VI SA/Wa 1846/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. A. na decyzję Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie cofnięcia certyfikatu zgodności p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. A. A. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w [...] (dalej także: "PCBiC S.A.") z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., którą cofnięto skarżącemu certyfikaty zgodności. Z akt sprawy wynika, że skarżący A. A. oraz Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w [...] zwarli w dniu [...] maja 2009 r. umowę nr [...], której przedmiotem są wzajemne zobowiązania stron związane z prowadzeniem oceny zgodności z metodami rolnictwa ekologicznego, tj. stosownie do wymagań rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L. 189 z 2007 r., ze zm.) i rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) z 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (vide: § 1 umowy). Z zapisów wspomnianej umowy wynika, że ocena zgodności prowadzona będzie przez PCBiC S.A. zgodnie z udzielonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi upoważnieniem (§ 2 ust. 1 umowy). Natomiast z treści § 8 w/w umowy ("Cofnięcie certyfikatu lub zaświadczeń") wynika, że producent zobowiązany jest zwrócić certyfikat zgodności lub zaświadczenie na uzasadnione żądanie PCBiC S.A. Oddział w [...]. Z umowy wynika, że PCBiC S.A. Oddział w [...] cofnie ważność certyfikatu lub zaświadczenia w przypadku negatywnych wyników oceny zgodności lub nieusunięcia stwierdzonych niedociągnięć. Z treści § 9 umowy ("Odpowiedzialność prawna") wynika, że w sprawach nieuregulowanych niniejszą umową, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, a ewentualne spory przekazywane są sądom właściwym dla siedziby PCBiC S.A., o ile inny tryb ich rozstrzygania nie wynika z obowiązujących przepisów i ustaleń tej umowy. Z przesłanych do Sądu akt wynika, że PCBiC S.A. otrzymało, za pośrednictwem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, od Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi notyfikację skierowaną przez austriackie Ministerstwo Zdrowia. Notyfikacja zawierała informację, że firma B. GmbH - będąca odbiorcą prosa wyprodukowanego w gospodarstwie rolnym skarżącego, została skontrolowana przez austriacką jednostkę certyfikującą rolnictwo ekologiczne A. GmbH (ABG). W wyniku tej kontroli austriacka jednostka certyfikująca stwierdziła, że firma ta wprowadza do obrotu produkty zawierające substancje niedozwolone w rolnictwie ekologicznym. Mając na względzie powyższe ustalenia PCBiC SA. w dniu [...] czerwca 2013 r. cofnęło certyfikat zgodności w związku z pozostawaniem w badanym materiale niedozwolonych w rolnictwie ekologicznym środków ochrony roślin. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji o cofnięciu certyfikatu zgodności. PCBiC S.A. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. podtrzymało w mocy wcześniejszą decyzję o cofnięciu certyfikatu zgodności. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący A. A., kierując sprawę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżył decyzję Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję PCBiC S.A. z dnia [...] czerwca 2013 r. cofającą skarżącemu certyfikaty zgodności. W odpowiedzi na skargę Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. wskazało, że jako jednostka certyfikująca funkcjonująca w formie prawnej spółki prawa handlowego nie jest organem administracji i nie działa w oparciu o przepisy kodeku postępowania administracyjnego. W konsekwencji PCBiC S.A. stwierdziło, że oświadczenie o cofnięciu certyfikatów zgodności nie jest objęte jurysdykcją sądów administracyjnych i nie podlega ocenie w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto PCBiC S.A. wyjaśniło, że proces wydania i cofnięcia certyfikatu zgodności odbywa się na podstawie umowy cywilnoprawnej, a zatem oświadczenie o wydaniu lub cofnięciu certyfikatu zgodności nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Należy na wstępie wyraźnie wskazać, że badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedzone jest analizą tego sądu, w ramach której sprawdza się, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne została ograniczona m.in. do orzekania w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (pkt 8). Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja (oświadczenie) PCBiC S.A. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie cofnięcia w zakresie produkcji prosa: - Certyfikatu Zgodności nr [...] wydanego w dniu [...] listopada 2012 r., - Certyfikatu Zgodności nr [...] wydanego w dniu [...] lipca 2012 r. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy zaskarżony akt pochodzi od organu administracji publicznej, a następnie, czy stanowi jeden z aktów wymienionych w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej: "k.p.a."), przez organy administracji publicznej rozumie się ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tzn. inne organy państwowe, inne podmioty, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., które wydało zaskarżoną decyzję, nie jest organem administracji publicznej, ani w znaczeniu ustrojowym (żaden przepis prawa nie określa go w ten sposób), ani też funkcjonalnym (żaden przepis prawa nie powierzył temu podmiotowi do wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej w formie określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.). W konsekwencji, należy przyjąć, że podejmowane przez PCBiC S.A. decyzje nie są decyzjami administracyjnymi, ani nie są innymi aktami lub czynnościami podlegającymi kognicji sądów administracyjnych. PCBiC S.A. jest spółką prawa handlowego, której żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie powierzył uprawnień związanych z dzierżeniem i wykonywaniem władztwa publicznego (imperium). Należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.