I OZ 211/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1286/14 umarzające postępowanie w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalające wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1286/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpatrzeniu wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 1) i jednocześnie oddalił wniosek w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (pkt 2). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że K. S. zaskarżył jednocześnie 72 orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc w każdej z tych spraw wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z urzędu znane jest Sądowi, że K. S. zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, bowiem z uwagi na znaczne zadłużenie czynszowe została mu wypowiedziana umowa najmu lokalu. Opłaty za bezumowne zajmowanie lokalu wynoszą 570,52 zł miesięcznie, zaś zadłużenie z tego tytułu przekracza obecnie 13765 zł. Ponadto K. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy ale zdolną do samodzielnej egzystencji. Podstawą jego utrzymania są przyznawane zasiłki z pomocy społecznej, których łączna wysokość w 2013 r. przekroczyła 13979 zł. Dodatkowo K. S. obciążają zobowiązania alimentacyjne. Następnie Sąd wyjaśnił, że przyznanie prawa pomocy jest przywilejem, z którego mogą skorzystać osoby, których sytuacja materialna wyklucza poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym w całości lub w części. Jednakże ustawodawca wyłączył, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a.") możliwość przyznania prawa pomocy o ile wniesiona skarga jest oczywiście bezzasadna. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli obowiązujące przepisy prawa jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. W niniejszej sprawie K. S. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również na wezwanie organu nie wskazał przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wobec takiego stanu rzeczy, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wykluczona jest możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Zatem uprawnione jest przyjęcie, że skarga K. S. jest oczywiście bezzasadna. Z tych też względów, a także w świetle przepisu art. 247 P.p.s.a. brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie K. S. złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niezasadnie uznał, że w sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi. Przypomnieć bowiem należy, że postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanowią postanowienia kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Postanowienia te mają istotne znaczenie dla dalszego biegu postępowania w sprawie, bowiem uniemożliwiają uruchomienie toku instancji w stosunku do określonej decyzji i powodują, że uzyskuje ona przymiot ostateczności (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, s. 58-59). Z tych względów postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznym, na które nie przysługuje zażalenie. Możliwe jest natomiast zaskarżenie takiego postanowienia w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi K. S. jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarga na takie postanowienie jest dopuszczalna. Brak jest zatem podstaw do odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy wyłącznie z powodu oczywistej niezasadności skargi, bowiem taka przesłanka w niniejszej sprawie nie zachodzi. Kwestia czy skarga jest merytorycznie zasadna podlegać będzie ocenie w toku rozpoznania tej skargi. Nie przesądza natomiast o oczywistej niezasadności skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązany będzie do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i ustalenia czy zachodzą przesłanki określone w art. 246 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.