I GZ 268/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 13/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zaskarżonym postanowieniem odmówił M. J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji stwierdził, że analiza okoliczności przedstawionych we wniosku oraz w sprzeciwie nie daje podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wskazał, że z przedłożonych dokumentów dotyczących prowadzonej działalności wynika, że w 2014 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 24.377,59 zł, przy uzyskanym przychodzie netto ze sprzedaży na poziomie 8.856.286,75 zł. Analiza wyciągu z rachunku bankowego firmy skarżącego wskazuje z kolei, że w 2014 r. wpłaty na konto ogółem wynosiły 375.668,07 zł, a wypłaty 345.106,16 zł. Skarżący ma na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci. W 2014 r. uzyskał z MOPS zasiłki rodzinne na dzieci wraz z dodatkami. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach nie oznacza to jednak, że wykazane wydatki związane z utrzymaniem rodziny pozbawiają skarżącego możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Przychody uzyskiwane przez skarżącego oraz znajdujące się w jego dyspozycji fundusze zgromadzone na koncie bankowym, pozwalają poczynić oszczędności z przeznaczeniem na pokrycie wynagrodzenia ustanowionego we własnym zakresie pełnomocnika oraz na pokrycie kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Mając na względzie, że skarżący nie wykazał, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, WSA na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił przyznania prawa pomocy. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku i zmianę postanowienia. Wskazał, że posiada małe dochody i płaci bardzo duże podatki i opłaty celne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ma na utrzymaniu bezrobotną żonę i troje dzieci, na które otrzymuje zasiłek z MOPS-u w wysokości 457 zł na miesiąc. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątek od tej reguły stanowi instytucja prawa pomocy. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że strona nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W swoich rozważaniach ujął wszystkie informacje przedstawione przez skarżącego na wezwanie Sądu i prawidłowo uznał, że na dzień złożenia wniosku skarżący dysponował środkami, które uniemożliwiały uznanie za zasadne stanowiska, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast wskazane we wniosku informacje o osiągniętej stracie i braku jakiegokolwiek dochodu nie zostały poparte żadnymi dowodami i są niewiarygodne w świetle później przedstawionych dokumentów. W zażaleniu strona ograniczyła się do ogólnych twierdzeń, niepowiązanych z konkretnymi argumentami Sądu I instancji, że musi ponosić duże podatki i opłaty celne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący nie zdołał w sposób skuteczny podważyć stanowiska WSA odnośnie zasadności odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Odpowiadając na argument skarżącego, że jego sytuacja może się pogorszyć, w związku z kwestionowaniem kolejnych zapłaconych przez niego zobowiązań podatkowych wskazać należy, że skarżący może wystąpić z nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie, w szczególności gdy jego sytuacja majątkowa, czy też rodzinna, ulegnie zmianie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.