I OZ 1138/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, złożony w jednej sprawie, ale dotyczący kilku postępowań sądowych, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu braku dołączenia odpisów pisma do akt pozostałych spraw, jeśli w postępowaniu wpadkowym jedyną stroną jest wnioskodawca?Ratio decidendi
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu wpadkowym, jakim jest kwestia przyznania prawa pomocy, jedyną stroną jest wnioskodawca, co wyklucza konieczność doręczania pism pozostałym stronom i tym samym możliwość zastosowania art. 49 § 1 i 2 P.p.s.a. dotyczącego obowiązku załączania odpisów pism. Ponadto, sąd może we własnym zakresie sporządzić odpisy pism, gdy strona wnosi jedno pismo w kilku sprawach.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek G.P. o ustanowienie adwokata z urzędu, uznając, że skarżący nie uzupełnił braków wniosku w wyznaczonym terminie. Skarżący złożył pismo z dokumentami dotyczącymi jego stanu majątkowego i dochodów, jednakże pismo to zostało skierowane do innej sprawy. Po wezwaniu do podpisania pisma lub nadesłania uzupełnienia w niniejszej sprawie, skarżący nadesłał podpisany egzemplarz pisma z dnia 21 kwietnia 2015 r., oświadczając, że dotyczy ono kilku spraw, w tym sprawy o sygn. akt III SA/Kr 1215/14. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie G.P. na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1215/14 o pozostawieniu wniosku o ustanowienie adwokata bez rozpoznania w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek G.P. o ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez przedstawienie dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał żądane przez Sąd dokumenty, jednakże pismo z dnia 21 kwietnia 2015 r., przy którym zostały dołączone dokumenty, skierowane zostało jedynie do sprawy o sygn. akt III SA/Kr 1213/14, w związku z czym skarżący wezwany został do podpisania pisma z dnia 21 kwietnia 2015 r. w niniejszej sprawie, lub też do nadesłania pisma uzupełniającego wniosek o ustanowienie adwokata, własnoręczne podpisanego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nadesłał pismo z dnia 20 maja 2015 r., do którego dołączony był jeden podpisany egzemplarz pisma z dnia 21 kwietnia 2015 r., oświadczając, iż dotyczy ono spraw o sygn. akt III SA/Kr 1213/14, III SA/Kr 1214/14, III SA/Kr 1215/14, III SA/Kr 1216/14 i III SA/Kr 1217/14. Sąd uznał, iż skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy i postanowił o pozostawieniu go bez rozpoznania.
Zażalenie na to postanowienie wniósł G.P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a o ile strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie tegoż pisma bez rozpoznania. Jednym z formalnych wymogów pisma jest, zgodnie z przepisem art. 47 § 1 P.p.s.a., dołączenie do pisma jego odpisów i odpisów załączników, celem doręczenia ich pozostałym stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Podkreślenia wymaga jednak, iż w przepisie tym mowa jest jedynie o obowiązku załączenia odpisów pisma, jeżeli zachodzi konieczność doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. W sprawie niniejszej okoliczność taka jednak nie występuje. Zauważyć bowiem trzeba, iż w postępowaniu wpadkowym, jakim jest kwestia przyznania prawa pomocy, jedyną stroną jest sam wnioskodawca. Nie ma zatem konieczności doręczania pism składanych przez stronę w tym zakresie komukolwiek innemu. Brak jest tym samym możliwości zastosowania art. 49 § 1 i 2 P.p.s.a., bowiem w żadnym razie nie może być mowy o tym, aby strona zobligowana była do załączenia odpisów pisma celem nadania mu właściwego biegu. Tym samym zarządzenie wzywające stronę do dokonania takiego uzupełnienia pisma jest samo w sobie błędne i nie może wywołać skutku w postaci odrzucenia bądź pozostawienia bez rozpoznania środka procesowego, jakim w tym przypadku był wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Ponadto podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał na interpretację § 26 ust. 2 zarządzenia nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych (obecnie identyczne brzmienie ma § 27 ust. 2 zarządzenia nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r.), zgodnie z którą Sąd może sporządzić we własnym zakresie odpisy pisma złożonego przez stronę w celu dołączenia ich do akt, w sytuacji, gdy strona wnosi jedno pismo w kilku sprawach. Odpis taki został sporządzony także i w sprawie niniejszej, jednakże Sąd I instancji uznał, iż wymaga on dodatkowego uzupełnienia, poprzez osobiste podpisanie go przez stronę. Stanowisko takie jest błędne, z przyczyn wskazanych powyżej.
Wskazać należy także na swoistą niekonsekwencję Sądu, który z jednej strony nie uznał złożenia pisma strony w jednym egzemplarzu, skierowanym do kilku spraw, za skuteczne wykonanie wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, a jednocześnie uznał za prawidłowe wniesione w ten sam sposób zażalenie skarżącego (do akt niniejszej sprawy załączono jedynie kopię środka zaskarżenia, którego oryginał znajduje się w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 12/13/14).
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło