II GZ 952/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt III SA/Po 937/15 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P.. Postanowieniem z 27 października 2015 r., sygn. akt III SA/Po 937/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił wniosek M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] czerwca 2015 r. (doręczoną pełnomocnikowi skarżącej [...] lipca 2015 r.) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony przez pełnomocnika skarżącej – M. J.– jest spóźniony i jako taki podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z przedłożonym zaświadczeniem lekarza rodzinnego dolegliwości chorobowe pełnomocnika skarżącej (jej ojca), które miały być przeszkodą w dochowaniu terminu do wniesienia skargi, ujawniły się [...] sierpnia 2015 r. i trwały 7 dni, czyli do [...] sierpnia 2015 r. Tymczasem [...] sierpnia 2015 r. została złożona w placówce pocztowej skarga na decyzję z [...] czerwca 2015 r. Wobec tego Sąd uznał, że dolegliwości chorobowe pełnomocnika skarżącej nie były przeszkodą, której nie mógł on przezwyciężyć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem WSA jeśli nawet przyjąć, że choroba pełnomocnika uniemożliwiała mu dokonanie czynności procesowej z zachowaniem ustawowego terminu, to złożenie skargi dowodzi jednoznacznie, że przeszkoda w podjęciu tej czynności ustała [...] sierpnia 2015 r. W konsekwencji WSA przyjął, że w tym dniu, tj. [...] sierpnia 2015 r., rozpoczął także bieg 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 87 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w Biurze Podawczym WSA w P. [...] października 2015 r., a więc jako spóźniony został odrzucony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącej jej pełnomocnik uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przedłożył do akt sprawy zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że był obłożnie chory [...] sierpnia 2015 r. W tym czasie [...] sierpnia 2015 r. jego żona nadała skargę w placówce pocztowej, ponieważ on nie był w stanie zrobić tego osobiście. Dolegliwości pełnomocnika skarżącej były związane ze złogami w nerkach i atakiem kolki nerkowej. Z uwagi na atak choroby pełnomocnik skarżącej nie był w stanie osobiście dopilnować złożenia skargi w ustawowym terminie. O uchybieniu terminu w złożeniu skargi pełnomocnik skarżącej dowiedział się [...] września 2015 r., kiedy otrzymał odpis odpowiedzi na skargę. Były to wyłącznie twierdzenia organu, a M. J. wówczas nie zdawał sobie sprawy z przekroczenia terminu do wniesienia skargi. Mimo to udał się do WSA w P., gdzie został poinformowany, że winien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione zarzuty, więc postanowienie zostało uchylone. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Wobec tego kluczową kwestią przy ocenie dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności jest ustalenie dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego datę tę błędnie określił Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej w okresie [...] sierpnia 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Termin do wniesienia skargi upływał zaś [...] sierpnia 2015 r., a skarga nadała została [...] sierpnia 2015 r. O uchybieniu w tym zakresie M. J. dowiedział się z postanowienia WSA odrzucającego skargę, tj. [...] października 2015 r. Wobec tego, w ocenie NSA termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął bieg od dnia wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ to nałożenie się na siebie tych dwóch okoliczności – choroby pełnomocnika i wynikającej z niej braku świadomości uchybienia terminu – stanowiło przyczynę tego uchybienia. Tym samym NSA stwierdził, że Sąd I instancji błędnie przyjął za datę, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, [...] sierpnia 2015 r., kiedy to została złożona skarga. W konsekwencji WSA przyjął błędną datę otwierającą bieg terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, więc niewłaściwie odrzucił skargę. Na obecnym etapie postępowania Sąd I instancji powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, przyjmując, że został on złożony w terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.