III SA/Łd 731/14

WyrokWSA w Łodzi2014-11-06

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych może zostać uwzględniony z uwagi na ważny interes publiczny, gdy zobowiązany znajduje się w trudnej sytuacji osobistej i rodzinnej, ale jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą i osiąga wysokie dochody?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia kosztów egzekucyjnych. Trudna sytuacja osobista i rodzinna zobowiązanej, w tym rozstanie z mężem, nie stanowiła wystarczającej przesłanki do umorzenia kosztów z uwagi na ważny interes publiczny, zwłaszcza gdy zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą, osiągała wysokie dochody i miała wystarczający czas na uregulowanie należności lub ustanowienie pełnomocnika. Ponadto, zobowiązana sama doprowadziła do powstania kosztów egzekucyjnych poprzez uchylanie się od obowiązku zapłaty.
Stan faktyczny
Strona skarżąca B. T. wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości ponad 11 tys. zł, powołując się na trudną sytuację rodzinną po rozstaniu z mężem i konieczność wychowywania dwójki małoletnich dzieci. Organ egzekucyjny (Prezydent Miasta Ł.) odmówił umorzenia, wskazując na wysokie dochody skarżącej z działalności gospodarczej i brak wykazania znacznego uszczerbku finansowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że nie zachodzi ważny interes publiczny ani inne przesłanki umorzenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., art. 18 i art. 64e § 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1015 z późn. zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia B. T. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych dochodzonych w toku egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 2 kwietnia 2014r. B. T. wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 11 179,40 zł. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dowiedziała się od pracownika organu telefonicznie w dniu 24 marca 2014r. W dniu 25 marca 2014r. uiściła wymaganą należność wraz z odsetkami za zwłokę. Wskazała, że z powodu trudnej sytuacji rodzinnej, w jakiej się znalazła po rozstaniu z mężem w sierpniu 2013r. skoncentrowała się na wychowaniu dwójki małoletnich dzieci i utrzymaniu domu. Wyjaśniła, że nie jest w stanie kwestionować okoliczności, czy dokumenty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostały jej doręczone, ponieważ nie zapoznała się z ich treścią. Wskazując na swoje problemy emocjonalne wnioskodawczyni nadmieniła, że gdyby zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji na pewno uiściłaby wymaganą należność bez zbędnej zwłoki, tak jak to uczyniła w dniu 25 marca 2014r. Zapłata natomiast wskazanych powyżej wysokich kosztów egzekucyjnych postawi ją w bardzo trudnej sytuacji. W dniu 6 maja 2014r. pełnomocnik skarżącej złożył stanowisko w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wskazując na ważny interes publiczny, który przemawia za umorzeniem kosztów egzekucyjnych w załączeniu przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia 7 marca 2014r. i kopię deklaracji PIT-36L za czwarty kwartał 2013r. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił B. T. umorzenia kosztów egzekucyjnych dochodzonych w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W ocenie organu egzekucyjnego zobowiązana nie przedstawiła okoliczności, które pozwalałyby na stwierdzenie, że poniesienie samych tylko kosztów egzekucyjnych, będzie stanowić znaczny uszczerbek dla jej sytuacji finansowej Z załączonego zestawienia za czwarty kwartał 2013r. wynika, że zobowiązana osiągnęła dochód w kwocie 460 463,46 zł i nie wykazała, jaki wpływ w tej sytuacji będzie miała zapłata kosztów egzekucyjnych, które stanowią zaledwie 6% kwoty należności głównej, która na dzień zajęcia wraz z odsetkami wynosiła 186 324,10 zł. Ponadto organ podkreślił, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawia również ważny interes publiczny. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięcie przy ocenie materiału dowodowego okoliczności dotyczących stanu emocjonalnego skarżącej oraz faktu, że zobowiązana niezwłocznie uregulowała całą powstałą należność wynikającą z tytułu wykonawczego; -art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodów i nie oparcie orzeczenia na całokształcie materiału dowodowego w sprawie; -art. 6 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. przez błędną wykładnię pojęcia "ważnego interesu publicznego"; - art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie i brak umorzenia kosztów egzekucyjnych pomimo spełnienia ustawowych przesłanek. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o umorzeniu kosztów egzekucyjnych w całości. W uzasadnieniu zażalenia powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz opisaną sytuację osobistą i majątkową zobowiązanej w konkluzji pełnomocnik stwierdził, że umorzenie kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie prowadzi do pozytywnych rezultatów ważnych z punku widzenia szerszej społeczności. Powstanie zaległości nie było zależne od zobowiązanej (trudna sytuacja rodzinna), a zobowiązana po otrzymaniu informacji o powstałej zaległości, uregulowała dług. Bez wątpienia zatem takie zachowanie winno być, w ocenie pełnomocnika przez organy promowane a nie piętnowane przez nałożenie i żądanie zapłaty dodatkowo kosztów egzekucyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazało, że zgodnie z art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Aby organ egzekucyjny mógł rozważyć umorzenie kosztów egzekucyjnych musi być spełniona przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a. Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Wyliczenie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych zawarte w art. 64e § 2 u.p.e.a. ma charakter wyczerpujący. Wystąpienie jednej z enumeratywnie wymienionych przesłanek stwarza organowi egzekucyjnemu możliwość umorzenia w całości lub w części przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych. Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia przesłanek oznacza, że organ może, lecz nie musi uwzględnić wniosek strony. W przypadku dokonania czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny pobiera stosowne opłaty, które wraz z wydatkami stanowią koszty egzekucyjne. Wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i zasady ich pobierania nie są uzależnione od woli organów egzekucyjnych. Kwestie dotyczące kosztów egzekucyjnych są szczegółowo regulowane przepisami u.p.e.a. Tym samym wbrew twierdzeniom pełnomocnika zobowiązanej, obowiązek ponoszenia kosztów egzekucyjnych i ich wysokość wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i nie ma w tym przypadku mowy o jakimkolwiek "nakładaniu i żądaniu zapłaty dodatkowo kosztów egzekucyjnych" przez organ egzekucyjny. W myśl art. 64c § 1 u.p.e.a., co do zasady, koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, ponieważ to zobowiązany nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu jako wynagrodzenie za przeprowadzoną egzekucję, do której doprowadził zobowiązany. Interpretacja przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych jako odstępstwo od zasady ich ponoszenia nie może odbywać się w sposób rozszerzający. Pojęcie "ważnego interesu publicznego" nie zostało zdefiniowane w u.p.e.a. Pojęcie "interesu publicznego" na gruncie art. art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. Określenie, iż tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (zob. Mały słownik języka polskiego, pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Powszechnie przyjmuje się, że nie ma stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Interes publiczny musi mieć cechy wyjątkowe, pozwalające uznać go za ważny. Użycie słowa "ważny" w regulacji prawnej podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na ten interes. Należy również zauważyć, że ważny interes publiczny stanowi przesłankę zarówno umorzenia części, jak i całości kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Kolegium oznacza to, że dokonując wykładni tej przesłanki należy wziąć pod uwagę, że zobowiązana wniosła o umorzenie całości kosztów egzekucyjnych, czyli o najdalej idąca ulgę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy SKO stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r stanowiąca podstawę prawną dochodzonej należności została osobiście odebrana przez zobowiązaną w dniu 7 stycznia 2014 r. Termin płatności opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego upłynął po 14 dniach od chwili, w której decyzja stała się ostateczna, czyli termin do wykonania przez zobowiązaną obowiązku o charakterze pieniężnym upłynął z dniem 5 lutego 2014 r. Wierzyciel nie tylko bez podstawy prawnej wydłużył termin uiszczenia opłaty (termin wykonalności decyzji, określający m.in. wymagalność obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu przekształcenia, powinien być ustalany na zasadach ogólnych, co oznacza, iż jest on tożsamy z dniem, w którym stała się ostateczna decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego przedmiot postępowania w prawo własności i o ustaleniu opłaty z tego tytułu) ale również nie podjął, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązaną obowiązku, niezwłocznie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Upomnienie nr [...] zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego zostało osobiście odebrane przez zobowiązaną w dniu 27 lutego 2014 r. Postępowanie egzekucyjne mogło zostać wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, czyli w dniu 7 marca 2014 r. Wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr [...] dopiero w dniu 25 marca 2014 r. i tym samym zobowiązana otrzymała od wierzyciela dodatkowy czas na dobrowolną realizację obowiązku o charakterze pieniężnym. Egzekucja administracyjna została wszczęta w dniu 28 marca 2014 r., tj. z chwilą doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego, czyli miesiąc od daty doręczenia zobowiązanej upomnienia. Mając zatem na uwadze zasady dotyczące wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz okoliczności, w jakich doszło do powstania kosztów egzekucyjnych, w ocenie Kolegium nie można dostrzec okoliczności przemawiających za istnieniem ważnego interesu publicznego. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu, że skarżąca niezwłocznie uregulowała całą powstałą należność wynikającą z tytułu wykonawczego nr [...] organ wskazał, że w świetle materiału dowodowego nie jest to twierdzenie prawdziwe. Z pisma z dnia 2 kwietnia 2014 r. nr [...] wynika, że dokonana w dniu 31 marca 2014 r. wpłata nie pokryła wszystkich zaległości ujętych w tytule wykonawczym o nr [...]. Niezależnie od wysokości niezapłaconej kwoty (tj. 204,32 zł) musiała ona zostać wyegzekwowana przez organ egzekucyjny, co spowodowało powstanie wydatków egzekucyjnych. W praktyce oznacza to, że dokonana wpłata w najmniejszym stopniu nie wpłynęła na prowadzoną egzekucję administracyjną, ponieważ postępowanie było kontynuowane. Tym samym biorąc pod uwagę okoliczność zachowania zobowiązanej po wszczęciu egzekucji administracyjnej, w ocenie Kolegium nie można dostrzec okoliczności przemawiających za istnieniem ważnego interesu publicznego. Odnosząc się natomiast do podnoszonych w sprawie okoliczności dotyczących sytuacji osobistej zobowiązanej (tj. rozpad małżeństwa i jego wpływ na dzieci, konieczność sprawowania opieki nad dziećmi i problemy zdrowotne - treść zaświadczenia z dnia 7 marca 2014r.), Kolegium nie dostrzegło okoliczności przemawiających za istnieniem ważnego interesu publicznego. Z treści zaświadczenia z dnia 7 marca 2014 r. wynika, że zobowiązana mimo dużego stresu i dolegliwości koncentrowała się również na pracy zawodowej. Po wszczęciu egzekucji administracyjnej podjęła określone czynności m. in. polegające na ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik zobowiązanej twierdzi, że nie ulega wątpliwości, że umorzenie kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie prowadziłoby do pozytywnych rezultatów ważnych z punku widzenia szerszej społeczności. Jednak nie wskazuje jakiegokolwiek przykładu takiego pozytywnego rezultatu dla mieszkańców Ł. Umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na ważny interes publiczny może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samej zobowiązanej. W ocenie Kolegium umorzenie kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie przyniosłoby pozytywne skutki tylko i wyłącznie dla samej zobowiązanej. Kolegium nie dostrzegło żadnych pozytywnych rezultatów dla mieszkańców Ł. w związku z uszczupleniem dochodów budżetu miasta o kwotę 11.185,50 zł i w praktyce ofiarowaniem jej zobowiązanej. Kolegium nie dostrzegło z urzędu również żadnych innych wynikających z przepisu art. 64e § 2 u.p.e.a. przesłanek przemawiających za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Dochodzony od zobowiązanej obowiązek o charakterze pieniężnym został wyegzekwowany, a zobowiązana nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ściągnięcie kosztów egzekucyjnych nie spowodowało niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości zarzuty przedstawione w zażaleniu. Podniósł, że z uwagi na rozstanie z mężem w lipcu 2013r. skarżąca od tego czasu była w permanentnym stresie i nie była w stanie należycie prowadzić swoich spraw. Nie mogła ocenić wagę otrzymywanych pism ani podejmować racjonalnych decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. z 2012r. poz. 1015 z późn. zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z treścią art.64 e § 1 wymienionej ustawy organ egzekucyjny może u7morzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. W myśl art.64e § 2 wymienionej ustawy, koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art.64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie, co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego, który może umorzyć powstałe koszty egzekucyjne. Tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie może jednak oznaczać pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Decydujące znaczenie ma bowiem to czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy stwierdzono istnienie przesłanek umorzenia. Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla zobowiązanego nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach (por. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji. Sąd tym samym musi poprzestać na ocenie, czy wydane postanowienia poprzedzone zostały prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tzn. czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku. Sąd nie może natomiast wartościować wydanego postanowienia pod kątem jego słuszności czy sprawiedliwości i z tego względu orzekać o zasadności skargi. Jedną z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych jest sytuacja gdy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2010r. w spr. II FSK 2111/08 pojęcie interesu publicznego należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, iż tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (por. "Mały słownik języka polskiego" pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Określenie to zatem wymaga dodatkowo wykazania, iż ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa. W rozpatrywanej sprawie organy administracji wyjaśniły pojęcie ważnego interesu publicznego zarówno w kontekście sytuacji skarżącej jak i w kontekście wpływu uzyskanych kosztów egzekucyjnych na wzrost skuteczności egzekucji co niewątpliwie leży w interesie publicznym. Organy administracji słusznie doszły do wniosku, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art.64e § 2 u.p.e.a. Przede wszystkim należy podnieść, że B. T. swoim zachowaniem sama doprowadziła do powstania kosztów egzekucyjnych gdyż uchylała się od obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Wskazuje na to analiza przebiegu wypadków. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wymieniona opłata miała zostać zapłacona w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja z [...]. stała się ostateczna. Skarżącej doręczono wymienioną decyzję w dniu 7 stycznia 2014r. i nie składała ona odwołania a więc opłata winna zostać uiszczona do dnia 5 lutego 2014r. B. T. nie zapłaciła opłaty w tym terminie zaś upomnienie doręczono jej dopiero w dniu 27 lutego 2014r. czyli po upływie kolejnych trzech tygodni zaś tytuł wykonawczy wystawiono 25 marca 2014r. czyli po upływie kolejnego miesiąca czasu. Oznacza to, że wierzyciel nie podjął niezwłocznie czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego. Od upływu terminu do wykonania obowiązku do momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego upłynęło niemal 2 miesiące. Skarżąca miała zatem długi okres czasu aby dobrowolnie uiścić opłatę bez konieczności stosowania środka egzekucyjnego lecz tego nie uczyniła. Sama zatem doprowadziła do powstania kosztów egzekucyjnych co przemawia przeciwko uznaniu, że za umorzeniem tych kosztów przemawia ważny interes publiczny. Niezgodna z prawdą jest natomiast okoliczność podniesiona w skardze, że B. T. niezwłocznie po dowiedzeniu się o wydanym tytule wykonawczym i wszczęciu postepowania egzekucyjnego dokonała zapłaty należności. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu 28 marca 2014r. doręczono skarżącej tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zaś w dniu 31 marca 2014r. dokonała ona wpłaty kwoty 186 324,10 zł. Nie jest to cała kwota objęta tytułem wykonawczym gdyż nie uiszczono jeszcze sumy 204,32 zł. Egzekucja musiała zatem być nadal prowadzona aż do wyegzekwowania całej należności co w efekcie doprowadziło do powstania kosztów egzekucyjnych. W ocenie sądu nie można uznać za ważny interes publiczny uzasadniający umorzenie kosztów egzekucyjnych trudną sytuację osobistą i rodzinną B. T.. Okoliczności tej poświęcono prawie całą skargę. W skardze podniesiono, że w lipcu 2013r. skarżąca rozstała się z mężem i pozostała z dwójką małoletnich dzieci (w wieku 5 i 9 lat). Od tego czasu pozostawała w permanentnym stresie i nie mogła podejmować racjonalnych decyzji co do otrzymywanych dokumentów ani nie była w stanie się z nimi zapoznać. Nie negując trudnej sytuacji rodzinnej B. T. należy podnieść, że rozstała się z ona z mężem w lipcu 2013r. zaś obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa w decyzji z [...]r., powstał w lutym 2014r. a więc po upływie przeszło sześciu miesięcy. W ocenie sądu był to wystarczająco długi okres czasu aby skarżąca mogła "dojść do siebie" po traumie jaką stanowiło dla niej rozstanie z mężem. Nadto jak wynika z treści zaświadczenia z prywatnego gabinetu psychologicznego z 7 marca 2014r. ( błędnie nazywanego w skardze zaświadczeniem lekarskim) aby zapomnieć o swojej sytuacji rodzinnej wyjechała ona z dziećmi w góry a później skoncentrowała się na pracy zawodowej i kontaktach z dziećmi. Należy zaznaczyć, że B. T. jako wspólnik jednoosobowej spółki prowadzi działalność gospodarczą. Skoro po rozstaniu z mężem do czasu uiszczenia zobowiązania koncentrowała się na pracy zawodowej to musiała podejmować szereg decyzji związanych z działalnością gospodarczą, przestrzegać terminów dla dokonywania szeregu czynności czy podpisywać szereg istotnych dokumentów. Wymagało to dobrej sprawności psychicznej zaś skarżąca w tym czasie nie korzystała ze zwolnień lekarskich. Nie można zatem uznać za wiarygodne twierdzeń podniesionych w skardze, że permanentny stres skarżącej po rozstaniu z mężem w lipcu 2013r. uniemożliwiał jej po upływie przeszło sześciu miesiącach podejmowanie racjonalnych decyzji co do otrzymywanych dokumentów ani zapoznawanie się z nimi. Nawet gdyby przyjąć, że B. T. mimo upływu sześciu miesięcy od rozstania z mężem nadal miała problemy z prowadzeniem swoich spraw to mogła ustanowić sobie pełnomocnika w osobie profesjonalnego prawnika. Podnieść należy, że skarżąca jest w bardzo dobrej sytuacji materialnej. Dochód z działalności gospodarczej w ostatnim kwartale 2013r. wyniósł 460 463,46 zł zaś jak wynika z pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z 6 maja 2014r. jej mąż płaci co miesiąc 7000 zł alimentów na utrzymanie domu i dwójki małoletnich dzieci. B. T. miała zatem możliwość ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika dla prowadzenia jej sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności lecz tego nie uczyniła. Umorzenie kosztów egzekucyjnych ma charakter zupełnie wyjątkowy i winno ono nastąpić gdy takie rozstrzygnięcie może przynieść pozytywne rezultaty dla szerszej społeczności a nie jedynie dla zobowiązanego. Decyduje zatem interes ogółu społeczeństwa a nie wyłącznie subiektywny interes dłużnika. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała aby umorzenie kosztów leżało w interesie szerszej społeczności a okoliczności rozstania z skarżącej z mężem przeszło pół roku przed powstaniem zobowiązania nie można uznać za przyczyny uzasadniającej umorzenie z uwagi na ważny interes publiczny. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że organy administracji pominęły treść zaświadczenia psychologa, nie uwzględniły informacji o stanie psychicznym B. T., wadliwie oceniły materiał dowodowy i wyciągnęły z niego błędne wnioski. Wbrew tym zarzutom organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wzięły pod uwagę zaświadczenie psychologa oraz oceniły całość zebranego materiału dowodowego. Ocena ta nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art.80 K.p.a. Wnioski z tej oceny a także stanowisko organów co do argumentów podnoszonych przez stronę zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień jak tego wymaga art.107 § 3 K.p.a. Organy administracji słusznie doszły do przekonania, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych określona w art.64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Nieuzasadnione jest twierdzenie skargi, że umorzenie kosztów egzekucyjnych wobec skarżącej pogłębi zaufanie strony do organów władzy publicznej. W ocenie sądu brak jest racjonalnych i logicznych przesłanek dla przyjęcia takiej tezy. Strona skarżąca nie wykazała spełnienia takich przesłanek. Twierdzenie skargi w tym zakresie nie jest zasadne. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art.67e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Strona skarżąca nie wykazała spełnienia tej przesłanki i organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia wniosku B. T.. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło