W skardze kasacyjnej pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.: -art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 336 i nast. k.c., polegające na nieprawidłowym uznaniu, że w stanie faktycznym sprawy przedmiotem opodatkowania w stosunku do skarżącej powinna być całość lotniska, bowiem jest ona w posiadaniu całości przedmiotowego obszaru, podczas gdy takie ustalenie nie jest zgodne z przesłankami posiadania określonymi w art. 336 k.c.; - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z błędnym przyjęciem, że stan posiadania skarżącej wynika z faktu zawarcia umowy użyczenia z jednostką samorządu terytorialnego, gdy tymczasem umowa użyczenia jest umową realną i do jej zawarcia dochodzi poprzez fizyczne oddanie rzeczy do używania, a część lotnicza lotniska pozostawała w posiadaniu dotychczasowego użytkownika; - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. polegające na błędnym uznaniu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis ten nie ma zastosowania do podmiotu zarządzającego lotniskiem (aeroklub), co w konsekwencji doprowadziło Sąd do nieprawidłowego przyjęcia, iż podmiot ten powinien być wyłączony z obowiązku podatkowego, podczas gdy jego posiadanie zależne było wynikiem zawarcia umowy nienazwanej z właścicielem; - art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie danych urzędowych opartych wyłącznie na art. 21 u.p.g.k. z pominięciem przy ocenie zakresu posiadania konieczności stosowania przepisów art. 2 ust. 7 i art. 59 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112 ze zm., dalej "u.p.l."), których treść jest niezbędna dla ustalenia stanu władania nieruchomością, w szczególności części lotniczej lotniska; - art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l poprzez nieuwzględnienie w odniesieniu do działalności gospodarczej skarżącej ograniczeń wynikających z art. 64 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz art. 2 ust. 7 i art. 59 u.p.l. co do możliwości faktycznego wykorzystania części lotniczej lotniska i błędnym przyjęciu, że skarżąca spółka może prowadzić działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu lotniska pomimo braku właściwych zezwoleń oraz braku wpisu do rejestru lotnisk cywilnych w charakterze zarządzającego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącej podniósł ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 193, art. 191, art. 187 § 1, 2, 3, art. 180 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu administracyjnym, w którym organ dopuścił się szeregu naruszeń, w tym w szczególności polegających na braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej polegające na braku uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo, że wydana została w postępowaniu administracyjnym, w którym stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wystarczający, co w szczególności polegało na pominięciu dowodów z ksiąg rachunkowych i związanych z nimi dowodami operacji gospodarczych podmiotów będących użytkownikami obszaru lotnika, ustalenia zakresu, czasu i miejsca działalności tych podmiotów oraz wykazania związku tych działań gospodarczych z posiadaniem nieruchomości przez stronę skarżącą. 5. Rozpoznając niniejszą skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów dotyczących naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przepisów postępowania. Formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej wskazał, na art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 193, art. 191, art. 187 § 1, § 2, § 3, art. 180 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zarówno jednak zarzuty obejmujące naruszenie przez Sąd norm postępowania przed sądami administracyjnymi ze wskazaniem na normy postępowania podatkowego nie zostały w żaden konkretny sposób powiązane z przedmiotem sprawy sądowej. W całej skardze kasacyjnej brak jest również uzasadnienia tych zarzutów. Należy więc zwrócić uwagę, iż w świetle tak sformułowanych zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny pozbawiony został możliwości ustosunkowania się do nich. Natomiast skarga kasacyjna jako środek zaskarżenia nieprawomocnych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla każdego pisma w postępowaniu sądowym, o czym stanowi art. 49 § 1, jak również wymogi materialne przewidziane dla tego pisma procesowego zawarte w art. 176 p.p.s.a. Sąd kasacyjny w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu po uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie sytuacja ta nie ma jednak miejsca. Wśród najważniejszych wymogów materialnych, a więc elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 176 p.p.s.a., wyróżnia się przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Braki w tym zakresie nie podlegają konwalidacji, czyniąc skargę kasacyjną nieskuteczną oraz uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny w części lub całości. Przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest więc na tyle istotnym elementem skargi kasacyjnej, że Naczelny Sąd Administracyjny pozbawiony jest prawa do samodzielnego konkretyzowania zarzutów oraz stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej. Wynika to ze związania sądu granicami skargi kasacyjnej zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 183 § 1 p.p.s.a. Wobec tego zarzuty odnoszące się do uchybień natury procesowej w niniejszej sprawie należy uznać jako złożone bezskutecznie. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd, którego orzeczenie zaskarżono przepisów prawa materialnego stwierdzić należy po ich rozpoznaniu, iż są one całkowicie bezzasadne. Na spółkę jako podatnika podatku od nieruchomości wskazują art. 3 ust 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., gdyż podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Jak przedstawia załączona do akt sprawy umowa użyczenia z dnia 1 września 2004 r. zawarta pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a więc właścicielem jako użyczającym oraz skarżącą spółką, użyczający oddał w użyczenie zabudowaną nieruchomość o łącznej powierzchni 71,4740 ha. Umowa użyczenia znalazła odbicie w ewidencji gruntów i budynków. W wypisie z rejestru gruntów starosta wykazał, że działki oznaczone jako "inne tereny komunikacyjne" o łącznej powierzchni 70,1939 ha, stanowią własność województwa oraz że są one w użytkowaniu spółki. Wbrew zatem zarzutom dokumenty zgromadzone w aktach sprawy (umowa użyczenia oraz zapisy w ewidencji gruntów), w sposób jednoznaczny wskazują, że spółka była w posiadaniu nieruchomości, stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego. Skoro tak, to podatnikiem podatku od tej nieruchomości jest jej posiadacz władający nieruchomością jako użytkownik czyli skarżąca spółka. Odmienne twierdzenia nie mają podstaw prawnych. Przepisy art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. nakładają bowiem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na posiadacza zależnego, a więc tego, który włada rzeczą "jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą". Podatnikiem podatku od nieruchomości, o którym mowa w przepisie art. 3 ust 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. będzie osoba, której właściciel przekazał nieruchomość w posiadanie na podstawie umowy użyczenia, a zatem nie będzie nim podmiot, który obejmuje w posiadanie nieruchomość publiczną w sposób pochodny (aeroklub) tzn. nie od właściciela, ale podmiotu dysponującego wcześniej prawem posiadania. Skoro spółka na podstawie umowy użyczenia zawartej z właścicielem tj. jednostką samorządu terytorialnego jest w posiadaniu gruntów, budynków oraz budowli i stan ten znalazł odzwierciedlenie w ewidencji gruntów, to na niej ciąży obowiązek podatkowy również od tej części gruntów budynków, budowli, które wynajęła osobom trzecim lub które zostały nieodpłatnie udostępniane innym podmiotom w tym aeroklubowi. Stroną umowy użyczenia z dnia 1 września 2004 r. była spółka, a nie aeroklub. Tytuł prawny, który stanowi podstawę korzystania z nieruchomości przez aeroklub, jak i inne podmioty ma charakter pochodny i nie daje podstaw do uznania, że źródłem posiadania nieruchomości i obiektów przez aeroklub jest umowa użyczenia zawarta z właścicielem. Ustawodawca wymieniając w przepisie ogólnie umowę, jako podstawę oddania w posiadanie nieruchomości, nie wskazał jej rodzaju. To oznacza, że warunki umowy spełnia każdy dwustronny stosunek obligacyjny, na podstawie którego określony podmiot otrzymał w posiadanie nieruchomość od właściciela. W kwestii niewłaściwego zastosowania art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. tj. uznania spółki za przedsiębiorcę i opodatkowania nieruchomości będących w jej posiadaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości, to fakt posiadania statusu przedsiębiorcy przez spółkę i prowadzenia na opodatkowanych nieruchomościach, stanowiących teren lotniska, działalności gospodarczej, potwierdza wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. Wyciąg z rejestru przedsiębiorców jest dokumentem urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ władzy publicznej i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. O tym, że spółka jest przedsiębiorcą stanowi również uwidoczniony w rejestrze przedsiębiorców przedmiot działalności (np. obsługa i naprawa pojazdów mechanicznych, sprzedaż detaliczna paliw, przeładunek towarów, działalność szkół nauki jazdy i pilotażu). Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.), domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Przedmiot działalności spółki (wskazujący na działalność gospodarczą), został jednoznacznie określony w § 5 umowy spółki, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w zaskarżonym wyroku. W postępowaniu zostało wykazane że nieruchomość była wykorzystywana zarówno przez spółkę jak inne podmioty na cele działalności gospodarczej, natomiast aeroklub świadczył usługi dla innych podmiotów. Oznacza to, że nieruchomość była wykorzystywana na inne, niż objęte preferencją cele. Stanowisko powyższe wynika z zeznań K. K. tj. Prezesa A. K., potwierdzonych cennikami świadczonych usług, które wskazują o kierowaniu odpłatnej oferty zarówno dla członków stowarzyszenia jak i innych osób. Dowody te przeczą twierdzeniom, że aeroklub nie prowadził innej, niż statutowa działalność wśród dzieci i młodzieży w zakresie upowszechniania kultury fizycznej i sportu. Skarżąca nie kwestionuje, że nieruchomość w części była wykorzystywana na prowadzenie przez nią działalności gospodarczej, o czym świadczą składane deklaracje podatkowej z wykazaniem powierzchni gruntów budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, prowadzenie wynajmu pomieszczeń, zawieranie umów dzierżawy, organizowanie imprez jak wystawa samochodów. Na terenie lotniska prowadziły działalność gospodarczą inne podmioty co wynika z zeznań świadków. Obiekty lotniska były wykorzystywane za odpłatnością przez podmioty garażujące własne jednostki latające na podstawie zawartych umów i korzystające z dróg, pasa startowego, pasa trawiastego. Powyższe oznacza, że teren wykorzystywany był na prowadzenie działalności gospodarczej o jakiej mowa w przepisach u.s.d.g. Dla zastosowania najwyższych stawek podatku od nieruchomości nie ma decydującego znaczenia kto na nieruchomości działalność gospodarczą prowadzi. Najważniejszą kwestią jest ustalenie faktu, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy oraz że na nieruchomości działalność gospodarcza jest prowadzona, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło