I OZ 952/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1147/14 odmawiające wstrzymania wykonania rozkazu personalnego w sprawie ze skargi S. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1147/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr 1219 w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. S. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 17 marca 2014 r. nr [...], którym przedłużono S. R. okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 20 marca 2014 r. do czasu ukończenia postępowania karnego, wszczętego przeciwko ww. przez Prokuraturę Rejonową w Chrzanowie. W treści przedmiotowej skargi skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, argumentując powyższe tym, iż wykonanie zaskarżonego rozkazu spowoduje prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci pozbawienia skarżącego 50% zarobków – przy jednoczesnej faktycznej niemożności podjęcia innej pracy na czas całego postępowania, co, jak podkreślił skarżący, zapowiada się na długi okres czasu. Powyższe, w ocenie skarżącego, pozbawi skarżącego środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący wyjaśnił, że wydatki m.in. na mieszkanie czy wyżywienie niemal całkowicie pochłaniają uzyskiwane aktualnie przez niego środki, nie jest on w stanie praktycznie zaspokoić żadnych innych podstawowych potrzeb. Gdyby nie zaufanie, uprzejmość i przychylność obecnej partnerki skarżącego – nie byłoby on w stanie normalnie funkcjonować i dlatego wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał w przekonujący i wystarczający sposób zaistnienia w niniejszej sprawie którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił, iż wprawdzie zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych wywołuje negatywne konsekwencje dla skarżącego – zawieszenie płatności 50% ostatnio należnego uposażenia (zmniejszenie otrzymywanej przez skarżącego kwoty uposażenia zasadniczego), niemniej jednak nie uzasadnia to poglądu, że wykonanie zaskarżonego rozkazu personalnego rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, zmniejszenie otrzymywanej kwoty uposażenia i co się z tym łączy - pogorszenie statusu majątkowego skarżącego, nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji wskazał również na treść art. 124 ust. 2 ustawy z 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zgodnie z którym, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. R., zarzucając mu naruszenie prawa procesowego tj. art. 61 § 3 P.p.s.a., wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ww. ustawy). Jak wynika z przywołanego przepisu, ochrona tymczasowa możliwa jest tylko wtedy, gdy wykonanie aktu grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub spowodowaniem skutków, które będą trudne do odwrócenia. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc, odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze, niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Przepis art. 61 § 3 cyt. ustawy zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale, pozwalającym zająć stanowisko. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi zawierać uzasadnienie powodów, dla których Sąd winien postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji, a obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd natomiast jedynie ocenia, czy w istocie podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności dające się zweryfikować. Każda decyzja pociąga za sobą określone skutki prawne. Jednakże wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy grozi wyrządzeniem – co należy podkreślić – znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, a więc skutki przewyższające naturalne następstwa wydanej przez organ decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Pomimo, iż, jak wynika z akt sprawy, sytuacja materialna skarżącego jest trudna, to jednak okoliczność ta nie może stanowić wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy bowiem wskazać, że S. R. swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił – po pierwsze – stwierdzeniem, że jej wykonanie spowoduje znaczne ograniczenie środków utrzymania oraz pozbawi go środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd uznał jednak, że ta okoliczność nie daje podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem ograniczenia środków utrzymania (50% uposażenia) utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy też niemożnością przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy. Niewątpliwie obniżenie uposażenia skarżącego, jako skutek zaskarżonej decyzji, spowoduje obniżenie poziomu jego życia, lecz nie jest to skutek stwarzający niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów czy niemożność przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy. Wszak obniżenie środków utrzymania, nawet o 50% przysługującego dotąd uposażenia, nie oznacza jeszcze, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czyli niebezpieczeństwo dla zdrowia lub życia skarżącego, ewentualnie dla jego majątku. Poza tym, zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), po zakończeniu postępowania karnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Podkreślić również trzeba, iż zaskarżona decyzja nie powoduje zwolnienia skarżącego ze służby, a jedynie zawiesza w wykonywaniu obowiązków służbowych. Jedynie gdy okres zawieszenia przekroczy 12 miesięcy, to zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) może nastąpić zwolnienie policjanta ze służby. Jednakże stosownie do art. 42 ust. 1 powołanej ustawy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Ponadto zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za miesiąc służby. Dodać należy, że stosownie do art. 42 ust. 6 tej ustawy okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust.1, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1. Okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego biegu. Przepisy te na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, a więc mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Z powyższego wynika, że wykonanie ewentualnego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby ma charakter odwracalny. W niniejszym postępowaniu zaskarżono decyzję wydaną w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza w obowiązkach służbowych, a nie zwolnienie ze służby. W przypadku zawieszenia w obowiązkach służbowych nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jeżeli skarżący zostanie zwolniony ze służby wobec upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, to będzie mógł się domagać w przypadku wyroku uniewinniającego w postępowaniu karnym lub umorzenia takiego postępowania przywrócenia do służby oraz wypłaty świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 3 P.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.