I SA/Łd 723/14
WyrokWSA w Łodzi2014-10-09
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Tarno, Joanna Grzegorczyk - Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając, że strona uchybiła terminowi do jej wniesienia i nie uprawdopodobniła braku winy w tym uchybieniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO, uznając, że nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej, a w konsekwencji nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. W związku z tym nie było podstaw do odmowy przywrócenia terminu, gdyż nie nastąpiło uchybienie terminu, które można by przywrócić. Organ naruszył przepisy o doręczeniach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Łodzi, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza R. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok. SKO uznało, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu. Spółka argumentowała, że problemy z doręczaniem korespondencji i awizami uniemożliwiły jej terminowe złożenie odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądza od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. G., G. G., H. G., Z. G. Spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza R. z dnia [...] roku określającej A Spółce jawnej w likwidacji z siedzibą w R. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w R. przy ul. A 71/77 za 2009 rok.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przesyłka listowa polecona [...] z decyzją Burmistrza R. z dnia [...] r. była awizowana w dniu 21 listopada 2013 roku, a powtórna awizacja była w dniu 29 listopada 2013 roku. Zwrot przesyłki nastąpił 9 grudnia 2013 roku. O niniejszych faktach świadczą znajdujące się w aktach sprawy adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Dnia 17 stycznia 2014 roku Spółka złożyła odwołanie (uzupełnione przez pełnomocnika strony w późniejszym terminie) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania SKO w Ł. wskazało w szczególności, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 18 lutego 2013 roku. Natomiast przedmiotowe odwołanie wniesiono 19 lutego 2013 roku, o czym świadczy pieczęć organu pierwszej instancji widniejąca na wniesionym odwołaniu. Z powyższego wynika, że Spółka niewątpliwie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, co zobligowało organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanowieniem z dnia [...] roku.
Kolegium wskazało na treść art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej jako "o.p."), zgodnie z którym termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od doręczenia stronie decyzji. Kolegium powołało się na swoje ostateczne postanowienie z dnia [...]roku, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, z którego wynika, że prawidłowe doręczenie decyzji wymiarowej w trybie art. 150 w związku z art. 151 o.p. nastąpiło w dniu 5 grudnia 2013 roku, a tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 19 grudnia 2013 roku. Tymczasem odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane przesyłką listową poleconą w dniu 17 stycznia 2014 roku.
SKO podniosło, iż możliwość przywrócenia uchybionego terminu uwarunkowana jest jednoczesnym spełnieniem czterech przesłanek:
1. zainteresowany musi złożyć prośbę o przywrócenie terminu;
2. złożyć ją musi w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
3. jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin;
4. zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, zostały spełnione pierwsze trzy wymienione przesłanki, bowiem strona wniosła o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni od czasu kiedy dowiedziała się o uchybieniu (z upomnienia nr [...], doręczonego w dniu 10 stycznia 2014 roku, a jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu przesyłką listową poleconą nadaną w dniu 17 stycznia 2014 roku złożyła odwołanie.
Odnosząc się do czwartej przesłanki organ wskazał, że w złożonym wniosku Spółka podniosła, iż dotychczas częste były sytuacje, kiedy doręczyciel pozostawiał awiza dotyczące Spółki osobom postronnym, niezatrudnionym w Spółce lub zostawiał je w różnych miejscach na terenie hali, albo dokonywał doręczenia na adres jednego ze wspólników, pomimo prawidłowego adresowania. Podkreślono, że osobą upoważnioną do odbioru przesyłek w imieniu Spółki jest K. G. urzędująca w biurze na I piętrze w hali CH B. Spółka wskazała także, że doręczyciel powiedział K. G., iż nie pamięta dokładnie sytuacji związanej z doręczeniem korespondencji, nie wykluczał jednak tego, że mógł awizo pozostawić w jakimś miejscu hali lub wręczyć innej osobie (np. pracownikowi spółki C S.A.). Spółka zauważyła przy tym, że na terenie obiektu przy ul. B 72/74 funkcjonują dwa biura spółki C S.A., a w jednym z nich pracuje K. G. upoważniona do odbioru korespondencji dla Spółki. Podniesiono, że częste były sytuacje, gdy doręczyciel nie zastając osoby upoważnionej, zostawiał awiza dla obydwu spółek w jednym albo w drugim biurze, lub wręczał je komukolwiek z przebywających w tym czasie pracowników spółki C.
Dokonując oceny argumentacji wniosku, organ stwierdził, że Spółka nie odbiera korespondencji w lokalu swojej siedziby tzn. [...] R., ul. A 71/77, tylko złożyła w urzędzie pocztowym dyspozycję przekazywania korespondencji na adres [...] R., ul. B 72/74, tzn. Hali Targowej CH B, gdzie jak wskazuje znajdują się dwa biura spółki C S.A., a w jednym z nich przebywa K. G. upoważniona do odbioru korespondencji.
Zdaniem organu w sytuacji gdy pełnomocnik pod tym samym adresem prowadzi różną działalność gospodarczą, to na nim ciąży obowiązek takiego zorganizowania przyjmowania korespondencji, aby w sposób niebudzący wątpliwości określony został krąg osób upoważnionych do odbioru. Prowadzenie jednego z rodzajów działalności w formie spółki z o.o. i prawna odrębność podmiotów, nie może stanowić podstawy skutecznego wywodzenia wadliwości doręczenia, skoro pracownik tej spółki nie odmówił przyjęcia korespondencji. W analizowanej sprawie Spółka zorganizowała odbiór korespondencji w sposób skomplikowany, kiedy nie jest ona odbierana w jej siedzibie, tylko w hali targowej, gdzie znajdują się dwa biura hali i tylko w jednym z nich przebywa osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Taki sposób utrudnia przekazywanie korespondencji Spółce. Zdaniem Kolegium nawet gdyby przyjąć, że nie nastąpiło prawidłowe doręczenie, to nie można uważać, iż po stronie Spółki występuje brak winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 162 o.p.
Nadto twierdzenia Spółki o nieprawidłowym wcześniejszym doręczaniu przesyłek po pierwsze nie uprawdopodabniają, że konkretna przesyłka została nieprawidłowo doręczona, a po drugie nie zostały w jakikolwiek sposób wykazane, np. kopią interwencji w urzędzie pocztowym co do doręczania korespondencji.
Kolegium zauważyło, że strona złożyła wnioski dowodowe o przesłuchanie doręczycieli dokonujących doręczenia i pozostawiających awizo. Przesłuchanie listonosza, w sytuacji kiedy strona sama wskazuje, iż nie pamięta okoliczności danego doręczenia i w sytuacji uzyskania pisemnego wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A., nie może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Natomiast K. G. nie uczestniczyła w przedmiotowym doręczeniu, bowiem miało ono charakter zastępczy, stąd też ewentualne okoliczności, które można by uzyskać z takiego dowodu nie mogą uprawdopodobnić braku winy Spółki.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się uchylenia zakwestionowanego postanowienia zarzucając naruszenie art. 162 o.p. poprzez przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, a także bezzasadną odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań powołanych przez stronę świadków na okoliczność braku winy strony w uchybieniu terminowi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na podstawie § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Aby można było orzekać w sprawie przywrócenia terminu, musi dojść do jego uchybienia. Postanowieniem z dnia [...] roku, Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przyjmując, że prawidłowe doręczenie decyzji wymiarowej w trybie art. 150 w związku z art. 151 o.p. nastąpiło w dniu 5 grudnia 2013 roku. Zdaniem Kolegium czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 19 grudnia 2013 roku, natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane przesyłką listową poleconą w dniu 17 stycznia 2014 roku.
Należy wskazać, że postanowienie SKO w Ł. z dnia [...] roku stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zostało uchylone przez WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 718/14.
Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że nie doszło do prawidłowego awizowania przesyłki w dniach 21 i 29 listopada 2013 roku pod adresem widniejącym w osnowie decyzji wymiarowej. Decyzja wymiarowa została bowiem skierowana na adres w R. przy ul. B 72/74, zgodnie z dyspozycją strony złożoną operatorowi pocztowemu. Wobec braku upoważnionej osoby do jej odbioru, doręczyciel pod tym adresem pozostawił informację o nadejściu przesyłki oraz o możliwości jej odbioru. Również w tym miejscu dokonano powtórnego zawiadomienia (awiza) w dniu 29 listopada 2013 r. Tymczasem, zdaniem sądu, przesyłka powinna zostać doręczona zgodnie z zasadami art. 151 i art. 152 § 2 o.p. na adres siedziby Spółki w R. przy ul. A 71/77.
Sąd podkreślił, że postanowienia przepisów o doręczeniach na podstawie ustawy Prawo pocztowe (dających możliwość złożenia w placówce pocztowej zgłoszenia dosyłania przesyłek pod adres wskazany w żądaniu), nie derogują regulacji innych ustaw np., jak w niniejszej sprawie, ustawy Ordynacja podatkowa. Oznacza to m.in., że zasady tam wyrażone nie mogą być pozostawione swobodnemu kształtowaniu pomiędzy operatorem a adresatem przesyłki bez wiedzy nadawcy, w zakresie zmiany adresu, pod który ma być przesyłka doręczona dla wywarcia skutku związanego z doręczeniem, a operator zobowiązany jest stosować się do przepisów Ordynacji podatkowej.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu decyzja dotycząca wymierzonej daniny nie weszła do obrotu prawnego, gdyż organ nie wskazał innej daty jej doręczenia, poza tą na którą się powołuje. Oznacza to, że nie rozpoczął biegu termin przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 cytowanej ustawy. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 150 i 151 w zw. z art. 228 § 1 pkt. 2 i § 2 o.p., o skutku mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że w wyniku doręczenia przedmiotowej decyzji odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu.
Skoro zatem nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie było podstaw o orzekaniu w tym przedmiocie na podstawie art. 162 § 1 i 2 oraz art. 163 o.p.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło