I GZ 2/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 735/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odmówił K. Spółce z o.o. w Ł. wstrzymania wykonania objętej skargą tej spółki decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji wskazał, że spółka we wniosku podniosła, iż decyzją Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. została obciążona dodatkową kwotą niedopłaty akcyzy w wysokości 683.008,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 134.095,00 zł, co łącznie stanowi kwotę 817.103,00 zł. Wskazała, że zapłata takiej kwoty nie jest możliwa z uwagi na brak środków finansowych. Wskazała również, że jej wniosek o rozłożenie zobowiązania na raty w okresie 7 lat nie został uwzględniony. Organ rozłożył zapłatę tej kwoty na raty jedynie w okresie 1 roku czasu. W ocenie skarżącej zagraża to brakiem środków na spłatę należności podatkowej, wystąpieniem niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej i niewypłacalnością skutkującą koniecznością ogłoszenia upadłości spółki. Obowiązek wykonania decyzji w okresie jednego roku rodzi też niebezpieczeństwo postawienia pobranego przez skarżącą spółkę kredytu w kwocie 200 000 zł do natychmiastowej wykonalności spłaty, co z braku środków na taką spłatę zwiększyłoby niebezpieczeństwo niewypłacalności i skutkowałoby koniecznością zgłoszenia wniosku o upadłość. Skarżąca podniosła także, że w przypadku pokrycia kwoty zobowiązania z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży znacznemu zmniejszeniu uległaby zdolność produkcyjna przedsiębiorstwa, w konsekwencji spowodowałoby to istotne zmniejszenie dochodów i konieczność zmniejszenia zatrudnienia części załogi. Odmawiając udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej Sąd I instancji wskazał na okoliczność wydania decyzji o rozłożeniu spółce zapłaty spornej kwoty na raty w okresie roku. Okoliczność ta w ocenie Sądu powodowała, że nie można było uznać iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazując na regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 1015), Sąd podkreślił, że wykonalna decyzja zostaje niejako automatycznie pozbawiona przymiotu wykonalności na okres udzielonej zobowiązanemu ulgi. Podnoszonej obawy likwidacji działalności gospodarczej nie uzasadniały, zdaniem Sądu I instancji, również inne dołączone do wniosku dokumenty. Umowa kredytu odnawialnego, udzielonego skarżącej przez bank na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej w kwocie 200.000 złotych przewidywała upływ terminu spłaty z dniem 15 października 2014 r. oraz możliwość jego przedłużenia na następne i kolejne dwunastomiesięczne okresy pod warunkiem spełnienia określonych w tej umowie warunków obejmujących między innymi dostarczenie wszystkich niezbędnych dla dokonania oceny zdolności kredytowej spółki dokumentów. Sąd stwierdził, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła żadnych, konkretnych okoliczności mogących świadczyć o tym, że kredyt ten nie zostanie przez nią w tym terminie spłacony lub umowa ta nie ulegnie przedłużeniu z uwagi na utratę zdolności kredytowej. Skarżąca również nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów na poparcie twierdzenia o złożeniu do banku wniosku o restrukturyzację kredytu. Sąd I instancji wskazał także, że z przedstawionych przez skarżącą dokumentów - rachunków zysków i strat sporządzonych na dzień 31 grudnia 2012r. i 2013r. (wariant kalkulacyjny) wynikało, że jej przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wyniosły: w 2011r. - 17 252 032,68 zł, w 2012r.- 15 812 878,08 zł, w 2013r. - 14 950 301,31 z, a więc w kwotach znacznie przekraczających sporne zobowiązanie. Przychody w tej wysokości świadczyły w ocenie Sądu, o tym, że spółka prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach wobec czego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażaleniem K. Spółka z o.o. w Ł. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przez odmowę zastosowania tego przepisu do tej sprawy poprzez nietrafną ocenę okoliczności faktycznych i prawnych podniesionych przez spółkę we wniosku o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i wydanie postanowienia odmawiającego takiego wstrzymania. Podnosząc ten zarzut skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Odnieść się należy w pierwszej kolejności do podnoszonej w uzasadnieniu zażalenia argumentacji skarżącej sprowadzające się najogólniej rzecz ujmując do zarzutu wydania przez Sąd I instancji niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia w sytuacji gdy inny składa tego Sądu, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji "w istocie opartego o takie same okoliczności prawne i faktyczne" uwzględnił żądanie spółki (postanowienie z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 245/14). Stanowisko skarżącej nie jest zasadne. Zgodnie, bowiem z art. 133 w zw. z art. 166 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie na podstawie akt sprawy, co oznacza, że wniosek, jak w niniejszej sprawie, złożony w sprawie podlega rozpoznaniu w oparciu o zgromadzony w jej ramach materiał dowodowy i tenże wraz z okolicznościami podniesionymi we wniosku stanowi podstawę oceny jego zasadności bądź niezasadności. Taka sama argumentacja i środki dowodowe użyte we wnioskach złożonych w różnych sprawach sądowych nie oznacza, że wydane w ich toku rozstrzygnięcia będą jednolite bądź zbieżne. W każdej ze spraw, dokonujący oceny wniosku Sąd zobowiązany jest, bowiem do uwzględnienia stanu faktycznego sprawy wynikającego ze zgromadzonego w jego toku materiału dowodowego. Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stroną, że postanowienie wydane w tej sprawie powinno być tożsame z postanowieniem wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Łd 245/14, gdyż sprawy te są sprawami odrębnymi i składane w ich toku wnioski o udzielenie ochrony tymczasowej również podlegając odrębnej ocenie i rozstrzygnięciu oraz w przypadku wniesienia od nich środka zaskarżenia odrębnej kontroli instancyjnej. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przez określoną w powołanym przepisie szkodę należy rozumieć taką szkodę majątkową oraz niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 1026/12 i z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1841/12.). Trudne do odwrócenia skutki natomiast, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 990/12 i z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt I GSK 1251/12.). Przyjmuje się również na tle omawianego art. 61 § 3 p.p.s.a., że to na stronie żądającej wstrzymania aktu administracyjnego spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe rozważania podzielić należy ocenę wniosku skarżącej spółki, jakiej dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Prawidłowo, bowiem Sąd I instancji stwierdził, przywołując regulacje ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że rozłożenie przez organ zobowiązania podatkowego na raty, nawet na okres mniejszy niż wnioskowała strona, jest w istocie formą pozbawienia decyzji podatkowej przymioty natychmiastowej wykonalności. W takim stanie sprawy ryzyko wystąpienia przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. zostaje zniwelowane w stosunku do sytuacji gdy decyzja podatkowa miałby być wykonana w całości i natychmiast i rzeczywiście mogłaby powodować w niedługim okresie czasu wystąpienie znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Rozłożenie spłaty należności podatkowych w czasie powoduje natomiast ten skutek, że strona ma możliwość takiego dysponowania środkami lub majątkiem, aby uniknąć trudnych do odwrócenia skutków lub poniesienia znacznej szkody, a więc przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Trafnie również Sąd I instancji ocenił, że wskazane przez skarżącą okoliczności posiadania kredytu bankowego i przedłożone na tę okoliczność dokumenty nie dawały podstaw do stwierdzenia, że niewstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. spowoduje zaprzestanie prowadzenia przez spółkę działalności. Istotnie bowiem skarżąca nie przedstawiła dokumentów mogących potwierdzić, że nie dokonała spłaty zaciągniętego kredytu do dnia 15 października 2014 r. bądź potwierdzających, że umowa kredytu została przedłużona na kolejny lub kolejne okresy z uwagi na utratę zdolności kredytowej. Podzielić także należy stanowisko Sądu I instancji wyrażone na tle analizy przedstawionych przez stronę rachunków zysków i strat. Skarżąca rzeczywiście, biorąc pod uwagę jej przychody w latach 2011 – 2013 r. prowadziła przedsiębiorstwo znacznych rozmiarów zaś wykazane straty nie dowodzą, iż znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej. Nie można zatem obiektywnie stwierdzić, aby wykonanie zaskarżonej decyzji, która w zakresie wykonania określonego w nim zobowiązania podatkowego została rozłożona w czasie, mogło spowodować konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w całości lub w części a w konsekwencji wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.