I SA/Rz 682/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2014r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium z dnia [...] maja 2014r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. SA, zwanej dalej skarżącą, od postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy Wójt Gminy B. , decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], określił C. SA (poprzednikowi prawnemu skarżącej) zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r., od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowli, w łącznej wysokości 56 242 zł. W związku z tym, po uwzględnieniu dokonanych wpłat na sumę 37 441 zł, wezwał skarżącą do zapłaty kwoty 18 801 zł, wraz z odsetkami. Tego samego dnia, tj. [...] grudnia 2013 r., Wójt Gminy B. , postanowieniem nr [...], nadał wyżej wymienionej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, powołując się na art. 239 a oraz art. 239 b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., zwana dalej Ordynacją podatkową). Przepis art. 239 b § 1 pkt 4 pozwala na nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, w której do upływu terminu przedawnienia pozostał okres krótszy niż trzy miesiące. W ocenie Wójta Gminy B. przepis ten znajdzie zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej za 2008 r. jest krótszy niż trzy miesiące, a skarżąca do tej pory nie zadeklarowała ani nie uiściła podatku ten rok. Sam fakt, że pomimo prowadzenia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. skarżąca nie złożyła korekty deklaracji podatkowej oraz nie uiściła podatku uprawdopodabnia, zdaniem organu, stwierdzenie, że brak jest gwarancji wywiązania się przez nią z obowiązków podatkowych, zwłaszcza wobec wniesienia przez nią odwołania od decyzji wymiarowej. W związku z tym nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest zasadne. Zażalenie na postanowienie Wójta Gminy B. wniosła skarżąca, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: • art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie poinformowania spółki, że toczy się wobec niej postępowanie w sprawie nadania nieostatecznej decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności, • art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej w związku z nieuprawdopodobnieniem, że zobowiązanie podatkowe skarżącej nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenia postepowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego, prawdopodobieństwo nieuiszczenia przez skarżącą podatku od nieruchomości za 2008 r., wynika z tego, że w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego odmawiała ona przedłożenie dokumentów oraz udzielania rzetelnych informacji, będących w jej wyłącznym posiadaniu, a dotyczących budowli, będących przedmiotem opodatkowania. W tym samym czasie, na skutek upływu czasu zobowiązanie zmierzało do wygaśnięcia, na skutek przedawnienia. Tak więc nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione, z punktu widzenia art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, dotyczącego niezawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania, w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie miał takiego obowiązku, co wynika wprost z art. 165 § 5 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2014 r. wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono, że zostało ono wydane z naruszeniem: • art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie poinformowania spółki, że toczy się postępowanie w sprawie nadania nieostatecznej decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności, • art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej w związku z nieuprawdopodobnieniem, że zobowiązanie podatkowe skarżącej nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że co prawda art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wyłączają obowiązek doręczania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jednakże nie wyłączają obowiązków wynikających z art. 121 tej ustawy, który nakazuje organom prowadzenie postępowania w sposób budzący do nich zaufanie. Nieinformowanie o wszczętym postępowaniu, zdaniem skarżącej, godzi w tę zasadę, ponadto brak informacji o wszczęciu tego postępowania nie motywuje też podatnika do uregulowania zobowiązania. Jeżeli chodzi o drugi zarzut, tj. brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, to skarżąca zwróciła uwagę, że należy rozróżnić wymiar zobowiązania podatkowego od jego wykonania, w związku z tym żadne okoliczności związane z procesem wymiaru podatku nie wpływają na ryzyko niewykonania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kwestionując legalność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., w przedmiocie nadania nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, w podatku od nieruchomości za 2008 r., rygoru natychmiastowej wykonalności, skarżąca sformułowała zarzuty dotyczące przede wszystkim naruszenia przepisów prawa formalnego, a także dokonania błędnych ustaleń faktycznych. W jej ocenie organ nie tylko nie uprawdopodobnił przesłanek, od których ustawodawca uzależnia możliwość nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, ale także naruszył prawa strony w tymże postepowaniu, czego efektem były wspomniane wyżej błędne ustalenia faktyczne. Mając na uwadze treść zarzutów, odnoszących się do regulacji procesowych, należy stwierdzić, że nie znajdują one uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Jak słusznie bowiem podkreślił organ odwoławczy, z mocy art. 165 § 5 pkt 3 Ordynacji podatkowej Wójt Gminy B. nie był zobligowany do zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania, dotyczącego nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Przywołany wyżej przepis jest w tym względzie jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Z jego treści wynika, że wyłącza on w tym wypadku zastosowanie ogólnej zasady, obowiązującej na gruncie postępowań podatkowych, nakazującej doręczanie stronom postanowień o wszczęciu postępowań w ich sprawach. Tak więc organ stosując się do jego dyspozycji, nie dopuścił się naruszenia prawa, co sugeruje skarżąca. Odnosząc się do argumentów zmieszczonych w uzasadnieniu skargi nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że obowiązek doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wynika z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, statuującego jedną z podstawowych zasad rządzących postępowaniem podatkowym, a mianowicie zasadę nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta jest bowiem ogólną dyrektywą dotycząca sposobu procedowania organów podatkowych, mającą charakter swoistego rodzaju reguły interpretacyjnej poszczególnych norm i instytucji postępowania podatkowego, która nie może stanowić podstawy do ich reinterpretacji, w oderwaniu od konkretnych, pozytywnych i szczegółowych regulacji. Tak więc wywody skarżącej w tym zakresie nie znajdują uzasadnienia i jako takie należy uznać je za bezzasadne. Analizując istotę samej instytucji nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone w tym właśnie przedmiocie ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, odnoszącego się do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. W związku z tym wszelkich kwestii związanych z jego prowadzeniem nie można oceniać w oderwaniu od postepowania głównego. Przenosząc więc przedmiotowe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca bezzasadnie podnosi, że brak zawiadomienia uniemożliwił jej przedstawienie swoich racji. Swoje stanowisko procesowe zaprezentowała ona bowiem wielokrotnie, w sposób wyczerpujący, w trakcie toczonego postepowania wymiarowego, trudno więc przyjąć, że właśnie przed wydaniem postanowienia o nadaniu rygoru mogła zwrócić uwagę na nowe aspekty sprawy oraz przedstawić nowe okoliczności, zwłaszcza że nie uczyniła tego składając zażalenie na to rozstrzygnięcie. Podkreślić również należy, że przyczyną nadania rygoru była między innymi postawa skarżącej w postępowaniu wymiarowym, a więc okoliczności obiektywne, którym aktualnie nie jest ona w stanie zaprzeczyć. Art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, określa sytuacje, w których dopuszczalne jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Może to nastąpić w następujących sytuacjach: 1) gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, chcąc nadać nieostatecznemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności musi, niezależnie od zaistnienia którejś z wyżej wymienionych okoliczności, uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane. Tak więc łącznie muszą zaistnieć dwie przesłanki, aby postanowienie w tej kwestii mogło zostać wydane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, nie jest tożsame z udowodnieniem wystąpienia określonych okoliczności, oznacza bowiem nie tyle pewność co do ich wystąpienia, lecz wskazuje na duże prawdopodobieństwo ich wystąpienia, co czyni istotną różnicę, zwłaszcza jeżeli chodzi o organ i zakres jego obowiązków procesowych. Podstawę prawną do nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 239 b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a więc fakt bliskiego upływu terminu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego skarżącej, na skutek przedawnienia. Termin ten upływał z końcem 2013 r., tak więc organ bezspornie był uprawniony powołać się na tę przesłankę. W ocenie organów istniało też duże prawdopodobieństwo nieuregulowania przez skarżącą jej zobowiązania publicznoprawnego przed upływem terminu przedawnienia, o czym miało świadczyć jej postępowanie w trakcie toczącego się postępowania, noszące znamiona obstrukcji procesowej, tj. nieprzedstawianie żądanych dokumentów oraz znanych tylko stronie informacji, jak również złożenie odwołania od nieostatecznej decyzji. Mając na względzie przytoczone w zaskarżonym postanowieniu okoliczności stwierdzić należy, że uprawdopodabniają one w dostatecznym stopniu, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Wynika z nich bowiem, że skarżąca dążyła w trakcie prowadzonego wobec niej postępowania podatkowego do jego maksymalnego przedłużenia, co wobec rychłego upływu terminu przedawnienia (przypadającego na koniec 2013 r.) uzasadnia przypuszczenia, że należny podatek nie zostałby uiszczony. Potwierdza to dodatkowo fakt, że skarżąca nie zgodziła się, co do wysokości określonego jej zobowiązania, korzystając z przysługującego jej środka odwoławczego, w którym zawarła wniosek o umorzenie postępowania. Na aprobatę nie zasługują również twierdzenia skarżącej odnośnie tego, że czynny udział w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, skłoniłby ją do dobrowolnej zapłaty podatku. Jak bowiem już wyżej zauważono, stanowisko procesowe skarżącej, w postępowaniu wymiarowym, wskazuje na fakt, że skarżąca nie uznała zasadności określenia jej podatku, poza tym żadne inne okoliczności nie wskazują, że miałaby ona taki właśnie zamiar. W tym miejscu należy podkreślić, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w żaden sposób nie uniemożliwia jej dobrowolnej zapłaty podatku, tak więc podnoszenie tej kwestii w skardze nie może stanowić argumentu wystarczającego do skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zarzut skargi, dotyczący nieuprawdopodobnienia możliwości niewykonania zobowiązania, wynikającego z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jest bezzasadny. Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu Sąd nie dopatrzył się również uchybień przepisom prawa materialnego, w szczególności art. 239 a i art. 239 b Ordynacji podatkowej. Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.