I SA/Wa 159/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg J.S., M.W. na orzeczenie Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia własności nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargi, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącym J.S. i M.W. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonych wpisów od skarg. Pismem z dnia 22 października 2013 r., sprecyzowanym w dniu 7 lutego 2014 r., M.W. wniosła skargę na orzeczenie Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia własności nieruchomości (sygn. akt I SA/Wa 237/14). W odpowiedzi na skargę Międzykościelna Komisja Regulacyjna wniosła o jej odrzucenie, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, została wniesiona po terminie oraz z uwagi na fakt, iż skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. J.S. wniósł skargę na orzeczenie Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia własności nieruchomości (sygn. akt I SA/Wa 159/14). W odpowiedzi na skargę Międzykościelna Komisja Regulacyjna wniosła o jej odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, została wniesiona po terminie oraz z uwagi na fakt, iż skarżący nie była stroną postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 13 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Wa 159/14 i I SA/Wa 237/14 i dalszego prowadzenia pod sygnaturą I SA/Wa 159/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. W niniejszej sprawie należało zatem rozważyć, czy Międzykościelna Komisja Regulacyjna jest organem administracji publicznej, a także, w przypadku ustalenia negatywnego czy prawodawca, w sposób szczególny nie dopuścił możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy zatem zauważyć, że postępowanie regulacyjne wynikające z treści działu IIIa ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz. 155 ze zm.) zostało wprowadzone do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375). Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że Międzykościelna Komisja Regulacyjna z woli ustawodawcy stanowi organ kolegialny złożony z przedstawicieli wyznaczonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i władze kościoła lub związku wyznaniowego, którego wniosek dotyczy. Oznacza to, że o kwestiach będących przedmiotem postępowania regulacyjnego decydują zarówno przedstawiciele władz, jak i przedstawiciele kościołów. Co istotne za wiedzą i wolą ustawodawcy organ ten składa się w części ze stron postępowania regulacyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 38d ust. 5 "Uczestnikami postępowania regulacyjnego są, oprócz wnioskodawcy, wszystkie zainteresowane jednostki państwowe, samorządowe i kościelne". Jeżeli zatem w organie orzekającym zasiadają władze kościoła lub związku wyznaniowego, którego wniosek dotyczy, a równocześnie ten jest bądź wnioskodawcą bądź uczestnikiem postępowania (jako zainteresowana jednostka kościelna), to nie można uznać, że jest to organ administracji publicznej ani sensu stricto, ani też sensu largo. Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca w art. 38g ust. 1 uregulował kwestię "nieuzgodnienia orzeczenia", a zatem dopuścił możliwość "niewydania orzeczenia" przez ten organ. Tymczasem przepisy regulujące sferę "imperium" nie przewidują takiej możliwości. Organy administracji publicznej muszą wydać co do zasady decyzję, a w przypadkach uregulowanych w ustawie postanowienia. Jednocześnie należy zauważyć, że wolą ustawodawcy zgodnie z treścią art. 38e ust. 1 przedmiotowej ustawy "Ugody i orzeczenia mają moc sądowych tytułów egzekucyjnych". Takie uregulowanie, wbrew twierdzeniom o braku ochrony sądowej, powoduje, że strona postępowania regulacyjnego, lub każdy inny podmiot nie będący stroną tego postępowania a roszczący sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego przeprowadzono egzekucję lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od 2001 r. od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę zgonie z art. 168 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie ustawodawca w art. 38g ustawy z dnia 12 maja 1989 r. przewidział, że "Jeżeli zespół orzekający nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie uczestników postępowania regulacyjnego. Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było ono wszczęte - wystąpić na drogę sądową pod rygorem wygaśnięcia roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy sąd stosuje zasady określone w art. 38a i 38b." (art. 38g ust. 1 ustawy o gwarancjach wyznania). Ponadto zwrócić też trzeba uwagę, że w postępowaniu administracyjnym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem jak wynika z ww. treści art. 38d ust. 5 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania postępowanie to jest ograniczone wyłącznie do wskazanych w nim podmiotów. Tym samym osoba trzecia roszcząca sobie prawo do nieruchomości podlegającej zwrotowi nie uczestniczy w nim. Ostatecznie podkreślenia wymaga również fakt, że postępowanie regulacyjne nie zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zapadłych po roku 1945 r. Zapadłe orzeczenia dotyczą niejednokrotnie nieruchomości "zastępczych" wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 38a ust. 5 ww. ustawy. Dochodzi zatem do ustanowienia nowego prawa własności nieruchomości, która to czynność, jest czynnością cywilną, niezależnie że przybiera postać ugody lub orzeczenia. Powyższa wykładnia zgodna jest z założeniami ww. nowelizacji. Z informacji znajdującej się na stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż powyższa ustawa zmieniająca procedowana była w oparciu o cztery druki sejmowe, tj. Druk 1671, druk 1680, druk 1682 oraz druk 2310, a także, że wszystkie wymienione powyżej druki były rozpatrywane wspólnie (http://orka.sejm.gov.pl/proc2.nsf/0/45F1A0B4F6ED7FBAC12574580021AB88?OpenDocument). Również z informacji zamieszczonej na stronie Sejmu wynika, że druk nr 1671 z dnia 26 marca 1996 r. oraz druk 1982 z dnia 7 maja 1996 r. zawierają poselskie projekt ustawy o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ((http://orka.sejm.gov.pl/proc2.nsf/opisy/1671.htm, http://orka.sejm.gov.pl/proc2.nsf/opisy/1682.htm), druk 1680 z dnia 23 kwietnia 1996 r. stanowi poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o zmianie niektórych ustaw (http://orka.sejm.gov.pl/proc2.nsf/opisy/1680.htm), zaś druk nr 2310 z dnia 30 kwietnia 1997 r. zawiera rządowy projekt o zmianie ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o zmianie niektórych ustaw (http://orka.sejm.gov.pl/proc2.nsf/opisy/2310.htm). Z opisów tych druków wynika, że jedynie druk 1680 dotyczył wprowadzenia do ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania zmian polegających m.in. na wprowadzeniu postępowania regulacyjnego w sprawie odzyskiwania utraconych nieruchomości dla Polskiego Autokefalicznego, Kościoła Prawosławnego i Kościołów: Ewangelicko-Reformowanego i Chrześcijan Baptystów. Z treści ww. projektu wynika, że po art. 48 (w brzmieniu pierwotnie uchwalonym) dodaje się art. 48a, 48b, 48c i 48d obejmujące postępowanie regulacyjne. Zgodnie z proponowaną w tym druku treścią art. 48a ust. 2, 4: "2. Postępowanie regulacyjne, przeprowadza Komisja Regulacyjna, zwana dalej Komisją, złożona z przedstawicieli wyznaczonych w równej liczbie przez Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów i Święty Sobór Biskupów", "4. Komisja rozpatruje sprawy w zespołach orzekających, w skład których wchodzi po dwóch członków wyznaczonych przez Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów i Święty Sobór Biskupów" (http://orka.sejm.gov.pl/proc2.nsf/projekty/1680_p.htm). Jednocześnie w myśl proponowanej treści art. 48 b ust. 2-5 "2. Uczestnicy postępowania mogą zawrzeć ugodę przed zespołem orzekającym. Jeśli ugoda nie została zawarta, zespół wydaje orzeczenie. Ugody i orzeczenia mają moc sądowych tytułów egzekucyjnych. 3. Orzeczenia uwzględniające wniosek, jak i ugody zawarte przed zespołem orzekającym, powinny określać: 1) stan prawny nieruchomości, 2) związane z tym stanem obowiązki uczestników postępowania, a w szczególności obowiązek wydania w oznaczonym terminie nieruchomości, jeżeli nie znajduje się ona we władaniu wnioskodawcy, 3) w razie przyznania odszkodowania obowiązek i termin zapłaty należnej z tego tytułu kwoty.4. Orzeczenie jak i ugoda stanowią podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i w ewidencji gruntów. Przepis art. 48 ust. 4 stosuje się odpowiednio. 5. Od orzeczenia zespołu orzekającego nie przysługuje odwołanie". Z uzasadnienia przedmiotowego druku wynika, że wolą ustawodawcy było wprowadzenie postępowań przed Komisjami Regulacyjnymi dla kościołów mniejszościowych celem odzyskania ich nieruchomości utraconych po 1945 r. Wskazano, że kościoły te "zmuszone są obecnie korzystać z przewlekłej procedury administracyjnej, która w praktyce uniemożliwia odzyskanie utraconych obiektów". Ponadto wskazano, że "w każdej Komisji Regulacyjnej dla wymienionych trzech Kościołów powinno zasiadać nie więcej niż czterech prawników (po dwóch ze strony rządowej i kościelnej)". Również z uzasadnienia tego projektu wynika, że wzorem dla ustanowienia ww. postępowania były procedury analogiczne do tej, jaka została zastosowana w przepadku Kościołów Katolickiego i Ewangeliczno-Augsburskiego i jaka została zaproponowana dla gmin żydowskich (Druk nr 1680). Należy przy tym zauważyć, że w toku 80 posiedzenia Sejmu w dniu 31 maja 1996 r., zajmującego się drukiem 1680, przedstawiciel wnioskodawcy Poseł Tomasz Zieliński przedstawiając ten projekt wskazał, że wprowadzenie Komisji Regulacyjnej jest niezbędne dla mniejszości wyznaniowych, albowiem trafiają one na "szereg problemów ze strony administracji państwowej", a "powołanie komisji regulacyjnej dla kościoła prawosławnego i innych, (...), pozwoli odzyskać ten majątek w sposób szybki. Metoda, która została zastosowana w ustawie z 1991 r., nie przynosi spodziewanych rezultatów, postępowania są przewlekłe" (str. 256 stenogramu 80 posiedzenia Sejmu w dniu 31 maja 1996 r.). Jednocześnie w toku tego posiedzenia wskazywano, że "zwrot majątku jest sprawą cywilnoprawną, dla której właściwe są sądy powszechne" (poseł Winarczyk-Kossakowska, s. 259 stenogramu 80 posiedzenia Sejmu w dniu 31 maja 1996 r.), a także, że "Mówiono, i nadal można mówić, że Komisja Majątkowa w zasadzie wydaje orzeczenia obligatoryjne, od których nie ma odwołania. Można, owszem odwołać się do NSA, ale tylko w zakresie procedury" oraz "jeżeli więc Komisja Majątkowa w połowie składa się z reprezentantów rządu, a w połowie z reprezentantów strony kościelnej, to czy nie można stwierdzić, że ci przedstawiciele strony kościelnej są sędziami we własnej sprawie? Wszak to kościół kieruje wnioski o zwrot nieruchomości do tejże komisji i wszak to właśnie przedstawiciele kościoła te sprawy rozstrzygają". Należy w tym miejscu wskazać, że pierwotnie w ustawie z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz.U. z 1991 r. Nr 66, poz. 287) regulacja stosunków majątkowych stanowiła w art. 48 (tekst pierwotny), że wnioski składa się do Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów, a zatem jak wskazywano powyżej regulacja dotycząca odzyskiwania własności nieruchomości odbywała się na zasadach uregulowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Powyższe ustalenia wydają się niezbędne i konieczne do oceny dopuszczalności niniejszej skargi, albowiem prace nad powyższym projektem doprowadziły ostatecznie do dodania przepisów art. 38a-38g w ustawie o gwarancjach sumienia i wyznania na podstawie art. 1 pkt 17 ustawy nowelizującej w kształcie zmienionym, przy czym podstawowe kwestie wskazane w projekcie pozostały bez zmian. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, dostrzega, że w odniesieniu do komisji regulacyjnych funkcjonujących w różnych ustawach wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny. Jednakże w większości z wydanych przez Trybunał Konstytucyjny orzeczeń dochodziło do umorzenia postępowań. Tymczasem w uchwale Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10 wyrażono pogląd, że "orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego" w autonomicznym rozumieniu przyjętym na gruncie art. 190 ust. 1 Konstytucji jest wyłącznie akt, którym Trybunał rozstrzyga merytorycznie sprawę należącą do kompetencji konstytucyjnie przypisanych temu organowi (por. A. Mączyński, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego [w:] Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (red. M. Zubik), Warszawa 2006, s. 85; L. Garlicki, uwaga 3 do art. 190 Konstytucji [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz (red. L. Garlicki), t. V, Warszawa 2007, s. 3–4). Co prawda powierzanie Trybunałowi kompetencji do wydawania aktów nieprzewidzianych w Konstytucji nie jest co do zasady wykluczone (np. możliwość wydania tzw. postanowienia sygnalizacyjnego, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o TK), to jednak niedopuszczalne byłoby wiązanie z tego typu aktami opisanych w Konstytucji skutków prawnych aktów, którymi Trybunał rozstrzyga sprawy wynikające z jego kompetencji konstytucyjnych. Założenie racjonalnego ustrojodawcy prowadzi bowiem do wniosku, że intencją ustrojodawcy było, aby cechę "ostateczności" i "mocy powszechnie obowiązującej" posiadały wyłącznie akty Trybunału Konstytucyjnego wydawane w ramach konstytucyjnych kompetencji tego organu. W przeciwnym razie w Konstytucji znalazłby się przepis upoważniający ustawodawcę zwykłego do "rozciągnięcia" wymienionych wyżej skutków prawnych również na inne czynności procesowe Trybunału. W braku wyraźnego upoważnienia konstytucyjnego "przeformułowywanie" treści pojęć konstytucyjnych przez akty prawne niższego rzędu jest niedopuszczalne (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt K 2/07). Zasadniczą kompetencją konstytucyjną Trybunału Konstytucyjnego jest orzekanie w sprawie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami (zob. w szczególności art. 188 pkt 1–3 Konstytucji). "Orzeczeniem" jest więc niewątpliwie akt, którym Trybunał dokonuje stwierdzenia zgodności lub niezgodności zaskarżonej normy prawnej z normą hierarchicznie nadrzędną, tj. wyrok, o którym mowa w art. 70 ust. 1 pkt 1–4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Konstytucja nie wypowiada się natomiast o formie prawnej zakończenia postępowania przed Trybunałem w sytuacji, gdy Trybunał nie posiada z określonych powodów kompetencji do dokonania kontroli norm, mimo zainicjowania postępowania odpowiednim pismem procesowym (tj. wnioskiem, skargą konstytucyjną lub pytaniem prawnym). Jest to zatem zagadnienie, które powinno zostać uregulowane w ustawie wydanej na podstawie art. 197 Konstytucji. Ustawodawca zdecydował, że w sytuacji, gdy Trybunał nie ma kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy in merito, powinien wydać akt nazwany "postanowieniem o umorzeniu postępowania" (zob. art. 39 ust. 1 w związku z art. 70 ust. 2 pkt 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym). Postanowienie o umorzeniu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie jest aktem rozstrzygającym sprawę należącą do konstytucyjnych kompetencji Trybunału. Przeciwnie, postanowienie takie stanowi formalnoprawny wyraz stanowiska Trybunału o braku kompetencji do wydania rozstrzygnięcia. Trybunał w ten sposób odstępuje od wydania "orzeczenia", o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji, mimo sformułowań, którymi posługuje się ustawa o Trybunale Konstytucyjnym, nie można uznać, że postanowienie Trybunału o umorzeniu postępowania jest "orzeczeniem" w rozumieniu art. 190 ust. 1 Konstytucji. Zapadłe zatem postanowienia, nawet wskazane w sentencji wyroków, o umorzeniu postępowania nie wiążą zatem sądów. Należy również wskazać na dwa odmienne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Po pierwsze uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1992 r. sygn. akt W 11/91, która z mocy przepisów przejściowych, tj. art. 89 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym zachowała moc obowiązującą oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10, który to wyrok jest wyrokiem interpretacyjnym dotyczącym rozumienia art. 33 ust. 5 w związku z art. 33 ust. 2 zdanie trzecie ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 251, z 1998 r. Nr 59, poz. 375 i Nr 106, poz. 668, z 2004 r. Nr 68, poz. 623 oraz z 2010 r. Nr 106, poz. 673) w kontekście zgodności z ustawą zasadniczą. Należy zatem wskazać, że w polskim porządku prawnym przed wejściem w życie konstytucji z 1997 r. Trybunał Konstytucyjny miał kompetencję do ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw. Z dniem wejścia w życie ustawy zasadniczej utracił jednak to uprawnienie. Konstytucja powierzyła mu orzekanie w sprawach zgodności aktów normatywnych z ustawami, konstytucją i umowami międzynarodowymi. Powyższe oznacza zatem, że sądy administracyjne związane są uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1992 r. sygn. akt W 11/91, zaś interpretacja zaprezentowana w wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 25/10 nie jest wiążąca. Na ważność ww. uchwały zwrócił w zdaniu odrębnym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 25/10 Sędzia Trybunału Konstytucyjnego Stanisław Biernat. Z kolei Sędzia Trybunału Konstytucyjnego Piotr Tuleja w swoim zdaniu odrębnym wskazał, że orzeczenie o niezgodności z konstytucją wskazywanych przepisów zagwarantowałoby efektywną kontrolę sądowej ochrony na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji. Jednocześnie należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 24 czerwca 1992 r., wyraził pogląd, że postępowanie regulacyjne przed Komisją "przypomina w pewnym stopniu postępowanie polubowne", zastępujące postępowanie sądowe lub administracyjne w zakresie przywrócenia kościelnym osobom prawnym własności nieruchomości. W doktrynie zaznacza się jeszcze dobitniej, że postępowanie regulacyjne oznacza "sui generis tryb polubowno-jurysdykcyjny" o cechach arbitrażu (zob. D. Walencik, Regulacja spraw majątkowych gmin wyznaniowych żydowskich w Polsce (w:) Prawo wyznaniowe w Polsce (1998-2009). Analizy - dyskusje - postulaty, red. D. Walencik, Bielsko-Biała 2009, s. 387-389). Wyżej poczyniona wykładnia prowadzi zaś do konkluzji, iż postępowanie regulacyjne nie wchodzi w zakres kognicji sądów administracyjnych. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę postanowieniem i odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd zwraca z urzędu wpis uiszczony od pisma odrzuconego. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.