III SA/Kr 1609/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 27 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzeń ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 10 września 2014 r. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 27 sierpnia 2014 r. nr [...]. Orzeczenie to dotyczyło niezdolności skarzącego do służby oraz ustalenia związku schorzeń stwierdzonych u A. W. ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej. Ze skargi jednoznacznie wynika, że skarżący kwestionuje ustalenia Komisji w zakresie jego schorzeń i związku tych schorzeń ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych podała, że skarżący jest emerytem PSP zwolnionym ze służby dnia 27 lutego 1980 r. i podtrzymała swoje stanowisko o braku związku schorzeń stwierdzonych u skarżącego ze jego służbą w Państwowej Straży Pożarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. A. W. zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 27 sierpnia 2014 r. nr [...], w którym orzeczono o całkowitej niezdolności skarżącej do żadnej pracy oraz służby w Państwowej Straży Pożarnej, zaliczono go do pierwszej grupy inwalidzkiej, a także orzeczono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Orzeczenie to nie mieści się w przytoczonym wyżej katalogu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, orzekające w dwóch instancjach, oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. Komisje te orzekają ponadto m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem przy pracy czy o chorobach pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i § 13 oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. nr 8, poz. 41 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienie go ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana (por. np. art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej – Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno - rentowych przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Państwowej Straży Pożarnej. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń pieniężnych, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie wskazanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r. oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.). W kwestionowanym rozstrzygnięciu, które zostało wydane już po zwolnieniu skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, orzeczono o jego całkowitej niezdolności do służby, zaliczono go do pierwszej grupy inwalidzkiej oraz stwierdzono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Wyjaśnić należy, że sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenia inwalidztwa należy do kategorii spraw, które na mocy art. 476 § 2 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy te poddane są właściwości sądu powszechnego (art. 4778 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 32 ust. 4 powołanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin). Dlatego na tą kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje i nie zmienia tego faktu błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu o prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego. Wobec powyższego należy więc stwierdzić, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną. W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa.