I SA/Kr 1484/14

WyrokWSA w Krakowie2014-11-04

Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek, WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może zawrzeć w uchwale określającej wzór deklaracji na podatek rolny pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, mimo braku wyraźnego upoważnienia ustawowego w przepisach dotyczących podatku rolnego?
Ratio decidendi
Rada gminy nie może zawrzeć w uchwale określającej wzór deklaracji na podatek rolny pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, jeśli przepisy ustawy o podatku rolnym nie przewidują takiej możliwości. Brak ustawowego upoważnienia dla rady gminy w tym zakresie uniemożliwia nałożenie na podatnika takiego obowiązku pod rygorem odpowiedzialności karnej. W przypadku stwierdzenia braku podstaw prawnych, sąd administracyjny stwierdza nieważność uchwały w tej części.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Nowym Sączu złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Podegrodzie dotyczącą określenia wzoru deklaracji na podatek rolny i informacji o gruntach. Skarga dotyczyła części uchwały zawierającej pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, mimo braku wyraźnego upoważnienia ustawowego. Organ wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w tej części. Organ obrony prawnej argumentował, że uchwała nie znajduje upoważnienia ustawowego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zawarcia w załączniku nr 2 stwierdzenia o treści "Oświadczam, że znana jest mi odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań przewidziane w art. 233 kk zgodnie z którym złożenie fałszywych zeznań grozi karą pozbawienia wolności do lat 3".

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1484/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nowym Sączu, na uchwałę Rady Gminy Podegrodzie, z dnia 13 grudnia 2002 r. Nr 19/III/2002, w sprawie określenia wzoru deklaracji na podatek rolny i wzoru informacji o gruntach, - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zawarcia w załączniku nr 2 stwierdzenia o treści " Oświadczam, że znana jest mi odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań przewidziane w art. 233 kk zgodnie z którym złożenie fałszywych zeznań grozi karą pozbawienia wolności do lat 3" - Pismem z dnia 30 lipca 2014r. Prokurator Rejonowy w Nowym Sączu złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr 19/III/2002 Rady Gminy Podegrodzie z dnia 13 grudnia 2002r. w sprawie określenia wzoru deklaracji na podatek rolny i wzoru informacji o gruntach w zakresie treści Załącznika nr 2 "Oświadczam: że znana jest mi odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań, przewidziana w art. 233 kk., zgodnie z którym złożenie fałszywych zeznań grozi karą pozbawienia wolności do lat 3." Prokurator zarzucił naruszenie art. 6a ust. 5 i ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w zw. z art. 233 § 6 kodeksu karnego, w zw. z art. 233 § 1 tego kodeksu poprzez pouczenie podatnika o odpowiedzialności karnej, pomimo braku przepisu przewidującego możliwość odebrania takiego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przedmiotowa uchwała nie znajduje upoważnienia ustawowego. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na podjęcie nowej uchwały tj. uchwały nr XLIV/471/2014 z dnia 26 sierpnia 2014r., uchylającej zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga jest uzasadniona. Z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Jednak przepis ten, jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie daje jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte w zaskarżonym załączniku wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy. Wedle art. 233 § 6 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez te ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady gminy w tym zakresie nie można domniemywać. Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 kodeksu karnego i orzeczenie jak w sentencji wyroku. Jednocześnie skonstatować należy, że przedmiotem postępowanie było stwierdzenie nieważności przedmiotowego zapisu uchwały, a uchwała uchylająca zaskarżoną uchwałę wydana została dopiero 26 sierpnia 2014r. Jakkolwiek w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a., organ jednostki samorządu terytorialnego, którego akt zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, nie zawsze takie uwzględnienie skargi, w postaci uchylenia zaskarżonego aktu, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiącą przesłankę umorzenia postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana, lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zatem zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt zostały wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 ustawy o p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały t.j, ex tunc. (wyrok WSA w Opolu z 26.02.2008r. Lex nr 506841).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło