I SA/Wa 1049/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-09

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy na gruncie objętym wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r. znajduje się budynek, który nie może zostać podzielony zgodnie z przepisami prawa budowlanego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ administracji może odmówić ustanowienia tego prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest zasadna, gdy istnieją przeszkody prawne uniemożliwiające jego wykonanie. Dotyczy to sytuacji, gdy na gruncie znajduje się budynek, który nie może zostać podzielony zgodnie z przepisami prawa, co czyni decyzję o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego niewykonalną i potencjalnie nieważną. Ponadto, jeśli na gruncie ustanowiono już prawo użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu, nie można go ponownie ustanowić na rzecz byłego właściciela lub jego następcy prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w Warszawie przy ul. [...]. Grunt ten był objęty działaniem dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Następcy prawni dawnych właścicieli złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego). Organ odmówił ustanowienia tego prawa, wskazując na istniejące obciążenia gruntu prawem użytkowania wieczystego na rzecz spółki L. sp. z o.o. oraz na niemożność podziału budynku znajdującego się na działce nr [...] zgodnie z przepisami prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi J. C., J. G. i M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. I Sa/Wa1049/14 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] po rozpoznaniu od odwołań J. C., A. S., J. G. oraz M. M. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...] w części stanowiącej działki nr [...], [...] i [...] w obrębie [...], które stanowią własność Skarbu Państwa --utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], hip. nr [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W. a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele gruntu, lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] września 1948 r. tytuł własności nieruchomości ozn. hip. "[...]" uregulowanym był wpisem jawnym na imię S. S. co do 2/3 części i J. S. co do 1/3 części. Na podstawie złożonych do akt administracyjnych postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku organ ustalił, że następcami prawnymi po dawnych współwłaścicielach nieruchomości są: M. M., J. G., B. Z., M. R., M. Z., J. C. i A. S. Pismem z dnia 18 października 1948 r. J. S. i Z. B. - córka S. S. złożyły do Zarządu Miejskiego w W. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], hip. nr [...]. Obecnie, zgodnie z zawartą w aktach organu I instancji informacją z rejestru gruntów i budynków, nieruchomość w W. przy ul. [...], oznaczona dawniej hip. nr [...] składa się z czterech działek ewidencyjnych położonych w obrębie [...]: nr [...] pozostająca w trwałym zarządzie [...] Urzędu [...], której właścicielem jest Skarb Państwa; nr [...] i [...], których użytkownikiem wieczystym jest spółka L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...], a właścicielem Skarb Państwa nr [...], której właścicielem jest Miasto W. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Prezydent miasta W. odmówił M. M., J. G., B. Z., M. R., M. Z., J. C. i A. S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. Nr [...] stanowiącej część działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] w obrębie [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. po rozpoznaniu od odwołań J. C., A. S., J. G. oraz M. M. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta miasta W. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podkreślił, ze w zaskarżonej decyzji Prezydent W. prawidłowo ustalił spełnienie przez wnioskodawcę pierwszej z wymaganych przesłanek, a więc złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Analiza akt sprawy wskazuje, iż grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty w posiadanie przez Gminę W. w dniu 19 kwietnia 1948 r., t. j. z dniem ogłoszenia przejęcia go przez gminę w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Z kolei, wniosek dawnego właściciela o przyznanie własności czasowej wpłynął do Zarządu Miejskiego w dniu 18 października 1948 r., a więc z zachowaniem terminu do zgłoszenia żądania w omawianym przedmiocie, gdyż upływał on w przedmiotowej sprawie w dniu 19 października 1948 r. Konstrukcja przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wskazuje, że jeżeli zachodzi przesłanka określona w tym przepisie, to organ musi podjąć decyzję określoną przepisem prawa. Przesłanką tą jest zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego Odmowa przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu na podstawie artykułu 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. Organ ustalił, że obecnie przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania, natomiast jest objęta studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. (uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r.). Na podstawie wydruku elektronicznego części graficznej studium uwarunkowań, dla przedmiotowych działek nr [...],[...] i [...] w obrębie [...] przewidziano przeznaczenie oznaczone symbolem C.20, czyli zagospodarowanie jako tereny wielofunkcyjne, o orientacyjnej wysokości 30 metrów. Wobec powyższego, organ uznał, że sposób korzystania z gruntu dawnej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. przez dawnego właściciela można pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planach zagospodarowania przestrzennego, a tym samym teren przedmiotowej nieruchomości spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. - wniosek o ustalenie prawa własności czasowej złożony został w ustawowo przewidzianym terminie, a sposób korzystania z terenu przeznaczonego pod zabudowę jednorodzinną jest możliwy w przypadku spadkobierców dawnych właścicieli - osób fizycznych. Jednocześnie, organ stwierdził, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym na nieruchomości stanowiącej działki nr [...],[...] i [...] nie jest możliwe przyznanie prawa użytkowania wieczystego w myśl art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów z uwagi na to, że: - działki nr [...] i [...] zostały trwale rozdysponowane na rzecz osób trzecich; Zarówno informacja z gruntów i budynków z dnia 25 października 2012 r. jak i treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] z obrębu [...] potwierdza ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do ich gruntu na rzecz L. Spółki z o.o. [...]. - nie istnieje możliwość podziału działki nr [...], w sposób, umożliwiający ustanowienie prawa użytkowaniu wieczystego na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli, gdyż znajduje się na niej fragment budynku o adresie ul. [...] w W. Zgodnie z wydrukiem z mapy ewidencyjnej oraz z wydrukiem z części graficznej operatu ewidencji gruntów, na podstawie których umiejscowiona została nieruchomość położona przy ul. [...] hip. nr [...] w W., dołączonych do pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. z dnia 25 października 2012 r. na działce nr [...] z obrębu [...] znajduje się budynek, wykraczający poza granice dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej nr [...]. Organ podkreślił, ze gdy na nieruchomości objętej działaniem dekretu ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, nawet w sytuacji gdy nie rozpatrzono wniosku dekretowego , dopóki nie dojdzie do rozwiązania użytkowania wieczystego, nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz innej osoby. Organ wskazał, że prawo użytkowania wieczystego wpisane do księgi wieczystej Nr [...] w stosunku do gruntu, stanowiącego działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...], będącego przedmiotem powołanej decyzji Prezydenta W. na rzecz L. Spółki z o.o. [...] korzysta z ochrony prawnej na równi z roszczeniami następców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, W opinii organu drugiej instancji, obciążenie przedmiotowej nieruchomości objętej wnioskiem z dekretu z dnia 26 października 1945 r., prawem użytkowania wieczystego na rzecz L. Spółki z o.o. [...], w świetle powszechnie obowiązujących przepisów stanowi wystarczającą, a co więcej, konieczną podstawę odmowy uwzględnienia ww. wniosku, bowiem organ administracji, rozstrzygający sprawę wedle swej właściwości, nie ma prawnej możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie, który jest już tym prawem obciążony. Jeżeli zatem organ administracji publicznej działając w zakresie swoich kompetencji nie jest w stanie podjąć żadnych działań zmierzających do usunięcia istniejącej przeszkody (w postaci ustanowionego prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu) lub podjęte działania okazały się bezskutecznie, wówczas istniejące już prawo użytkowania wieczystego (do czasu jego wygaśnięcia) - nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu - stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego. Decyzja bowiem ustanawiająca w takiej sytuacji prawo użytkowania do gruntu, który jest już takim prawem obciążony, lecz na rzecz innego podmiotu, byłaby z mocy art. 156 § 1 pkt 5 kpa już z chwilą jej wydania nieważna jako niewykonalna. W odniesieniu do działki nr [...] z obrębu [...] organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, zgodnie z którą w budynku znajdującym się na gruncie nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, wzdłuż których winien nastąpić ewentualny podział nieruchomości zabudowanej, przy czym brak takich ścian w części budynku znajdującego się na gruncie, który ma zostać oddany w użytkowanie wieczyste powoduje niemożność dokonania podziału budynku, a w konsekwencji niemożność ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pod tą częścią budynku. W ocenie organu w budynku posadowionym na przedmiotowym gruncie w miejscu przecinania ich przez granice przedmiotowej nieruchomości nie ma pełnych ścian oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz z § 4 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Jak zauważył organ przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie regulują sytuacji prawnej budynków wybudowanych po dniu 21 listopada 1945 r. na gruntach przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 1 powołanego dekretu. Zgodnie zaś z art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń. Jeśli zaś budynek położony na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste nie jest w całości posadowiony na nim, należy zbadać, czy zachodzi możliwość wydzielenia tego budynku tak, by zarówno użytkownik wieczysty gruntu jak i właściciel budynku mogli z nich korzystać w granicach przysługujących im praw, a budynek spełniał swe funkcje. O możliwości podziału nieruchomości budynkowej w ww. warunkach stanowią przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 93 ust. 3b u.g.n., jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do pokrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do pokrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Organ ustalił, ze wydzielenie płaszczyzn, o których mowa w powołanym przepisie, dopuszczającym podział zabudowanej działki, w budynku na działce nr [...] jest niemożliwe, bowiem nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, wzdłuż których można byłoby przeprowadzić podział budynku tak, by spełniał on nadal swe funkcje. Organ zwróci uwagę, ze konstrukcja przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie przewidywała orzekania o własności budynku, a w decyzji dotyczącej przyznania prawa użytkowania wieczystego, wydawanej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu nie orzeka się wprost o przeniesieniu własności budynku, bowiem właściwą drogą w tym względzie jest droga cywilnoprawna. Stąd też dwustopniowy tryb regulacji w tych sprawach: najpierw decyzja administracyjna, a następnie umowa cywilnoprawna. Jednakże, wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego, z niemożliwością dokonania podziału znajdującego się na nim budynku zgodnie z regulującymi tryb tego podziału przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami naraża organ administracji na zarzut wydania decyzji niewykonalnej, a tym samym, spełniającej przesłankę nieważności zawartą w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jako przyznającej uprawienie niemożliwe do zrealizowania w sposób prawny. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. G., M. M. i J. C. Skarżący wnosili o uchylenie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżący J. G. i M. M. zaskarżonej decyzji zarzucali błędną wykładnię i naruszenie przepisu art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż rozstrzygniecie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] jest prawidłowe i kompletne, podczas gdy rozstrzygnięcie o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], (dawna nieruchomość hip. Nr [...] stanowiącej część działek ewidencyjnych [...],[...] i [...] w obr. [...]), nie precyzuje przedmiotu orzeczenia - tj. tego, w stosunku do jakiej części dawnej nieruchomości hip. Nr [...], nastąpiła odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego. . Zdaniem skarżących z decyzji Prezydenta Miasta W. nie wynikało w szczególności w stosunku do jakiej części dawnej nieruchomości nr [...] nastąpiła odmowa przyznania spadkobiercom dawnych właścicieli nieruchomości prawa użytkowania wieczystego. W szczególności decyzja ta nie określała powierzchni gruntu części poszczególnych działek, do których się odnosi. Powoduje to faktyczną niemożność ustalenia, w odniesieniu do jakiej powierzchni dawniej nieruchomości nr [...] nastąpiła odmowna ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca J. C. wskazała w skardze, ze w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji Prezydenta W. zabrakło ustalenia, jakiej dokładnie części zgłoszonego wniosku decyzja ta dotyczy. Organ ani nie określił tej powierzchni dawnej nieruchomości hip. nr [...], która stanowi obecnie część działek nr [...],[...] i [...] ani nie dokonał geodezyjnego wyodrębnienia tych części gruntu. Jest to błąd zdaniem skarżącej który w istocie uniemożliwia odtworzenie zakresu rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co nastepuje; Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. W niniejszej j sprawie podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku byłych współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości jest przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), zwany dalej "dekretem". Zgodnie ze wskazanym artykułem dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie prawa użytkowania wieczystego). Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Tak więc przepis ten w stosunku do dawnych właścicieli formułuje tylko dwie przesłanki, których spełnienie nakazuje gminie uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (złożenie w ustawowym terminie tzw. wniosku dekretowego oraz zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania). Jednakże nie oznacza to, że łączne spełnienie tych warunków umożliwia w każdym przypadku prawnie skuteczne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Wykładni art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący system prawa, w tym również m.in. od ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dekretu w razie uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gmina obowiązana jest określić warunki, pod którymi umowa może być zawarta. Dlatego też organ administracji publicznej rozstrzygający o zasadności wniosku dekretowego musi rozważyć, czy stan prawny gruntu oraz znajdującego się na nim budynku pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego oraz umożliwia jej wykonanie, poprzez określenie warunków zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 ust. 3 dekretu. Należy mieć na uwadze także fakt, że właściciel nieruchomości, na której jest ustanowione prawo wieczystego użytkowania, nie może - z uwagi na zakres uprawnień istniejącego użytkownika wieczystego - dysponować nią na rzecz innych podmiotów. Rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, zgodnie z art. 240 k.c. jest sprawą cywilną i nie podlega rozstrzygnięciu przez organ administracji publicznej. Jeżeli zatem organ administracji publicznej działając w zakresie swoich kompetencji nie jest w stanie podjąć żadnych działań zmierzających do usunięcia istniejącej przeszkody (w postaci ustanowionego prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu) lub podjęte działania okazały się bezskutecznie, wówczas istniejące już prawo użytkowania wieczystego (do czasu jego wygaśnięcia) - nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu - stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego. Decyzja bowiem ustanawiająca w takiej sytuacji prawo użytkowania do gruntu, który jest już takim prawem obciążony, lecz na rzecz innego podmiotu, byłaby z mocy art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. już z chwilą jej wydania nieważna jako niewykonalna. Oddanie gruntów - przejętych w trybie powołanego dekretu z 1945 r. - w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji administracyjnej lub umowy cywilnoprawnej innym podmiotom, dopóki decyzje te lub umowy pozostają w obrocie prawnym, uniemożliwia oddanie tych gruntów w użytkowanie wieczyste właścicielowi lub jego następcom prawnym na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Jak słusznie wskazał organ przedmiotem postepowania w trybie uregulowanym w przepisie art. 7 ust. 2 dekrety mogą być jedynie grunty stanowiące własność gminy, będące w jej posiadaniu do których innym osobom nie przysługuje żadne prawo. Odnosząc rozważenia do działki [...] wskazać należy, że przedmiotem przejęcia prawa własności na rzecz miasta W. na podstawie przepisów powołanego dekretu były grunty. Budynki znajdujące się na tych gruntach pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli. Instytucja własności czasowej wprowadzona dekretem dotyczyła zatem jedynie gruntów. Dopiero w razie odmowy ustanowienia na rzecz byłego właściciela lub jego następców prawnych prawa własności czasowej, budynki wzniesione na gruncie przechodziły na własność gminy, która zobowiązana była do wypłaty odpowiedniego odszkodowania (art. 8 dekretu). Ustanowienie własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) na nieruchomościach, które zabudowane zostały przez byłych właścicieli, nie jest sprzeczne z obecnie obowiązującymi przepisami regulującymi prawo użytkowania wieczystego i prawo własności. Użytkownik wieczysty pozostaje bowiem właścicielem naniesień, które dokonane były na gruncie przed odjęciem jemu lub jego poprzednikom prawnym prawa własności gruntu. Sytuacja kształtuje się odmiennie w przypadku, gdy nieruchomość przejęta w trybie omawianego dekretu została zabudowana przez inne podmioty, niż były właściciel gruntu. Rozstrzygnięcie musi łączyć się wówczas, zgodnie z zasadą superficies solo cedit (art. 47 § 1 w związku z art. 48 k.c.), z koniecznością przeniesienia własności naniesień (budynków). Według utrwalonego orzecznictwa nie jest możliwe przeniesienie własności lub ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez przeniesienia własności znajdujących się na gruncie zabudowań. Jak słusznie wskazał organ administracji publicznej sprzedawane budynki muszą w całości znajdować się na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste. Jeśli budynki wykraczają poza granice gruntu musi być możliwość wydzielenia z nich samodzielnego obiektu budowlanego w granicach mającego powstać prawa użytkowania wieczystego. Podział budynku musi odpowiadać warunkom określonym w przepisach powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ ustalił, co znalazło potwierdzenie w materiale dowodowym akt administracyjnych, że w miejscu przecinania się ścian przez granice nieruchomości stanowiącej działkę gruntu [...] nie ma pełnych ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Stosownie do art. 93 ust. 1. j ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Natomiast stosownie do art. 93 ust. 3b jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do pokrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do pokrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Skargi są nieuzasadnione. Sąd uznał, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło