I OSK 3323/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-22
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Borowiec, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wzywając stronę do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, może ograniczyć sposób uprawdopodobnienia braku winy do przedłożenia dokumentów, a jeśli strona tego nie uczyni, odmówić przywrócenia terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wzywając stronę do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinien umożliwić stronie uprawdopodobnienie braku winy w sposób nieograniczony, a nie wyłącznie poprzez przedłożenie dokumentów. Samo wezwanie do przedłożenia dokumentów, bez wskazania na inne formy uprawdopodobnienia i bez poinformowania o konsekwencjach braku ich dostarczenia, może być uznane za wadliwe. Jednakże, w sytuacji gdy strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie organu, a sprawa była już wcześniej rozstrzygnięta w postępowaniu odwoławczym, skarga kasacyjna podlega oddaleniu.Stan faktyczny
K. Ś. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta przyznającej zasiłek celowy, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia, nie podając przyczyn uchybienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało go do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie dokumentów wskazujących na przeszkody w zachowaniu terminu. Strona nie uzupełniła wniosku, w związku z czym SKO odmówiło przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. Ś. na postanowienie SKO. K. Ś. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1267/14 w sprawie ze skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1267/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], przyznał K. Ś. zasiłek celowy na dofinansowanie do czynszu w kwocie 150 zł. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu 23 lipca 2013 r. W dniu 7 lutego 2014 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji i jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do jego złożenia, nie wskazując jednak przyczyn uchybienia terminowi. W dniu 27 marca 2014 r. SKO w Krakowie wezwało skarżącego o uzupełnienie wniesionego podania przez dostarczenie dokumentów wskazujących na przeszkody w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania - w terminie siedmiu dni. Wezwanie to doręczono skarżącemu osobiście w dniu 3 kwietnia 2014 r. Pomimo tego skarżący nadal nie wskazał żadnych przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, dlatego postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. SKO w Krakowie odmówiło przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od powołanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. W postanowieniu wskazano, że czternastodniowy termin na zaskarżenie decyzji organu pierwszej instancji upłynął w dniu 6 sierpnia 2013 r. Termin ten jest wiążący zarówno dla organów administracji, jak i dla strony postępowania, dlatego w celu jego przywrócenia skarżący powinien był uprawdopodobnić, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Pomimo wezwania organu, skarżący nie uprawdopodobnił jednak w żaden sposób, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, dlatego organ nie miał podstaw do jego przywrócenia.
Oddalając skargę K. Ś. na postanowienie SKO w Krakowie z dnia [...] maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przytaczając treść art. 58 kpa i stwierdził, że instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przy czym, to na stronie, a nie na organie, ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że przesłanki z art. 58 § 1 i 2 kpa zostały spełnione.
Skarżący w swoim wniosku nie wskazał, ani nawet nie zasygnalizował żadnego powodu uchybienia terminowi do złożenia odwołania. W szczególności skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Organ drugiej instancji w sposób prawidłowy zareagował na milczenie skarżącego w tym zakresie. Jeśli bowiem organ uzna, że wskazane przez stronę okoliczności nie są wystarczające do oceny braku winy w uchybieniu terminowi, powinien podjąć działania wyjaśniające, w tym także, realizując zasady wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, wezwać stronę do uzupełnienia wniosku lub o przedłożenie posiadanej dokumentacji mającej znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Tak właśnie postąpił organ w kontrolowanym postępowaniu, ponieważ pismem z dnia 27 marca 2014 r. zwrócił się do skarżącego "o uzupełnienie wniesionego podania przez dostarczenie dokumentów wskazujących na przeszkody w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania". Organ w przytoczonym piśmie nie wykorzystał kodeksowego sformułowania "wezwania do uzupełnienia braków podania", ale świadomy sytuacji życiowej skarżącego wprost wskazał na możliwość przedłożenia odpowiednich dokumentów, które mogłyby być podstawą uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminów do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, użyte przez organ sformułowanie stanowi prawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków podania o przywrócenie terminu, którym to organ dodatkowo dał wyraz czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 kpa), mając na względzie interes skarżącego (art. 7 kpa) oraz jego indywidualne warunki. Zatem organ podjął wszelkie niezbędne kroki w celu umożliwienia skarżącemu uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez jego winy. Skarżący nie ustosunkował się jednak do tej inicjatywy organu w żaden sposób, który mógłby zostać uznany za wykonanie dyspozycji art. 58 § 1 kpa. Gdyby bowiem skarżący - odpowiadając na wezwanie organu z dnia 27 marca 2014 r. - uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, to organ zobligowany był do zbadania terminu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na ścisły i nieprzywracalny termin złożenia podania o przywrócenie terminu, wynikający z art. 58 § 2 zdanie pierwsze kpa. Zgodnie z tym przepisem prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z okoliczności sprawy może wynikać, że zdaniem skarżącego - wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu w dniu 7 lutego 2014 r. - przyczyna uchybienia terminu ustała najwcześniej na przełomie stycznia i lutego 2014 r. Tymczasem w zbiorczych aktach postępowań administracyjnych prowadzonych w sprawach skarżącego (przesłanych do Sądu wraz z rozpatrywanymi skargami), zalegają liczne dokumenty wskazujące, że skarżący brał czynny udział w postępowaniach administracyjnych w sprawach pomocy społecznej prowadzonych przez organy obu instancji w okresie poprzedzającym koniec stycznia 2014 r. Sąd zwrócił uwagę na pisma skarżącego z dnia 28 sierpnia, 27 listopada oraz 18 grudnia 2013 r., w których skarżący zwracał się do pracowników organu pierwszej instancji o przedstawienie szeregu informacji. Skarżący był zatem w stanie w dniu 3 sierpnia 2013 r. złożyć skutecznie odwołania od sześciu decyzji Prezydenta Miasta [...] w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Okoliczności te potwierdzają decyzje SKO w Krakowie z dnia [...] września 2013 r., którymi rozpoznano złożone odwołania. Jednocześnie czynią bezzasadnymi zastrzeżenia pełnomocnika skarżącego co do stanu zdrowia skarżącego w dniach, w których otrzymał on wezwanie organu z dnia [...] marca 2014 r. o podanie przyczyn uchybienia terminu. Skarżący był bowiem w stanie w terminie 3 sierpnia 2013 r. złożyć odwołania od innych decyzji - nic zatem nie stało na przeszkodzie by w tamtych dniach (tj. przed 6 sierpnia 2013 r.) złożył również odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...]. To zaś oznacza, że sytuacja zdrowotna skarżącego z kwietnia 2014 r. nie miała decydującego znaczenia dla wyniku kontrolowanej sprawy.
Chociaż wobec skarżącego są prowadzone liczne postępowania administracyjne z zakresu pomocy społecznej, to jednak sama ta okoliczność nie może stanowić wystarczającego powodu przywrócenia terminu do złożenia pisma w postępowaniu administracyjnym. Oceniając brak winy w uchybieniu terminu bierze się bowiem pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym.
Stawiane przez skarżącego zarzuty naruszenia przez organ art. 8, art. 87, art. 67 i art. 68 Konstytucji RP, jak również art. 2, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 1 oraz 3-6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 3 pkt 3 pkt 1 i 3, art. 16 ust. 2, art. 19 ust. 13, art. 24, art. 36 ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 oraz art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182) Sąd uznał za oczywiście bezzasadne. W zaskarżonym postanowieniu SKO w Krakowie nie konkretyzowało bowiem norm wynikających z tych przepisów. Zarzuty te są zatem nieadekwatne do kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia, którego podstawę prawną stanowiły przede wszystkim przepisy art. 58 i art. 59 § 2 kpa. Tych zaś przepisów - ani innych norm regulujących materialne i procesowe podstawy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – SKO w Krakowie nie naruszyło.
W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku K. Ś. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sieprnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej ppsa, poprzez oddalenie skargi na postanowienie, w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie SKO w Krakowie powinno zostać uchylone, jako wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 58 § 1 i 64 § 2 kpa, poprzez błędne wezwanie do uzupełnienia braków wniosku i wskazanie w nim, że skarżący ma dostarczyć dokumentację, pomimo że przepisy nie nakładają takiego obowiązku, a wniosek o przywrócenie terminu ma zostać jedynie uprawdopodobniony, a nie udowodniony,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niedostrzeżenie przez Sąd nieprawidłowego ustalenia w toku postępowania administracyjnego istotnych elementów stanu faktycznego, tj. przyczyn uchybienia terminowi przez skarżącego, braku wskazania przez SKO w Krakowie na okoliczności znane z urzędu, a dotyczące stanu zdrowia skarżącego, które to okoliczności mogły być przyczyną niezachowania terminu, a także niewyjaśnienie, kiedy ustała przyczyna uchybieniu terminowi przez skarżącego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 59 § 2 kpa, poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że SKO w Krakowie błędnie przyjęło, że skarżący miał obowiązek dostarczyć dokumentację celem udowodnienia przebiegu choroby i jej wpływu na niedochowanie terminu oraz poprzez błędne przyjęcie, że SKO w Krakowie prawidłowo ustaliło, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu podczas, gdy SKO w Krakowie z urzędu miało wiedzę na temat stanu zdrowia oraz ograniczonej poczytalności skarżącego, a żądanie dostarczenia dokumentacji zmierzało do udowodnienia, a nie uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminowi oraz stanowiło wprowadzające w błąd ograniczenie sposobu uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminowi przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przepisy art. 58 § 1 kpa nakładają na składającego wniosek o przywrócenie terminu obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Przepisy kpa nie wskazują jednak w jaki sposób należy to uczynić. Brak jest w przepisach kpa definicji pojęcia uprawdopodobnienia, jednak z uwagi na wskazanie w art. 75 § 1 kpa, że dowodem w sprawie są w szczególności dokumenty, należy przyjąć, że do uprawdopodobnienia danej okoliczności, wnoszący podanie o przywrócenie terminu nie ma obowiązku przedkładać dokumentów, bowiem służą one - zgodnie z art. 75 § 1 kpa - udowodnieniu danej okoliczności. Uprawdopodobnienie jest pojęciem różnym od pojęcia udowodnienia, zatem dla uprawdopodobnienia danej okoliczności, nie jest konieczne przedkładanie dowodów, w tym dokumentów. Celem uprawdopodobnienia jest jedynie "obudzenie" w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Brak uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu nie czyni wniosku niedopuszczalnym, bowiem przepisy kpa nie ustanawiają takiego warunku. Zgodnie z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa organy administracji publicznej, wykonując swoje obowiązki, stoją na straży praworządności, podejmują działania, których celem jest m.in. udzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Słuszny interes obywateli, który należy brać pod uwagę podejmując działania, a także pogłębianie zaufania do władzy publicznej, mają gwarantować, że stronie działającej przed organem zostanie zapewniona należyta ochrona. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa, a także należycie i wyczerpująco informować o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd błędnie przyjął, że SKO w Krakowie, wzywając skarżącego do uzupełnienia wniesionego podania przez dostarczenie dokumentów wskazujących na przeszkody w zachowaniu terminów do wniesienia odwołań (pismo z dnia 27 marca 2014 r.), dało wyraz czuwania nad tym, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa i mając na względnie jego interes oraz indywidualne warunki. Sąd przyjął również, że wobec wskazania w piśmie do skarżącego, że ma on dostarczyć dokumenty w terminie 7 dni, SKO w Krakowie podjęło wszelkie niezbędne kroki w celu umożliwienia skarżącemu uprawdopodobnienie, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez jego winy. Takie rozumienie przepisu art. 58 § 1 kpa jest błędne. Sąd pominął, że SKO w Krakowie miało wiedzę, że z uwagi na stan zdrowia skarżącego, tj. długotrwałą chorobę o podłożu psychicznym, ma on ograniczone możliwości postrzegania i rozumienia. Wskazanie w piśmie z dnia 27 marca 2014 r., że skarżący ma dostarczyć dokumenty, w istotny sposób ograniczyło go w możliwości uprawdopodobnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie został w tym piśmie poinformowany o możliwości innego sposobu uprawdopodobnienia, w sytuacji, gdyby dostarczenie dokumentów nie było możliwe. Sąd nie dostrzegł, że SKO w Krakowie nie wskazało w piśmie, jakie to konkretnie dokumenty ma doręczyć skarżący oraz jakie będą konsekwencje braku ich doręczenia we wskazanym terminie. W konsekwencji Sąd błędnie przyjął, że SKO w Krakowie uczyniło zadość obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, gdy w rzeczywistości skarżący został wprowadzony w błąd, bowiem nałożono na niego obowiązek, który nie wynika z przepisów prawa i wyciągnięto w stosunku do niego konsekwencje w postaci odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo, że nie pouczono o nich skarżącego.
Organ, w przypadku uznania, że wskazane przez stronę przyczyny są niewystarczające do oceny braku winy w uchybieniu terminowi, powinien podjąć działania wyjaśniające, w tym wezwać stronę do uzupełnienia wniosku lub o przedłożenie posiadanej dokumentacji mającej znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Działania wyjaśniające powinny polegać na wskazaniu stronie, że ma obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, a pomocniczo organ może wskazać, że jest to możliwe np. poprzez dostarczenie posiadanej dokumentacji. Z powołanych przez Sąd orzeczeń nie wynika jednak, że organ ma ograniczyć stronie możliwość "uprawdopodobnienia" poprzez nałożenie na nią obowiązku dostarczenia konkretnego dowodu.
Sąd wskazał, że nawet gdyby skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, to SKO w Krakowie było zobligowane do zbadania terminu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Pomimo dostrzeżenia przez Sąd, że SKO w Krakowie nie podjęło działań, zmierzających do ustalenia, kiedy ustała przyczyna uchybieniu terminu, skarga została oddalona. Gdyby skarżący odpowiedział na pismo z dnia 27 marca 2014 r. i przedłożył dokumenty, to nie musiałoby z nich wynikać, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi. Tym samym zasadne jest twierdzenie, że skarżący nie został przez organ należycie poinformowany, jakie działania ma podjąć, w celu uwzględnienia jego wniosku o przywróceniu terminu. Na podstawie wezwania z dnia 27 marca 2014 r., skarżącemu została jedynie przekazana informacja, że do rozpatrzenia jego wniosku konieczne jest przedłożenie jakichś dokumentów. Uznanie przez Sąd, że w takiej sytuacji, organ prawidłowo przedstawił skarżącemu okoliczności faktyczne i prawne, które będą miały wpływ na ustalenie jego praw, jest zatem błędne.
Organ znał przypadek skarżącego i miał wiedzę na temat jego stanu zdrowia. Na tej podstawie, wysoce prawdopodobnym było, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy, bowiem choroba na którą cierpi - [...], mogła wyłączyć jego świadomość oraz możliwość reagowania na otrzymane decyzje. Sąd błędnie ustalił, że skoro z akt sprawy wynika, że skarżący podejmował w okresie od otrzymania decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. do dnia wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu inne czynności przed organami administracji publicznej i sądami, to również w dacie otrzymania decyzji, mógł podejmować działania, tj. wnieść odwołanie w terminie. Z akt sprawy wynika jedynie, że skarżący podejmował działania, nie wynika jednak, jaki był stan zdrowia skarżącego w dacie otrzymania decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. oraz w ciągu 14 kolejnych dni. Nie sposób również ocenić, że skoro w okresie od odebrania decyzji do wniesienia odwołania, skarżący podejmował inne czynności procesowe - w innych sprawach, to w tym okresie miał świadomość, że odebrał decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. Sąd błędnie przyjął za SKO w Krakowie, że w odniesieniu do osoby chorej na schizofrenię, możliwe jest przyjęcie stanowiska, że skoro w innej sprawie podjęła działania w przepisanym terminie, to w niniejszej sprawie również mogła.
W sprawie o takim samym stanie faktycznym, Sąd w innym składzie, uwzględnił skargi skarżącego i uchylił postanowienia SKO w Krakowie o odmowie przywrócenia terminu (wyrok z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1246/14 i z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1250/14). W wyrokach tych Sąd wskazał, że skoro SKO w Krakowie nie podjęło działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie przyczyn uchybienia terminowi, to uznać należy, że wydając zaskarżone postanowienie naruszyło art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. W związku z tym, Sąd uznał, że SKO w Krakowie nie przeprowadziło prawidłowej analizy i kwalifikacji przyczyn dotyczących braku winy we wniesieniu zażaleń z opóźnieniem. Nie ustaliło bowiem, czy komentowane uchybienie było zawinione, a także kiedy ustała jego przyczyna. W konsekwencji Sąd uznał, że uchybienia przepisom procedury administracyjnej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazując, co SKO w Krakowie powinno wyjaśnić ponownie rozpoznając sprawę, Sąd podkreślił konieczność zbadania, czy w sprawie zaistniały przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w szczególności poprzez ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w przypadku uznania, że wniosek został złożony w terminie, dokonania analizy i odniesienia się do okoliczności, usprawiedliwiających niezachowanie terminu. Ustalając przyczynę uchybienia terminu, Sąd wskazał, że SKO w Krakowie ma rozważyć, czy choroba psychiczna skarżącego, a co za tym idzie jej leczenie, objawy i przebieg, uzasadniają przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. W obu wskazanych wyżej orzeczeniach, Sąd uznał również, że pismo SKO w Krakowie z dnia 27 marca 2014 r. zostało sformułowane w sposób wadliwy, gdyż zawierało sugestię, że chodzi o przedłożenie dokumentacji, podczas gdy ustawa takiego wymogu nie nakłada. W konsekwencji Sąd uznał, że z tak sformułowanego wezwania nie można było wyciągać konsekwencji w postaci odmowy przywrócenia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Na wstępie należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie dokonało pełnych ustaleń faktycznych, skupiając się przede wszystkim na okolicznościach dotyczących kwestii przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r.
Z akt sprawy wynika bowiem, że od powołanej decyzji K.Ś. złożył już w przeszłości odwołanie w dniu 8 sierpnia 2013 r., które zostało rozstrzygnięte decyzją SKO w Krakowie z dnia [...] września 2013 r., Nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Następnie złożył kolejne odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, który to wniosek jest przedmiotem postępowania ocenianego w niniejszej sprawie. W dniu 14 marca 2014 r. K. Ś. złożył od decyzji organu pierwszej instancji kolejne, trzecie już odwołanie, które zostało rozstrzygnięte przez SKO w Krakowie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], o jego niedopuszczalności ze względu na to, że sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta w trybie odwoławczym.
Odwołanie złożone w niniejszej sprawie jest więc drugim w kolejności odwołaniem od tej samej decyzji organu pierwszej instancji, dlatego organ administracji zobowiązany był przede wszystkim dokonać oceny dopuszczalności jego złożenia. W skardze kasacyjnej nie podniesiono jednak tej okoliczności, dlatego ze względu na art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł jej uwzględnić z urzędu. Należy więc stwierdzić, że ocena Sądu pierwszej instancji dotycząca okoliczności wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia ponownego odwołania od tej samej decyzji organu pierwszej instancji jest prawidłowa, ponieważ pomimo wezwania organu, skarżący nie udzielił na nie jakiejkolwiek odpowiedzi co do okoliczności mających - zdaniem skarżącego – przemawiać za uwzględnieniem jego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia omawianego odwołania. O ile bowiem okoliczności mające przemawiać za przywróceniem terminu do złożenia odwołania powinny być uprawdopodobnione, zgodnie z art. 58 § 1 kpa, a nie udowodnione, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy przedmiot wezwania organu, określony w piśmie z dnia 27 marca 2014 r., należy uznać za prawidłowy. Organ administracji oczekiwał bowiem wskazania przez skarżącego jakichkolwiek okoliczności służących uzasadnieniu jego wniosku o przywrócenie terminu, skoro skarżący nie podał ich w swoim wniosku dołączonym do odwołania i w konsekwencji nie udzielił również odpowiedzi na podane pismo z dnia 27 marca 2014 r.
Należy podkreślić, że prawo skarżącego do ponownego rozpatrzenia jego sprawy w trybie instancyjnym objętej decyzją organu pierwszej instancji zostało zachowane poprzez rozpatrzenie pierwszego ze złożonych przez niego odwołań i w wyniku tego wydanie decyzji przez organ odwoławczy z dnia [...] września 2013 r., Nr [...]. To przemawia za uznaniem czynności organu odwoławczego, przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przez skarżącego kolejnego odwołania od tej samej decyzji, za nie mające żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem tej sprawy miałoby bowiem być rozpatrywanie przyznania skarżącemu świadczenia z opieki społecznej przez organ odwoławczy, co już nastąpiło w ostatecznej decyzji SKO w Krakowie z dnia [...] września 2013 r. Z tego względu zarzuty kasacyjne nie były wystarczające do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – art. 261 ppsa, do którego należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło