II FSK 1045/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-10
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Jerzy Rypina, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, gdy koszty postępowania egzekucyjnego nie zostały ściągnięte od zobowiązanego, wierzyciel może zostać obciążony tymi kosztami na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest możliwe tylko wtedy, gdy koszty te obiektywnie nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Samo umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, bez próby ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, nie stanowi wystarczającej przesłanki do obciążenia nimi wierzyciela, gdyż zasada ogólna stanowi, że koszty te obciążają zobowiązanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (wierzyciel) zwrócił się o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, który uiścił należność główną, ale pozostały nieuiszczone koszty postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny obciążył wierzyciela tymi kosztami, uznając je za nieściągalne od zobowiązanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że organy nie podjęły próby ściągnięcia kosztów od zobowiązanego przed umorzeniem postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 943/14 w sprawie ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 marca 2014 r. nr EG/7241-223/14/KN w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Kr 943/14) w sprawie ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 marca 2014 r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.
Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego K., wydanym dnia 11 lutego 2014 r. postanowieniem, obciążył Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanego W. S. W podstawie prawnej wskazał na art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.) dalej: u.p.e.a. W uzasadnieniu natomiast stwierdził, że koszty powstałe w wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych są nieściągalne od zobowiązanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Wskazał, że zobowiązany wykonał obowiązek określony w tytule wykonawczym i uiścił koszty postępowania egzekucyjnego należności niepieniężnych, wobec czego wierzyciel wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jednak budżet Inspektoratu nie przewiduje środków na pokrywanie kosztów egzekucyjnych w przypadku ich nieściągnięcia od zobowiązanych. Nadto postanowienie jest nieracjonalne i doprowadzi do wpłacenia środków budżetu Państwa do budżetu Państwa, uszczuplając jednak środki finansowe Inspektoratu. Zasadą tymczasem winno być ponoszenie kosztów przez zobowiązanych.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r., wydanym na podstawie art. 17, art. 18, art. 23 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarga zawierała wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 107 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia, a w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego zastosowano art. 64c § 4 u.p.e.a., a nie art. 64c § 3 tej ustawy. Zarzucił również naruszenie art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przewidziany w art. 64c § 4 u.p.e.a. zwrot normatywny "nie mogą być one ściągnięte" należy rozumieć jako nieściągnięte w ogóle, z przyczyn faktycznych czy prawnych. Ponieważ ustawodawca nie precyzuje przyczyn niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, przyjmuje się, że art. 64c § 4 u.p.e.a. znajduje zastosowanie nie tylko wtedy, gdy w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie on w stanie pokryć kosztów egzekucyjnych lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych, ale także i wówczas, gdy ściągnięcie tych kosztów byłoby niemożliwe z innych przyczyn faktycznych lub prawnych. Jednocześnie zwraca się uwagę na fakt, że samo wykonanie egzekwowanego obowiązku – gdy pozostały nieuiszczone koszty egzekucyjne – nie upoważnia jeszcze organu egzekucyjnego do natychmiastowego umorzenia postępowania oraz obciążania kosztami wierzyciela.
Sąd Wojewódzki przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując jako podstawę art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W ocenie Sądu, prawidłowym działaniem organów egzekucyjnych byłoby ściągnięcie, a przynajmniej próba ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, a dopiero później – umorzenie postępowania egzekucyjnego. W wypadku, gdyby kosztów nie udało się ściągnąć od zobowiązanego, organy byłyby uprawnione do zastosowania art. 64c § 4 u.p.e.a. Dlatego zdaniem Sądu organy egzekucyjne przedwcześnie umorzyły prowadzone postępowanie, nie podejmując próby ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego. Naruszyły zatem zasadę, wynikającą z art. 64c § 1 zd. 2 u.p.e.a. Sąd uznał, że nie było podstaw do obciążenia tymi kosztami wierzyciela, skoro organ egzekucyjny sam pozbawił się możliwości ściągnięcia ich od zobowiązanego i nie poczynił żadnych kroków w tym kierunku.
Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 z późniejszymi zmianami) dalej p.p.s.a., tj. naruszenie przez Sąd:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. art. 134 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd postanowień obu instancji, chociaż rozstrzygnięcia organów nie były dotknięte żadną z wad wskazanych przez Sąd i przy braku naruszeń przez organy przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy i nie oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a,
2. art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. art. 64c § 1 zd. 2 oraz art. 64c § 4 u.p.e.a., oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez błędną ocenę postępowania dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że w istniejącym stanie prawnym, nie zaistniała konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędną ocenę ustaleń faktycznych polegającą na przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 64c § 1 zd. 2 oraz art. 64c § 4 u.p.e.a., oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., i że w istniejącym stanie prawnym, nie zaistniała konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi., gdy należało przyjąć, że zaistniała konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Sąd nie wykazał również istotnego wpływu naruszenia przepisów prawa przez organy na wynik sprawy,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędną kontrolę przepisów zastosowanych przez organ tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, iż w sytuacji gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (nieistnienie obowiązku), a wierzyciel składa wniosek o umorzenie w związku z tym postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., możliwe jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych, a organ egzekucyjny nie ma obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy należało przyjąć, że w istniejącym stanie prawnym w sprawie wystąpiły przesłanki i okoliczności powodujące skutek w braku możliwości kontynuowania postępowania egzekucyjnego i konieczność jego umorzenia z uwagi na nieistnienie obowiązku i złożony wniosek wierzyciela, oraz że tylko taka wykładnia i zastosowanie przepisu jest właściwe,
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 64c § 1 zd. 2 oraz art. 64c § 4 u.p.e.a., w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędną kontrolę przepisów zastosowanych przez organ tj. art. 64c § 1 zd. 2 oraz art. 64c § 4 u.p.e.a., w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 poprzez uznanie, iż w sytuacji gdy wierzyciel składa wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podst. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a następnie wnosi o obciążenie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi możliwe jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego i brak możliwości obciążenia nimi wierzyciela z uwagi na nieistnienie obowiązku i brak konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z wnioskiem wierzyciela, gdy należało przyjąć, że w sytuacji złożenia przez wierzyciela wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne należało umorzyć, a kosztami obciążyć wierzyciela na podst. art. 64c § 1 zd. 2 oraz art. 64c § 4 u.p.e.a.
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny bowiem w uzasadnieniu wyroku nie zawarł pogłębionej oceny stanowiska organów podatkowych, jak również w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, stanowisko Sądu jest jedynie ogólne, podobnie jak i w zakresie wskazań co do dalszego postępowania.
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Strona skarżąca podniosła zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Rozpatrując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędną ocenę ustaleń faktycznych polegającą na przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 64c § 1 zd. 2 oraz art 64c § 4 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., stwierdzając jego bezzasadność, wskazać należy, że spór w sprawie ogniskuje się wokół wykładni art. 64c § 4 u.p.e.a. w kontekście wystąpienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Autor skargi kasacyjnej stawia tezę, że zaistnienie przesłanki dla umorzenia postępowania egzekucyjnego, określonej w art.59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., skutkuje, w świetle przepisu art.64c § 4 u.p.e.a., koniecznością obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Taka konstatacja, na gruncie niniejszej sprawy, nie zasługuje na akceptację.
Przedmiot sporu prawnego obejmuje zagadnienie dopuszczalności umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przy jednoczesnym istnieniu niewyegzekwowanych jeszcze od zobowiązanego kosztów postępowania egzekucyjnego, a następnie obciążenie tymi kosztami na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciela.
Na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Pojęcie obowiązku, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., obejmuje także obowiązek uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego, wobec czego istnienie tych kosztów stanowi przeszkodę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie powołanego przepisu prawa. Egzekucji administracyjnej nie podlegają tylko obowiązki wskazane w art. 2 u.p.e.a. Na podstawie art. 64c § 5 u.p.e.a. egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie natomiast z art. 64c § 6 in initio u.p.e.a. koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność. Z przytoczonych przepisów art. 64c § 5 i art. 64c § 6 u.p.e.a. wynika więc, że obowiązek uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego podlega egzekucji administracyjnej. Zasadę przy tym stanowi, stosownie do treści art. 64c § 1 in fine u.p.e.a., że koszty postępowania egzekucyjnego obciążają zobowiązanego. Obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego odpowiada obowiązek ich uiszczenia, który zgodnie z art. 64c § 5 in initio u.p.e.a. może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym tylko zastrzeżeniem, że, na podstawie art. 64c § 5 in fine u.p.e.a., przy egzekucji kosztów egzekucyjnych nie pobiera się opłat za czynności egzekucyjne. Podkreślić należy, że w zakresie opłat za czynności egzekucyjne (art. 64 § 1 u.p.e.a.) oraz opłat manipulacyjnych (art. 64 § 6 u.p.e.a.) ustawodawca stanowi wprost o obowiązku ich uiszczenia, który to obowiązek podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 64c § 5 u.p.e.a.). Takim samym obowiązkiem jest obowiązek uiszczenia – zapłaty poniesionych wydatków egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty i wydatki egzekucyjne składają się na koszty egzekucyjne; koszty egzekucyjne na podstawie powołanego przepisu obciążają zobowiązanego, natomiast z art. 64c § 5 u.p.e.a. wynika, że obowiązek zapłaty tych kosztów podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przepis art. 64c § 4 u.p.e.a. stanowi jeden z wyjątków nieobciążania kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego a wierzyciela, warunkowany jednak sytuacją, gdy koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Z kolei w przepisie art. 64c § 3 in fine u.p.e.a. ustawodawca odnosi się do sytuacji, gdy to wierzyciel spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, wtedy to organ egzekucyjny obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela. Podkreślić wobec tego należy, że zasadą jest, iż koszty związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego i podlegają przymusowemu ściągnięciu w drodze egzekucji. Zobowiązany już w czasie postępowania egzekucyjnego odpowiada z mocy prawa z tytułu powstających w jego trakcie obowiązków uiszczenia określonych kosztów egzekucyjnych (art. 64 § 2, art. 64 § 9 pkt 1-11, art. 64 § 10, art. 64c § 1 i art. 64c § 6 u.p.e.a.), natomiast wierzyciel, w przypadku, gdy nie spowodował on niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 64c § 3 in fine u.p.e.a. ), na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. na zasadzie ustawowego wyjątku ponosi odpowiedzialność za całość kosztów postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Zobowiązany odpowiada zatem za koszty egzekucyjne już w trakcie toczącego się, niezakończonego postępowania egzekucyjnego, od daty, w której, na podstawie danego przepisu prawa, powstaje obowiązek ich uiszczenia. Wierzyciel natomiast, na podstawie ustawowego wyjątku od zasady i zasadniczego trybu prawnego odpowiedzialności za koszty egzekucyjne, może ponosić odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego, to jest za całość nie zapłaconych i nie wyegzekwowanych kosztów postępowania egzekucyjnego (chyba że spowodował on niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, wtedy to jedynie na nim ciąży obowiązek poniesienia kosztów egzekucyjnych). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza reguły, że koszty egzekucyjne są ustalane w formie jakiegoś aktu administracyjnego Tym samym, ponoszenie kosztów egzekucyjnych podporządkowane jest zasadzie rządzącej należnościami wynikającymi z przepisu prawa. Ustawa przewiduje kompetencje do domagania się wydania postanowienia przez zobowiązanego lub też obowiązek jego wydania z urzędu, gdy koszty obciążają wierzyciela (art. 64c § 7 u.p.e.a.). Zatem obligatoryjne lub fakultatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego zostało powiązane z zasadami rządzącymi ciężarem poniesienia tych kosztów.
W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne toczące się wobec zobowiązanego zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Akt umorzenia pozostawał więc w wyłącznej kompetencji organu egzekucyjnego, który też jako podstawę swego działania powołał art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom kasatora, w sprawie nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego w warunkach związania organu egzekucyjnego wnioskiem wierzyciela, co stanowi samodzielną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego i znajduje oparcie w przepisie art.59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Organ ten był więc wyłącznym dysponentem postępowania, przy czym sam wierzyciel zwrócił uwagę na konieczność wyegzekwowania kosztów od zobowiązanego. Odstępując zaś od ściągnięcia powstałych kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego organ egzekucyjny pozbawił się możliwości wykazania przesłanki dla obciążenia kosztami wierzyciela w oparciu o przepis art.64c § 4 u.p.e.a. Tym samym, jak zasadnie wyłożył to w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji (pkt 3.2.-3.3.), nieprawidłowe było w takiej sytuacji obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Nie została spełniona bowiem przesłanka warunkująca zastosowanie rozwiązania prawnego przewidzianego w art. 64c § 4 u.p.e.a., tj. że w konkretnym przypadku koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Fakt umorzenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie zmienia tego, że do egzekucji doszło na skutek zaniechania zobowiązanego. Zatem, zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art. 64c § 1 zdanie drugie u.p.e.a., koszty egzekucyjne obciążały zobowiązanego. W kontekście zaś ewentualnej ochrony uprawnień zobowiązanego przed niezgodnym z prawem obciążeniem go kosztami egzekucyjnymi należy wskazać, że zawsze miałby on możliwość kwestionowania kosztów egzekucyjnych. W myśl art. 64c § 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje bowiem postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania. Takie unormowanie oznacza, że w przypadku doręczenia zobowiązanemu przez organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, ale tylko w określonym terminie (14 dni), bowiem uchybienie temu terminowi rodzi skutek w postaci braku rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Jeśli natomiast organ egzekucyjny umarza postępowanie, nie dochodząc kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, to nie może skutkami takiego zaniechania obciążać następnie wierzyciela.
Podsumowując, w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wykazał przesłanki koniecznej w tym wypadku dla obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, tj. niemożności ściągnięcia tych kosztów od zobowiązanego. Niedochodzenie zaś tych kosztów przez organ egzekucyjny od zobowiązanego i umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie może być postrzegane jako istnienie obiektywnej i niezależnej od organu egzekucyjnego przeszkody prawnej w ściągnięciu kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego.
Niezasadne są też zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Powołane przepisy wskazują na konieczność zastosowania przez sąd środków przewidzianych ustawą, a dokładnie przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wskazują na środek kontroli w przypadku naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania w decyzji lub postanowieniu. Są to tak zwane przepisy wynikowe. Stawiając zarzut ich naruszenia należy wskazać, jakie przepisy postępowania lub prawa materialnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej, którego działanie zaskarżono. Strona przepisów tych nie powołała, stąd nie sposób odnieść się merytorycznie do powołanych zarzutów. W odniesieniu natomiast do wskazanego przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, w czym konkretnie skarżący upatruje naruszenia powołanego przepisu przez Sąd pierwszej instancji oraz jaki wpływ owo naruszenie mogło mieć na wynik sprawy. Uniemożliwia to ocenę jego zasadności przez sąd kasacyjny. Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy, rozpoznając inną niż objęta skargą sprawę, czy też gdyby nie zbadał zaskarżonego aktu całościowo pod względem legalności, a ograniczył się do zgłoszonych zarzutów. Na takie okoliczności skarżący nie wskazał.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew też zarzutowi skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania jakie stawia art. 141 § 4 p.p.s.a. Do naruszenia tego przepisu może dojść w dwóch przypadkach: (a) gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i (b) gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji nie narusza tego przepisu. Mało tego, analiza uzasadnienia doprowadza do wniosku, że stanowi ono pełne odzwierciedlenie wyrażonej przez tenże Sąd oceny faktycznej i prawnej, która znajduje odzwierciedlenie w przyjętym i omówionym stanie faktycznym, przy czym sposób jej przedstawienia nie budzi zastrzeżeń.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło