IV SA/Wa 2170/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] [...] Wojewódzki inspektor Ochrony Środowiska [...] wymierzył Z. w T. administracyjną karę pieniężną w wysokości 65.707,22 zł, za naruszenie w okresie od 1 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2009r. warunków odprowadzania ścieków z oczyszczalni w T., określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym Starosty [...], Z. w T. powinien był wykonać w 2009r. 4 badania ścieków odprowadzanych do środowiska z oczyszczalni zaś w okresie tym wykonano jedynie 2 badania. Powyższe potwierdziła kontrola przeprowadzona w Z. w dniach od 21 października do dnia 18 listopada 2011 r. Takie działanie podmiotu korzystającego ze środowiska stało się podstawą do przeprowadzenia postępowania i wymierzenia kary pieniężnej. Od powyższej decyzji odwołał się Z. w T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji lub zmniejszenia nałożonej kary oraz o wstrzymanie jej egzekucji. W odwołaniu wskazano, że wykonane w 2009 r. i w 2010 r. badania (w każdym roku wykonano po dwa badania), przez jednostkę badawczą posiadającą stosowny certyfikat akredytacji, nie wykazały przekroczenia warunków jakości odprowadzanych do środowiska ścieków. Karę wymierzono za naruszenie warunku formalnego tj. braku wymaganej ilości badań. Zdaniem skarżącego kara jest zbyt wysoka w stosunku do przewinienia. Odwołujący podkreślił także, że Z. jest niedużą jednostka budżetową i konieczność zapłacenia tak wysokiej kary spowoduje trudności w realizacji jego zadań, w tym dotyczących ochrony środowiska. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2012r, znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2012r. Organ centralny uznał, że wymierzenie kary było zasadne. W uzasadnieniu decyzji organ centralny wskazał, że zgodnie z art. 299 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami), wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie z art. 305 ust. 1. pkt 1 i 2 ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. Organ podał również, że zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z ustaleniami postępowania przeprowadzonego w sprawie Strona nie wykonała wszystkich wymaganych badań jakości odprowadzanych ścieków. W sytuacji takiej [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska [...] był zobligowany ww. przepisami prawa materialnego do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie organu odwoławczego uczynił to zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. Obowiązujące przepisy prawa nie pozwalały organom administracji orzekającym w sprawie odstąpić od wyżej wskazanego obowiązku. Organ wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 281 ust. 3 Prawa ochrony środowiska do ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących terminu płatności należności, odroczenia tego terminu, zaniechania ustalenia zobowiązania, zaniechania poboru należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę. Strona może jednak ubiegać się o rozłożenie kary na raty w trybie wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2012r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Z. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że wydana została z naruszeniem prawa polegającym na nieprzeprowadzeniu w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Podniesiono, że organ nie wykazał, iż doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Skarżący podniósł, że organ nie zdefiniował czy w pozwoleniu wodnoprawnym nałożono obowiązek wykonania 4 badań ścieków w ciągu roku kalendarzowego. Zdaniem skarżącego nie wykonał on tylko jednego z obowiązkowych czterech badań. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że pozwolenie wodnoprawne Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2005r. jest ważne do [...] grudnia 2015r. zaś warunki w nim określone zaczęły obowiązywać od dnia [...] stycznia 2006r. Organ podkreślił, że z ww. pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie wynika, że strona powinna dokonać 4 badań ścieków w ciągu roku, zaś z protokołu kontroli wynika, że w 2009r wykonano tylko 2 badania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz, 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami) jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005r, w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260 poz. 2177). W okresie, za który została wymierzona kara, Z. w T. obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2005r. W pozwoleniu tym zobowiązano podmiot korzystający ze środowiska do wykonania w ciągu roku 4 analiz ścieków odprowadzanych do środowiska z oczyszczalni. Stwierdzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w trakcie kontroli przeprowadzonej w okresie od 21 października do 18 listopada 2011 r. naruszenie warunków tego pozwolenia w odniesieniu do braku wymaganej liczby analiz w 2009 r. obligowało organ do wszczęcia postępowania i wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Stwierdzić należy, że brak prowadzenia pomiarów wielkości emisji lub ich wadliwość są istotnym naruszeniem warunków korzystania ze środowiska, a stan taki traktuje się jako naruszenie warunków pozwolenia na emisję. Zgodnie z art. 305 ust. 4 Prawa ochrony środowiska karę wymierza się za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym. Przepisy regulujące sposób wyliczenia kary zawarte są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260 poz. 2177). Zdaniem Sądu wyliczenie wysokości kary zostało dokonane zgodnie z przepisami prawa i dotyczyło niewykonania wymaganej liczby badań w roku kalendarzowym. Należy również dodać, że obowiązujące przepisy nie pozwalały organowi administracji na odstąpienie od wymierzenia kary, w przypadku, gdy stwierdzono naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków. Sąd stwierdza ponadto, że w realiach niniejszej sprawy, bez znaczenia jest, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że nie dołożył należytych starań w celu zapewnienia wykonywania odpowiedniej liczby badań ścieków odprowadzanych z oczyszczalni. Za tego typu zaniedbania prawodawca europejski jak też krajowy przewidział stosowne sankcje. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące prawo. Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.