II SAB/Gl 65/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zarzucając, że nie wydaje on rozstrzygnięcia w sprawie jego wniosku z dnia 16 lutego 2008 r., odnośnie zbadania legalności samowolnie wybudowanego dojazdu do drogi publicznej na prywatnej drodze wewnętrznej nr [...]. Wezwany do wykazania uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia skarżący wskazał na wniosek zawarty przez niego w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r., dotyczący wezwania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie legalności spornego wjazdu. Skarżący zarzucił, że powyższa decyzja nie jest decyzją w kierowanej do organu sprawie i w związku z tym zażądał wykazania legalności wjazdu z planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami zabudowy terenu. Akta sprawy dokumentują, że skarżący wystąpił do PINB w B. z wnioskiem z dnia 16 lutego 2008 r. w sprawie zbadania legalności samowolnie wybudowanego wjazdu "z terenu ogrodnictwa położonego na działce nr [...] w S., na wspólną drogę dojazdową [...]". W toku postępowania wydanych zostało wiele rozstrzygnięć, zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i sąd administracyjny. Kolejną decyzją wydaną w toku tego postępowania zainicjowanego wnioskiem z 16 lutego 2008 r. jest decyzja PINB w B. z [...] r., którą organ I instancji umorzył postępowanie. Zostało od niej wniesione odwołanie przez skarżącego pismem z dnia 12 maja 2014 r., w którym m. in. zawarty jest wniosek skierowany do organu wyższego stopnia, określony przez skarżącego jako zażalenie na bezczynność organu I instancji. Bezczynność ta w przekonaniu skarżącego polega na wadliwym określeniu przedmiotu postępowania, co w przekonaniu skarżącego oznacza brak rozpoznania wniosku. Odwołanie od decyzji PINB zostało rozpoznane, a rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymane w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] roku. W następnej kolejności skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność z 30 czerwca 2014 r., będącą przedmiotem niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, poz. 153, Nr 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Oznacza to, że bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym w literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). Stan niniejszej sprawy dowodzi, że skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącego już po wydaniu przez organ decyzji, a skarżący skorzystał ze środków odwoławczych. W chwili wnoszenie skargi na bezczynność nie tylko zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, ale nadto została ona zaskarżona w trybie instancyjnym. Należy wyjaśnić wobec tego skarżącemu, że rozpoznając skargę na bezczynność Sąd jest uprawniony, w razie stwierdzenia bezczynności, zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności, ale nie ma możliwości zobowiązania organu do wydania aktu o określonej treści, nie bada bowiem sprawy merytorycznie. Z tego także powodu skarga na bezczynność nie może być środkiem alternatywnym w stosunku do wniesionych środków zaskarżenia. Wydane przez organy akty podlegają bowiem kontroli merytorycznej, co także pozwala na weryfikację adekwatności między przedmiotem żądania strony, a rozstrzygnięciem. Środki prawne służące zwalczaniu bezczynności nie mogą natomiast służyć uruchamianiu ponownego postępowania w sprawie już zakończonej decyzją ostateczną, do czego w istocie zmierza wniesiona skarga. W dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu organ I instancji nie pozostawał już w bezczynności. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że skargę na bezczynność można wnieść do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 1987 r., sygn. akt. IV SAB 14/86 - ONSA 1987/1/7, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. II SAB/Gd 46/03, Lex nr 203323 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. T. Woś, Lexis Nexis Warszawa 2005 r., str. 89). Skarga na bezczynność wniesiona przez stronę po wydaniu i doręczeniu jej decyzji jest niedopuszczalna. W takiej sytuacji stronie niezadowolonej z treści decyzji organu przysługiwało zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267) odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z czego skarżący skorzystał. Także w tym postępowaniu, a następnie ewentualnie przed sądem administracyjnym, Skarżący mógł kwestionować prawidłowość kwalifikacji zgłoszonych zarzutów i adekwatność rozstrzygnięcia ze stanem faktycznym i złożonym wnioskiem. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.