V SA/Wa 833/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-09

Skład orzekający: Beata Krajewska, Arkadiusz Tomczak, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdy rolnik zadeklarował grunty, które w przeszłości zostały trwale wykluczone z płatności, a następnie zastosował sankcje finansowe?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący braku utrzymania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Sąd stwierdził również, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż rolnik nie posiadał pewnej wiedzy o trwałym wykluczeniu działek z płatności w dacie składania wniosku o płatności za 2009 r., co skutkowało odstąpieniem od nałożenia sankcji, a tym samym odmowa przyznania płatności była uzasadniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania D. M. płatności rolnych na rok 2009. Rolnik zadeklarował grunty, które w przeszłości zostały trwale wykluczone z płatności z powodu nieutrzymywania ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, powołując się na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną oraz na celowe działanie rolnika. Rolnik kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące stanu działek w 2003 r. i domagał się przeprowadzenia dalszych dowodów. Sprawa była już przedmiotem wcześniejszego postępowania sądowego, które zakończyło się uchyleniem decyzji organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) oddala skargę. Sprawa odmowy D. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 była już przedmiotem rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. V SA/Wa 2534/ 12, zakończonej wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Wówczas przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] . Decyzją tą Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Stanie faktyczny sprawy był następujący: D. M. złożył w dniu 18 maja 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2009r. We wniosku zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 368,77 ha. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 42/11, 416/21 i 416/25 przedłożył pismo, w którym wniósł o nieuwzględnianie tych działek, wyjaśniając, że umieścił je we wniosku celowo, aby nie pozbawiać się możliwości dochodzenia do nich dopłat. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura odmówił Wnioskodawcy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ze względu na wykryte nieprawidłowości i nałożył sankcje. Decyzja została uchylona przez Dyrektora Oddziału decyzją z dnia [...] września 2010r., który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze względu na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Kierownik Biura ponownie odmówił Wnioskodawcy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożył sankcje. Organ II instancji uchylił decyzję Kierownika Biura i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił przyznania D. M. jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 39 478,53 zł. Organ wyjaśnił, że przyczyną odmowy przyznania płatności była stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową, wynikającą z nieścisłości popełnionych umyślnie. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 368,77 ha, powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła 290,90 ha. Wyliczona procentowa różnica wynosiła 26,77%. Pomniejszenie powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności wynikało z wykluczenia z wniosku działek ewidencyjnych o numerach: 416/21, 416/25 (dawniej oznaczonych numerami odpowiednio 416/16 i 416/19) i 42/11. Powodem wykluczenia był fakt nieutrzymywania tych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ podkreślił, że Wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2009 rok posiadał wiedzę, że działki te są trwale wykluczone z płatności i ich deklaracja będzie potraktowana jako zamierzona próba uzyskania pomocy w sposób nieuprawniony. Organ orzekający wskazał, że w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 29.08. – 31.08.2004 r. został stwierdzony kod DR 10, co oznacza, że działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkuje ich trwałym wykluczeniem z możliwości uzyskania płatności obszarowych. W związku z zarzutem strony o braku weryfikacji ustalenia stanu spornych działek na dzień 30.06.2003 r. Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia zasadności nałożenia na działki kodu DR 10. Wyniki kontroli z sierpnia 2004 r. zostały poddane ponownej weryfikacji. Kierownik "Biura Kontroli na Miejscu" [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował, że analiza dokumentacji (fotografii i protokołu z kontroli na miejscu) wskazuje, że fotografie wykonane na działce rolnej A (działki ewidencyjne nr 416/16 i 416/19, obecnie 416/21 i 416/25) przedstawiają chwasty wieloletnie – zwarte zarośla bylicy pospolitej, ostrożenia polnego, kępy szczawiu kędzierzawego oraz krwawnika pospolitego, a masowość występowania tego rodzaju roślinności typowej dla odłogów wskazuje na brak użytkowania rolniczego w ostatnich sezonach wegetacyjnych, a więc działka nie była użytkowana ani jako trwały użytek zielony ani jako grunt orny. Organ wskazał, że analogiczna sytuacja ma miejsce na działce C (Nr 42/11), gdzie fotografie przedstawiają roślinność typową dla siedlisk mało zasobnych, suchych, zakwaszonych, odłogu wieloletniego, a dodatkowo na fotografiach widać liczne podrosty brzozy, wierzby oraz zakrzaczenia. Powyższe wskazuje na zaniechanie działalności rolniczej zarówno w roku 2004 jak i w latach poprzednich. Organ nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyników kontroli przeprowadzonej na działkach w sierpniu 2004 r. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] . Uzasadniając swą decyzję Dyrektor Oddziału stwierdził, że przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji. Ze względu na sprzeczności w materiale dowodowym organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji i nie dał wiary dowodom z zeznań świadków i z operatu szacunkowego ze względu na ich wzajemną sprzeczność. Stwierdził, że jeżeli działki w 2003 r. stanowiły grunty orne i po zbiorach zostały pozostawione jako rżysko (operat szacunkowy, oświadczenie pracownika ANR), to nie mogły być równocześnie w całości użytkowane jako łąki koszone w czerwcu 2003 r. (zeznania świadków). Wskazał, że nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyników kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych inspektorów, ocenił, że protokół z kontroli sporządzono prawidłowo. Powołując się na art.3 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.Nr 170, poz.1051 ze zm.) stwierdził, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, co w rozpoznanej sprawie oznacza, że w sytuacji kwestionowania przez rolnika stanu faktycznego ustalonego na podstawie wyników kontroli na miejscu, rolnik powinien przedstawić dowody na to, że wyniki kontroli są nieprawidłowe. Zawnioskowane przez stronę dowody, ze względu na ich sprzeczność z pozostałym materiałem dowodowym nie mogły stanowić wiarygodnego źródła dowodowego. Powołując się na treść art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stwierdził, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, to płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje. Organ odwoławczy stwierdził również, że wnioskodawca w wyniku prowadzonych postępowań był wielokrotnie informowany o wykluczeniu spornych działek z płatności oraz konsekwencjach deklaracji tych działek w kolejnych latach. Decyzja Dyrektora Oddziału została przez D. M. zaskarżona w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. D. M. wniósł o jej uchylenie, nakazanie organowi I instancji przeprowadzenia weryfikacji raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 29.08. – 31.08.2004 r. odnośnie działek nr 416/21, 416/25 i 42/11 poprzez uznanie, że te działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r., ponowne przesłuchanie wskazanych świadków, w tym P. B. na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. nakazanie organowi I instancji powołanie biegłego w zakresie biologii na okoliczność stwierdzenia czy zdjęcia znajdujące się w raporcie z kontroli z 2004 r. uprawniały ARiMR do zastosowania błędu DR 10 dla całości działek wykluczonych z dopłat i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art.75, art. 77,art.78, art.80, art. 107, k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217, z póź. zm.); 2) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 53 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.); 3) art.53, art. 68 ust. 1 i art.71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18), w zw. z art. 143b ust. 5 akapit 1 rozporządzenia nr 1782/2003 . W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach przysługujących mu kompetencji stwierdził, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd wskazał, że zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały uregulowane, w zakresie przepisów krajowych, przede wszystkim w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r.o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm. , dalej jako ustawa o płatnościach.) Ponadto uregulowania dotyczące tych płatności za 2009 r. znalazły się w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18, dalej rozporządzenie 796/2004) oraz w rozporządzeniu Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającym rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L.2003.270.1, dalej rozporządzenie nr 1782/2003). Stosownie do prawidłowo przywołanego w zaskarżonej decyzji przepisu art. 7 ust.1 ustawy o płatnościach, w brzmieniu obowiązującym w roku 2009 , którego dotyczy sporna płatność, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do przywołanego art.143b ust. 5 rozporządzenia 1782/2003 do płatności kwalifikowały się działki, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd dokonał jej oceny w dwóch zasadniczych aspektach: w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego co do zasadności uznania, że działki nr 416/21, 416/25 i 42/11 nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz w zakresie podstaw do zastosowania w sprawie sankcji określonych w art.53 rozporządzenia nr 796/2004 i nie stosowania przepisu art.68 tego rozporządzenia. Odnosząc się do pierwszego z zarysowanych wyżej zagadnień Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w tym zakresie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stan faktyczny został prawidłowo ustalony w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji i zaakceptowany przez organ II instancji. Na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego organy orzekające ustaliły, ze sporne działki nr 42/11, 416/21 i 416/25 nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez ARiMR na miejscu w dniach 29 – 31.08.2004 r. Sąd podkreślił, że wobec zastrzeżeń zgłaszanych przez Stronę, wyniki kontroli zostały poddane ponownej weryfikacji. W celu ustalenia stanu działek w dniu 30 czerwca 2003 r. organ I instancji przeprowadził , poza ponowną oceną wyników kontroli, również inne dowody: przesłuchał świadków wskazanych przez stronę oraz uzyskał informacje z Agencji Nieruchomości Rolnych, w której dyspozycji działki znajdowały się w 2003 r. Z informacji (oświadczenie pracownika, operat szacunkowy) uzyskanych z ANR wynikało, że sporne działki w ponad 90% były działkami ornymi, z zeznań świadków, że były to dnia 30.06.2003r. skoszone łąki. Sąd stwierdził, że wobec wzajemnej sprzeczności pomiędzy wszystkimi przeprowadzonymi dowodami, organy orzekające dokonując ich oceny i dając wiarę dowodowi w postaci wyników kontroli nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Nie ma racji Skarżący, gdy stwierdza, że należało uznać, że działki te były użytkowane rolniczo w 2003 r., ponieważ wynika to zarówno z zeznań świadków jak i informacji z ANR. Istotnie oba te źródła dowodowe wskazują na rolnicze użytkowanie działek, każde wskazuje jednak na zasadniczo inny rodzaj użytkowania: grunty orne lub łąki, co dało organom orzekającym podstawę do zakwestionowania wiarygodności tych dowodów. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy w zakresie ustalenia powyższych okoliczności został w sprawie prawidłowo zebrany i wszechstronnie rozpatrzony. Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów, ponieważ nie zostały wskazane uzasadnienia dla ponownego przesłuchania świadków; powołania biegłego biologa w celu stwierdzenia czy materiał na zdjęciach uprawniał Agencję do zastosowania kodu DR 10 dla całości działek. W kontekście zasadności odmowy przyznania płatności i zastosowania wobec Wnioskodawcy sankcji, których zastosowanie jest uwarunkowane celowym doprowadzeniem przez rolnika do wskazania we wniosku o płatność, nieprawidłowej, zawyżonej powierzchni, Sąd stwierdził, że w tym zakresie decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.3 ust.2 pkt 2 ustawy nakazującego organom prowadzącym postępowanie wyczerpująco rozpatrzeć zebrany materiał dowodowy . Jako podstawę odmowy przyznania dofinansowania i zastosowania sankcji organ przywołał art.53 rozporządzenia 796/2004. Przepis ten stanowi między innymi, że w przypadku gdy różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynika z nieprawidłowości popełnionych celowo, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 rozporządzenia nie zostaje przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach danego systemu pomocy, o ile różnica ta przekracza 0,5 % stwierdzonego obszaru lub 1 ha powierzchni. Jeśli zaś różnica wynosi ponad 20 % obszaru stwierdzonego, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5. Organy orzekające stwierdziły, że D. M. świadomie i celowo deklarował. sporne działki do płatności, mając świadomość, że podlegają one trwałemu wykluczeniu z płatności. Organy orzekające nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania dowodowego, ograniczając się do stwierdzenia (organ II instancji), że "Wnioskodawca w wyniku prowadzonych postępowań w zakresie składanych wniosków był wielokrotnie informowany o wykluczeniu spornych działek z płatności oraz konsekwencjach deklaracji tych działek w latach kolejnych". To stwierdzenie Sąd uznał za ogólnikowe i zajął stanowisko, iż dopóki w ramach postępowania administracyjnego toczył się spór co do tego czy sporne działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i nie była wydana decyzja ostateczna rozstrzygająca tę kwestię, dopóty Stronie nie można było przypisać posiadania wiedzy w tej sprawie i celowego popełnienia nieprawidłowości, a więc nie istniała możliwość zastosowania przepisu art.53 rozporządzenia 796/2004. W zaleceniach dla organu ponownie rozpoznającego sprawę Sąd wskazał, że ustalając stan faktyczny w celu stwierdzenia czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art.53 i 68 rozporządzenia 796/2004, a więc czy Wnioskodawca świadomie i celowo deklarował sporne działki do płatności, mając świadomość, że podlegają one trwałemu wykluczeniu z płatności organ winien ustalić czy w dacie składania wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. Wnioskodawca miał taką świadomość, czy w dacie składania wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. D. M. doręczono decyzję ostateczną, w której ustalono , że działki nr 42/11, 416/21 i 416/25 nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Sąd podniósł, że okoliczności postępowania w przedmiocie przyznania D.M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2007 r. znane są mu z urzędu z akt sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2533/12, jednak Sąd nie może dokonywać ustaleń stanu faktycznego sprawy za organ. Ze wskazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., w sprawie V SA/Wa 2534/12, uchylił zaskarżoną decyzję. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] , decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...] , przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji ustali, czy w dacie składania wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. D.M. doręczono decyzję ostateczną w której ustalono, iż sporne działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a więc czy składając wniosek miał on świadomość, że przedmiotowe działki zostały trwale wyłączone z płatności. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] , odmówił D.M. przyznania płatności na rok 2009 z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz z tytułu uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy podkreślając, iż został on ustalony prawidłowo, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. a za nim organ odwoławczy. Odnosząc się do wskazań zawartych w wyroku WSA oraz decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] stwierdził, iż decyzją ostateczną, z momentem otrzymania której D. M. uzyskał pewną pod względem prawnym informację, iż sporne działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i jako takie są trwale wykluczone z płatności była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] . Wobec faktu, iż D. M. wniosek o przyznanie płatności obszarowych za 2009 r. złożył w dniu 18 maja 2009 r. organ I instancji przyjął, iż nie miał on pewnej wiedzy o trwałym wykluczeniu spornych działek z płatności. W konsekwencji na gruncie ustaleń organów, potwierdzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił D. M. przyznania wnioskowanych płatności na 2009 r. i odstąpił od sankcjonowania Wnioskodawcy na podstawie art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. W odwołaniu z dnia 29 października 2013 r. D. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 r. domagając się przeprowadzenia przez organ I instancji weryfikacji raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej na spornych działkach w dniach 29 – 31 sierpnia 2004 r. pod kątem utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej. Wnosił także o przeprowadzenie na tę okoliczność obszernego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania licznych świadków, analizy zdjęć lotniczych, dowodu z ewidencji gruntów o przeznaczeniu działek oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu biologii. W decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] , Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie D. M. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. W uzasadnieniu organ II instancji przywołał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził, iż materiał dowodowy co do stanu działek na dzień 30 czerwca 2003 r. został zebrany i rozważony prawidłowo. Brak zatem podstaw do ponownego prowadzenia postępowania w tym zakresie z uwzględnieniem wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych przez Stronę w odwołaniu. Realizując natomiast wskazania WSA w zakresie zasadności zastosowania wobec Strony sankcji, których zastosowanie uwarunkowane jest celowym doprowadzeniem przez rolnika do wskazania we wniosku o płatności nieprawidłowej, zawyżonej powierzchni – organ I instancji przyznał, iż w tym zakresie decyzja została wydana z naruszeniem art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W sprawie niniejszej różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 26,77 % a zatem zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 – pomoc z tytułu jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. nie mogła być przyznana. Odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej wynikała z treści przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. D. M. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie: art. 75, 77,78,80 i 107 kodeksu postępowania administracyjnego; art. 53, 68 ust.1 i 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. a także 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782. Skarżący ponownie wnosił o nakazanie organom administracji przeprowadzenie wskazywanych w odwołaniu dowodów. W uzasadnieniu skargi D. M. konsekwentnie twierdził, iż sporne działki w 2003 r. były użytkowane rolniczo a z tego wynika, iż w dniu 30 czerwca 2003 r. były w dobrej kulturze rolnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zajął dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wobec treści art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to (tak m. innymi NSA w wyroku z dnia 14 marca 2013 r., sygn.I GSK 1591/11), że orzeczenie Sądu obejmuje swoim zasięgiem przyszłe postępowanie administracyjne w tej sprawie. Zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia orzeczenia Sądu administracyjnego i ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wobec tego ani organ administracji publicznej, ani Sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu. Mając powyższe na względzie Sąd obecnie rozpoznający sprawę wskazuje, iż w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn.V SA/Wa 2534/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, iż stan faktyczny w sprawie płatności dla D. M. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 r. został przez organy obu instancji ustalony prawidłowo. W obecnym postępowaniu tak toczącym się przed organami jak i przed Sądem należy przyjąć, iż sporne działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Zdaje się, iż Skarżący nie zrozumiał ani uzasadnienia wyroku WSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. ani też rozstrzygnięcia organów wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, bowiem w skardze z dnia 27 lutego 2014 r. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nadal kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące stanu działek w dniu 30 czerwca 2003 r. oraz powołuje na te okoliczności wnioski dowodowe, co do których zarówno Sąd jak i organ już się wiążąco wypowiedziały. Wnioski te i zarzuty są całkowicie niezasadne. Sąd stwierdza, iż organ wypełnił wskazania zawarte w wyroku WSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. co do przeprowadzenia postępowania w zakresie wyjaśnienia zasadności zastosowania wobec Strony sankcji. Zostało przez organ ustalone, iż decyzją ostateczną, z momentem otrzymania której D. M. uzyskał pewną pod względem prawnym informację, iż sporne działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i jako takie są trwale wykluczone z płatności była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] , zaś wniosek o przyznanie płatności obszarowych za 2009 r. D. M. złożył w dniu 18 maja 2009 r. Ustalenia te dały organowi podstawę do prawidłowego stwierdzenia, że w dniu składania wniosku o płatności za 2009 r. D. M. nie miał pewnej wiedzy o trwałym wykluczeniu spornych działek z płatności, co skutkowało nie obciążaniem go sankcjami. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło