IV SA/Wa 1237/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-10
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postępowanie dowodowe nie wykazało jednoznacznie, czy wybudowanie ogrodzenia przez właściciela nieruchomości spowodowało naruszenie stosunków wodnych na działce sąsiedniej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zasadne. Pomimo że organ pierwszej instancji dokonał pewnych ustaleń dotyczących budowy ogrodzenia i poziomu wody, organ odwoławczy słusznie wskazał na potrzebę rzetelnego wyjaśnienia stanu gruntu przed budową ogrodzenia, kwestii podwyższenia działki przez właścicielkę oraz powiązania sprawy z innym, nierozstrzygniętym postępowaniem dotyczącym zalewania nieruchomości. Te okoliczności czyniły sprawę zawiłą i wymagały dalszych wyjaśnień, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło decyzję Burmistrza Miasta G. odmawiającą zobowiązania właściciela nieruchomości do przywrócenia stanu poprzedniego (rozebrania ogrodzenia) i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Właściciele sąsiedniej nieruchomości twierdzili, że wybudowane ogrodzenie spowodowało zalewanie ich działki. Organ pierwszej instancji odmówił zobowiązania, uznając, że przyczyną zalewania były działania poprzedniego właściciela. SKO uchyliło tę decyzję, wskazując na braki w postępowaniu dowodowym. Skarżąca (właścicielka nieruchomości z ogrodzeniem) wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2014 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu w dniu [...] kwietnia 2014 r. odwołania złożonego przez Pana E. K.- pełnomocnika D. K., R. K., G. K. od decyzji administracyjnej wydanej przez Burmistrza Miasta G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., którą po rozpatrzeniu sprawy dot. zakłócenia stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości nr ww. [...] położonej w G. przy ul. [...] odmówiono zobowiązania właściciela nieruchomości nr ww. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego tj. do rozebrania ogrodzenia tej nieruchomości od strony nieruchomości o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom- Samorządowe Kolegium Odwoławcze - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 10 lipca 2013 r. Komendant Straży Miejskiej w G., na podstawie art. 65§1 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazał sprawę dotyczącą zgłoszenia dokonanego w dniu [...] lipca br. przez pana R. K. dotyczącą zalania jego działki przy ul. [...].
W dniu 10 lipca 2014 r. do Urzędu Miasta G. wpłynęło pismo Pana E. K. z wnioskiem o nakazanie właścicielowi gruntu nr [...] przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.
Wnioskodawca wyjaśnił, że właścicielka gruntu nr [...] wykonała roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia (konstrukcji oporowej) wskutek czego przegrodzony został naturalny odpływ wód z działki nr [...]. Powstało rozlewisko o powierzchni kilkudziesięciu metrów kwadratowych i o głębokości ponad 70 cm. Skutkuje to powstaniem wymiernych szkód.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. przeprowadzono oględziny na działce nr [...]. Dokonano pomiarów ogrodzenia na działce nr [...]- wyniki przedstawiono na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu. Na działce nr [...] w jej dolnej części przy granicy z działka nr [...] stwierdzono rozlewisko wody o wymiarach 12,2 m x 11,5 m x 18.5 m. Cokół ogrodzenia wybudowany na działce nr [...] przewyższa poziom działki [...] o 1,2 m w pkt A wskazanym na mapie. Do istniejącego na działce nr [...] rozlewiska dopływa woda ze stawu zlokalizowanego w górnej części działki. Pan R. K. oświadczył, że wypływająca ze stawu woda również pochodzi ze źródeł zlokalizowanych na dnie stawu. W punkcie B oznaczonym na szkicu głębokość rozlewiska wynosi 85 cm. W tym miejscu wysokość cokołu wynosi ok.122 cm a całkowita wysokość ogrodzenia 297 cm. Wysokość cokołu ogrodzenia na działce nr [...] w pkt B wynosi 48 cm mierzone od poziomu gruntu.
W dniu 28 sierpnia 2013 r. wpłynęły wyjaśnienia Pani U. P. wraz z wnioskiem o rzetelne wykonanie pomiarów i dokumentacji. W dniu 13 września 2013 r. wpłynęło pismo Pana E. K. dotyczące ponoszonych szkód na działce wraz z wnioskiem o ponowne oględziny.
W dniu 27 września 2013 r. odbyły się oględziny na nieruchomości nr [...]. gdzie dokonano pomiarów wysokości fundamentów i wpisano na dołączonej mapie. Na działce nr [...] dokonano pomiarów fundamentu ogrodzenia do 48 m ze względu na występujące rozlewisko. Następnie od 48 metra przeprowadzono pomiary od lustra wody do wierzchu fundamentów oraz głębokość wody w punktach oznaczonych na załączonej mapie. W najgłębszym miejscu rozlewiska poziom wody wynosi 83 cm. W chwili obecnej w wyniku wybudowania ogrodzenia na działce nr [...] został wstrzymany odpływ wody na działkę [...] i woda spływa w kierunku ul. [...] poprzez działkę [...]. W miejscu powstałego rozlewiska na działce nr [...] nie stwierdzono żadnych działań w odprowadzaniu wody na działkę [...] przez właścicieli działki nr [...]. Ustalono jaka roślinność została zniszczona na działce Panów K.
W dniu [...] października 2013 r., Pan E. K. złożył do akt postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2013 r.
W dniu [...] października 2013 r. odbyła się rozprawa administracyjna.
Tego samego dnia wpłynęła także opinia w sprawie określenia kierunków odpływu w od z rejonu strefy źródliskowej zlokalizowanej na działce [...] w G. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. organ pierwszej instancji uwzględnił wniosek dowodowy Pana E. K. i złożony na rozprawie w dniu [...] października 2013 r. i dopuścił wnioskowane dowody.
Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. organ pierwszej instancji poinformował strony postępowania o zebranym w sprawie materiale dowodowym. Na wniosek pana E. K. dołączono kolejne dokumenty w sprawie.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Burmistrz Miasta G. odmówił zobowiązania właściciela nieruchomości nr ww. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego tj. do rozebrania ogrodzenia tej nieruchomości od strony nieruchomości o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że powodem zmian stanu wody na działce nr [...] nie są działania podjęte i wykonane przez właściciela działki nr [...] polegające na wybudowaniu ogrodzenia działki [...] a występujące na działce nr [...] rozlewisko powstało w wyniku działań podjętych przez poprzedniego właściciela tej działki - obecnie pełnomocnika właścicieli działki. Taki stan rzeczy nie stanowi podstaw do nałożenia na właściciela nieruchomości nr [...] obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył (w ustawowym terminie) Pan E. K. w imieniu D. K., R. K., G. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie właściciela nieruchomości nr [...] do przywrócenia stanu poprzedniego tj. rozebrania ogrodzenia tej nieruchomości od strony nieruchomości o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne polegające na jego błędnym zastosowaniu w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości wskazuje, że właściciel nieruchomości nr [...] dokonał zmian stanu wody na gruncie co spowodowało i powoduje w dalszym ciągu szkodę dla właściciela gruntu nr [...], naruszenie art. 7-9, 77 §1, 80 i 81 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w ten sposób, iż organ rozstrzygający nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, dokonał dowolnego ustalenia stanu faktycznego zaś powoływany materiał dowodowy nie został wszechstronnie przeanalizowany, naruszenie art. 107§ 3 Kpa w zakresie obowiązku prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 5 marca 2014 r. tutejsze Kolegium zwróciło się do Burmistrza Miasta G. o uzupełnienie akt sprawy przedłużając jednocześnie termin do załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2014 r. W dniu 24 marca 2014 r. Pan E. K. złożył dodatkowe dokumenty w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pa zapoznaniu się z aktami sprawy oraz odwołaniem wskazało, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. -Prawo wodne(Dz.U. 2012 poz145). Obowiązkiem organu pierwszej instancji było zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego pod kątem istnienia bądź nie istnienia przesłanek wynikających z tego przepisu. Za bezsporne w niniejszej sprawie w ocenie organu uznać należy, że na działce nr [...] położonej w G., której właścicielem jest Pani U. P. zostało wybudowane betonowe ogrodzenie. Powyższa okoliczność została potwierdzona w toku postępowania wyjaśniającego. W ocenie odwołującego Pana E. K. działającego w imieniu D. K., R. K. i G. K. - właścicieli działki nr [...] powyższe działanie spowodowało naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...].
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono ponadto, że na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] powstało rozlewisko o wymiarach 12,2mx11,5mx18,5m. W tej części nie można użytkować działki a skutkiem podtopień jest zniszczenie roślinności oraz podsiąki na posadzce w piwnicy.
W ocenie Kolegium przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, że wybudowanie ogrodzenia betonowego nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że woda tworząca rozlewisko pochodzi ze stawu znajdującego się na działce nr [...], który z kolei zasilany jest wodą pochodzącą ze źródła wybijającego z działką o nr ew. [...].
Mając na uwadze powyższe okoliczności przede wszystkim wskazać należy, że organ pierwszej instancji nie ustalił, kiedy zostało wybudowane ogrodzenie i kiedy powstało rozlewisko. Nie ustalono jaki był stan gruntu przy granicy z nieruchomością nr [...], czy do powstania rozlewisko doszło po wybudowaniu ogrodzenia czy przed jego powstaniem. W sprawie nie ustosunkowano się do kwestii podwyższenia działki przez Panią U. P. Skoro organ pierwszej instancji nie poczynił ustaleń w tym zakresie to brak jest podstaw do uznania za prawdziwe twierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji, iż woda tworząca rozlewisko pochodzi ze stawu znajdującego się na działce nr [...], który z kolei zasilany jest wodą pochodzącą ze źródła wybijającego przy granicy z działką nr [...]. Ma to istotne znaczenie dla sprawy w kontekście dołączonych do akt dokumentów w postaci analizy technicznoprawnej sporządzonej przez firmę [...] Sp. z o.o.. Dokument został sporządzony dla potrzeb odrębnego postępowania oraz przed wybudowaniem ogrodzenia na działce nr [...] i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. Ponadto podnieść należy, iż dokument ten w przeważającej większości zawiera interpretację przepisów prawa z powołanie na orzecznictwo a ten zakres należy już do oceny organu prowadzącego postępowanie administracyjne i orzekającego w sprawie. Organ w uzasadnieniu decyzji nie wykazał dlaczego odmówił mocy dowodowej opinii sporządzonej przez pana J. K. a oparł się tylko i wyłącznie na opinii firmy [...]. Odnieść również należy się do oceny zawartej w ostatnim akapicie zaskarżonej decyzji. Mianowicie wskazane tam, ze usytuowanie ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] czyni zadość tezom, zawartym w opinii biegłego, wydanej przez firmę [...] w sprawie prowadzonej przez Burmistrza Miasta G. nr [...] z wniosku Pani U. P., o zaprzestanie zalewania jej nieruchomości wodami pochodzącymi z działki o nr ew. [...]. Kolegium stwierdzą że sprawa o nr [...] nie została prawomocnie zakończona a zatem nie można stwierdzić jakie rozstrzygnięcie zapadnie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. P. domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącej ww. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].04.2014 r. narusza uzasadniony interes skarżącej. Naruszenie dotyczy, przepisów postępowania tj.:
1. art.7, 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zgromadzonych materiałów dowodowych, wskazanych w decyzji organu I instancji z których wynika, iż występujące na działce nr [...] rozlewisko powstało w wyniku działań podjętych przez poprzedniego właściciela tej działki,
2. art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, pominięcie części materiału dowodowego oraz braku wszechstronnej analizy dowodów zebranych w sprawie,
3. art. 107 §3 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa,
4. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji zamiast wydania orzeczenia merytorycznego przez organ II instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zgodnie z dowodami zgromadzonymi w niniejszej sprawie w tym m.in. złożonym przez Pana E. K. dokumentem w postaci opinii technicznej sporządzonej przez Instytut Geodezji i Kartografii w granicach działki [...] występował teren podmokły potwierdzony zdjęciami wykonanymi w latach 1973,1977 i 1997 przy czym zdjęcia te nie potwierdzają występowania na działce [...] zbiornika wodnego. Dopiero na podstawie stereoskopowej obserwacji na modelach zdjęć lotniczych z 2006 roku jednoznacznie stwierdzono, że na działce o numerze [...] występuje zagospodarowane oczko wodne, którego powierzchnia jest większa od powierzchni charakteryzowanych uprzednio jako obszarów podmokłych. Ponadto zgodnie z zeznaniami świadków w okresie przed wybudowaniem stawu, woda pochodząca ze źródła odprowadzana była do studni znajdującej się na działce nr [...], przepływając równolegle do granicy z nieruchomościami o nr ew. [...] i dalej do studni znajdującej się po drugiej stronie ulicy [...]. Zgodnie z zeznaniami świadków i ich graficznymi wskazaniami spływ wód ze źródła odbywał się wyłącznie przez działkę o nr ew. [...] a nie tak jak w chwili obecnej w kierunku działki nr [...].
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji słusznie uznał, że działania podjęte przez właścicieli nieruchomości o nr ew. [...], polegające na wybudowaniu ogrodzenia nie spowodowały zakłócenia stosunków wodnych na działce o nr [...]. Powodem zmian stanu wody i powstania rozlewiska na działce o nr ew. [...] nie są działania podjęte i wykonane przez skarżącą polegające na ogrodzeniu działki a działania podjęte przez poprzedniego właściciela niniejszej działki obecnie pełnomocnika właścicieli działki nr [...].
W ocenie skarżącej bezzasadnym było zatem uchylenie decyzji organu I instancji tym bardziej, iż powyższa decyzja jest sprzeczna z zgromadzonym materiałem dowodowym i ustalonym stanem faktycznym. Bezzasadne, nie poparte żadnymi dowodami jest twierdzenie organu odwoławczego, iż przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało w sposób
niebudzący wątpliwości, że wybudowanie ogrodzenia betonowego przez skarżącą nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...].
Nieprawdą jest, iż organ I instancji nie ustalił jaki był stan gruntu przy granicy z
nieruchomością skarżącej. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wydanej dnia [...] stycznia 2014 r. w sposób szczegółowy odniósł się do wszystkich dowodów wskazując dowody którym dał wiarę oraz je wskazał dowody którym dowodom odmówił mocy dowodowej i dlaczego.
Nieprawdą jest, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wykazał dlaczego odmówił mocy dowodowej opinii sporządzonej przez pana J. K. a oparł się tylko i wyłącznie na opinii firmy [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnia, iż opinia sporządzona przez pana J. K. nie odnosi się do "sztucznej ingerencji w pokłady wód źródłowych, jaka została wykonana przez poprzedniego właściciela działki nr [...]." Polegającej na wybudowaniu przy granicy z działką skarżącej stawu i doprowadzenia do niego wody za pomocą rury fi 50 ze źródła znajdującego się przy granicy z działką nr [...].
Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji przeprowadził w sposób nieprawidłowy postępowanie dowodowe, ustalając w sposób dowolny stan faktyczny z pominięciem części materiału dowodowego mającego wpływ na wynik sprawy.
W szczególności poprzez zaniechanie przez organ II instancji odniesienia się do wszystkich zgromadzonych materiałów dowodowych, wskazanych w decyzji organu I instancji z których wynika, iż występujące na działce nr [...] rozlewisko powstało w wyniku działań podjętych przez poprzedniego właściciela tej działki a nie budowy ogrodzenia przez skarżącą. Wydając zaskarżoną decyzję nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jak również nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Stosownie do przepisu art. 107 §1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zaskarżona do Sądu decyzja ma charakter kasacyjny, nie rozstrzyga więc merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Decyzja taka nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stosowania norm prawa materialnego, a wydawana jest na podstawie przepisu formalnego tj. art. 138 § 2 k.p.a. Podjęcie takiej decyzji poprzedzone być musi oceną dokonywaną w kontekście przesłanek cytowanego przepisu. Powody więc, dla których organ odwoławczy tego rodzaju rozstrzygnięcie podejmuje, muszą ściśle im odpowiadać. Nie wystarczy przy tym ogólne wskazanie, że "sprawa wymaga wyjaśnienia", ani samo wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, lub wad jego decyzji, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania.
Przedmiotem tej sprawy, była decyzja organu I instancji wydana na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz U. Nr 115, poz. 1229 ze zm. zwanej w dalszej części "ustawą"), zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Z brzmienia niniejszego przepisu wynika zatem, ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki, jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie.
W niniejszej sprawie organ I instancji po rozpatrzeniu sprawy dot. zakłócenia stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości nr ww. [...] położonej w G. przy ul. [...] odmówił zobowiązania właściciela nieruchomości nr ww. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego tj. do rozebrania ogrodzenia tej nieruchomości od strony nieruchomości o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż powodem zmian stanu wody na działce nr [...] nie są działania podjęte i wykonane przez właściciela działki nr [...] polegające na wybudowaniu ogrodzenia działki [...]. Występujące na działce nr [...] rozlewisko powstało bowiem w wyniku działań podjętych przez poprzedniego właściciela tej działki - obecnie pełnomocnika właścicieli działki. Taki stan rzeczy nie stanowi zatem podstaw do nałożenia na właściciela nieruchomości nr [...] obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Uchylając powyższą decyzję organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, że :
1 nie ustalił, kiedy zostało wybudowane ogrodzenie i kiedy powstało rozlewisko.
2. nie ustalił jaki był stan gruntu przy granicy z nieruchomością nr [...], czy do powstania rozlewisko doszło po wybudowaniu ogrodzenia czy przed jego powstaniem.
3. nie ustosunkował się do kwestii podwyższenia działki przez Panią U. P.
W ocenie organu odwoławczego, skoro organ pierwszej instancji nie poczynił ustaleń w tym zakresie to brak jest podstaw do uznania za prawdziwe twierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji, iż woda tworząca rozlewisko pochodzi ze stawu znajdującego się na działce nr [...], który z kolei zasilany jest wodą pochodzącą ze źródła wybijającego przy granicy z działką nr [...]. Powyższe zdanie organu ma zaś istotne znaczenie dla sprawy w kontekście dołączonych do akt dokumentów w postaci analizy technicznoprawnej sporządzonej przez firmę [...] Sp. z o.o.. Dokument ten został bowiem sporządzony dla potrzeb odrębnego postępowania oraz przed wybudowaniem ogrodzenia na działce nr [...] i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. Ponadto zdaniem SKO organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wykazał dlaczego odmówił mocy dowodowej opinii sporządzonej przez pana J. K. a oparł się tylko i wyłącznie na opinii firmy [...].
Organ wskazał także, że wobec niezakończenia sprawy prowadzonej przez Burmistrza Miasta G. nr [...] z wniosku Pani U. P., o zaprzestanie zalewania jej nieruchomości wodami pochodzącymi z działki o nr ew. [...] niedopuszczalne było wskazanie przez organ I instancji, iż usytuowanie ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] czyni zadość tezom, zawartym w opinii biegłego, wydanej przez firmę [...] w sprawie.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek należy podkreślić, iż nie wszystkie wskazane przez organ odwoławczy zarzuty skierowane względem decyzji organu I instancji są zasadne.
W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, iż Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego co do braku dokonania przez organ I instancji ustaleń w zakresie tego kiedy zostało wybudowane ogrodzenie. Analiza akt sprawy (wniosek wszczynający postępowanie, dokumentacja fotograficzna, protokół oględzin) wskazują dokładną datę wybudowania ogrodzenia oraz potwierdzają fakt podniesienia się poziomu wody na działce sąsiedniej przy ogrodzeniu.
Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż w ocenie Sądu zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosowało art. 138 § 2 k.p.a i uznało za właściwe przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, iż przedmiotowa sprawa jest zawiła, oraz bez wątpienia powiązana z postępowaniem nr [...] jakie toczy się z wniosku skarżącej, o zaprzestanie zalewania także jej nieruchomości wodami pochodzącymi z działki o nr ew. [...]. Ma zatem rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując, iż brak prawomocnego zakończenia powyższego postępowania uniemożliwiał organowi I instancji orzekającemu w tej sprawie wywodzenie, iż cyt. "występujące na działce nr [...] rozlewisko powstało w wyniku działań podjętych przez poprzedniego właściciela tej działki - obecnie pełnomocnika właścicieli działki". Kwestia ta winna zostać przesądzona na gruncie w/w postępowania nr [...]. Postępowanie to jak wynika z akt sprawy nie zostało zaś jeszcze zakończone. Ponadto Sąd podzielił stanowisko organu wskazujące, iż organ I instancji nie wyjaśnił rzetelnie jaki był stan gruntu przy granicy z nieruchomością nr [...] przed wykonaniem ogrodzenia a w konsekwencji, czy do powstania rozlewiska doszło faktycznie po jego wybudowaniu czy też przed, oraz iż nie ustosunkowano się do kwestii podwyższenia działki przez Panią U. P., która to okoliczność może mieć także istotne znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, iż jedynie rzetelne i całościowe wyjaśnienie w/w kwestii przez organ I instancji może przyczynić się do prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Tym samym zasadnie zdaniem Sądu organ odwoławczy podejmując decyzję o zastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania, ani wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, czy też wyrażoną w art. 12 k.p.a zasadę szybkości postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło