I OZ 191/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1214/14 o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1214/14 oddalił wniosek G.P. o ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, iż podane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje nie są wiarygodne. Skarżący wskazał, iż jego jedynym dochodem jest zasiłek stały w kwocie 529 zł, zaś na jego wydatki składają się: opłata za hotel (ok. 600 zł) i wydatki na leki (ok. 100 zł). Z zestawienia tych kwot wynika, że wydatki skarżącego przekraczają jego dochody. Sąd I instancji podkreślił również, że skarżący nie podał, jaką kwotę przeznacza na zakup odzieży oraz żywności, przy czym zauważył, że skarżący nie korzysta już z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W ocenie Sądu I instancji, powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że ujawnione przez skarżącego dochody nie pokrywają faktycznie ponoszonych przez niego wydatków, a zatem skarżący korzysta z innych źródeł dochodu, których nie chce ujawnić. Skarżący wykazał wprawdzie, iż osiąga niski dochód oraz korzysta z pomocy "[..]", ale w żaden sposób nie wykazał, na jakim poziomie finansowym się ona kształtuje i w jaki sposób wystarcza mu ona na pokrycie jego wydatków. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata nie mógł zostać uwzględniony, gdyż Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego odnoszącym się do wysokości jego dochodu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest od tego, czy osoba ta może ponieść jakiekolwiek koszty postępowania - § 1 tegoż przepisu, zgodnie z którym osoby takie winny być zwolnione w całości od obowiązku ponoszenia kosztów, bądź też (§ 2 przywołanego przepisu) czy jej sytuacja majątkowa nie pozwala jej na pokrycie pełnej wysokości takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W przedmiotowej sprawie G.P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, bowiem korzysta on z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oceniając oświadczenie skarżącego oraz zgromadzone w sprawie dokumenty uznał, iż strona nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu okoliczności, jakie powołał G.P. nie są wiarygodne, bowiem istnieje rozbieżność między osiąganym przez niego dochodem, a ponoszonymi wydatkami. Stanowisko to należy uznać jednak za nieuzasadnione. Sąd I instancji, mając wątpliwości co do rzetelności oświadczenia strony, winien był zażądać dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Dopiero po uzyskaniu takich informacji możliwe będzie dokonanie właściwej oceny i ewentualne rozstrzygnięcie w kwestii przyznania stronie prawa pomocy, zarówno w zakresie zwolnienia od opłat sądowych jak i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Brak uzyskania takich wyjaśnień, na podstawie art. 255 P.p.s.a. i rozpoznanie sprawy wobec niewyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, stanowił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy i powodował uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.