II SA/Sz 229/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę. W dniu [...] r. Stowarzyszenie wystąpiło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] , stwierdzającego, że realizacja planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w okolicy miejscowości P. gmina B. przebiega etapowo, oraz że nie zmieniły się warunki określone w decyzji Wójta Gminy B. w dniu [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, wraz z postanowieniem prostującym omyłkę pisarską znak: [...], oraz o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w powyższym postępowaniu o stwierdzenie nieważności jako podmiotu działającego na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego ww. postanowienia Wójta Gminy B. oraz dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jako podmiotu działającego na prawach strony W dniu [...] r. reprezentujący Stowarzyszenie członkowie Zarządu Prezes – L. M. i Wiceprezes – M. P., złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem SKO z dnia [...] r. Podnieśli w nim, iż skład orzekający SKO dokonał oceny materiału dowodowego sprawy z rażącym naruszeniem obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa. Kolegium nie dokonało wnikliwej oceny, czy spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 31 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie ustosunkowało się do wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie tej organizacji do udziału w postępowaniu w związku z art. 12, art. 9 ust. 1 Konwencji z Aarhus, w którym ustalono zasadę wolności tworzenia i działania stowarzyszeń, a art. 9 ust. 3 Konwencji zapewnia im dostęp do procedur sadowych lub innych procedur. Nadto podnieśli, iż Kolegium nie dokonało w sposób dostateczny oceny, czy postanowienie Wójta B. z dnia [...]. nie zostało podjęte w okolicznościach określonych przepisem art. 156 §1 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...], wydanym w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swe postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, iż w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzedni skład Kolegium trafnie stwierdził, że celem postępowania nieważnościowego nie jest prowadzenie od początku całej sprawy łącznie z postępowaniem dowodowym i wyjaśniającym, a tylko zbadanie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Postępowanie nieważnościowe charakteryzuje się tym, że organ działa tu w trybie nadzoru czyli kontrolnie, a więc postępowanie to wymaga innego podejścia do sprawy aniżeli w postępowaniu zwyczajnym organu I instancji czy też w postępowaniu odwoławczym. W postępowaniu nieważnościowym rozpatrywane są kwestie czysto prawne, które powinny być rozstrzygane wedle zasad stosowania kasacji, tj. nie gromadzi się nowych dowodów w sprawie, a w wyniku tego postępowania może zapaść tylko rozstrzygnięcie kasacyjne, jeżeli organ stwierdzi wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a podjęte wówczas rozstrzygnięcie nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwym aktem administracyjnym. Wskazano, iż przeprowadzone przez poprzedni skład orzekający postępowanie wykazało, że zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu ocenianego postanowienia Wójta B. z dnia [...] r. jest nieuzasadniony. Zamierzonego przez siebie celu wnioskodawcy nie mogą osiągnąć poprzez ektraordynaryjne postępowanie zmierzające do wzruszenia postanowienia, które w swej istocie nie rozstrzyga o uwarunkowaniach mających wpływ na środowisko, a jedynie potwierdza etapowość realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. W ocenie Kolegium, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznać należy zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wywody odnoszące się do zawartego w postanowieniu stwierdzenia potwierdzającego etapowość przebiegu realizacji planowanego przedsięwzięcia i potwierdzającego, że nie zmieniły się warunki określone w decyzji Wójta B. z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. W przepisie art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U.z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), ustawodawca dał inwestorom możliwość wystąpienia do organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, z wnioskiem o potwierdzenie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia. W świetle zawartych w tym przepisie uregulowań niekwestionowanym jest, iż kompetencję do potwierdzenia etapowości realizacji planowanej inwestycji przypisano organowi, który wydał decyzję środowiskową. Nie sposób zaaprobować stanowiska zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż postanowienie Wójta B. z dnia [...]r. odnosi się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i kształtuje jej istnienie i obowiązywanie, a więc utrzymuje jej postanowienia względem znaczącego oddziaływania inwestycji na środowisko. W ocenie Kolegium, poddawanie w wątpliwość prawidłowości ustalenia istotnych okoliczności sprawy na etapie postępowania stanowiącego nadzwyczajny tryb wzruszenia postanowienia nie jest w żaden sposób uzasadnione. W istocie wnioskodawcy domagają się ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czemu nie służy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Ostateczna decyzja Wójta B. z dnia [...] r. od momentu uzyskania przez nią waloru ostateczności funkcjonuje w obrocie prawnym. Zawarte w niej ustalenia stanowiły podstawę rozstrzygnięć w wydanych w odrębnych postępowaniach decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i pozwolenia na budowę. Rozstrzygając sprawę z wniosku inwestora z dnia [...]r., Wójt B. postanowieniem z dnia [...] r., potwierdził etapową realizację przedsięwzięcia oraz, że nie zmieniły się warunki określone w punkcie I. 1. decyzji z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, Trudno uznać za zasadny zarzut stawiany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że doszło do rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa stanowiącego materialnoprawną podstawę postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] r. Rozważając kwestię dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu SKO stwierdziło, iż poza wskazaniem poszczególnych celów statutowych, Stowarzyszenie nie wykazało jak owe cele wiążą się merytorycznie z przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art, 72 ust.4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Mając powyższe na uwadze SKO uznało, iż Stowarzyszenie, składając wniosek o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu, nie spełniło wymagań, przewidzianych przez prawo krajowe, od których spełnienia zależy dopuszczenie czynnika społecznego do postępowania administracyjnego, toczącego się w sprawie indywidualnej. Za nieuprawnione Kolegium uznało także wywody Stowarzyszenia odnoszące się do miejscowego planu zagospodarowania terenu, wskazując, że kompetencję do oceny zgodności z prawem uchwal w sprawie miejscowych planów ustawodawca przypisał wojewodzie. Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany swego postanowienia z dnia [...] r., wobec czego utrzymało je w mocy. Powyższą decyzję Stowarzyszenie zaskarżyło skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając SKO naruszenie przepisów prawa materialnego i norm prawa procesowego: 1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ przepisów zobowiązujących go do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, 2) art. 28, art. 31 §1 pkt 2 i art. 31 § 2 K.p.a. oraz art. 44 ust. 1 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nie przyznanie Stowarzyszeniu statusu podmiotu działającego na prawach strony w postępowaniu nieważnościowym, 3) art. 8, art. 9 oraz art. 11 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie postanowienia niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, 4) art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 138 K.p.a., poprzez naruszenie przez organ przepisów zobowiązujących go do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, 5) art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez brak działania ze strony organu zmierzającego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nadto brak odniesienia się do zarzutów zgłoszonych przez skarżące Stowarzyszenie, 6) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy -art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący oraz przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, 7) naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6 w związku z załącznikiem I pkt 20 Konwencji z Aarhus z 1998 r. stosowanej bezpośrednio poprzez art. 9, 91 w związku art. 32, art. 87 ust. 1. Konstytucji RP, w odniesieniu do art. 152 oraz 174 Dyrektywy WE, 8) naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak podania dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia decyzji, brak wskazania przyczyn nieuznania poszczególnych dowodów, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji, brak sporządzenia uzasadnienia postanowienia odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia. Podnosząc powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie ww. postanowień SKO. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Stowarzyszenie, jako organizacja społeczna, nie działa we własnym interesie, lecz dąży do oceny prawnej postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] r., w którym organ ten dokonał nieprawdziwego stwierdzenia, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Wójta Gminy B. w dniu [...], co jest niezwykle istotne z punktu widzenia przepisów dotyczących ochrony środowiska i zagospodarowania przestrzennego, gdyż przedkłada się na usytuowanie obiektu na danym terenie, a tym samym na jego wpływ na środowisko. Decydując o lokalizacji określonego obiektu konieczne jest ustalenie i spełnienie warunków ustawowych chroniących dobra i warunki środowiskowe. Usytuowanie inwestycji ocenia się też z punktu widzenia zasad bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi. Powyższa argumentacja oraz zawarta we wnioskach Stowarzyszenia z dnia [...] r. w sposób jednoznaczny stwierdza, iż udział Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu jest zasadny, a wskazane uchybienia organu przy wydawaniu ww. postanowienia niewątpliwie mają istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, iż wydane postanowienie kreuje możliwość dalszego wykorzystania tej decyzji jako podstawę rozstrzygnięcia przy wydawaniu ewentualnych kolejnych pozwoleniach budowlanych. Tak więc związek ww. postanowienia z decyzją środowiskową jest bezsprzeczny, a to tym bardziej uzasadnia dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nieważnościowym. Skarżące Stowarzyszenie podkreśla, iż działa w interesie społecznym, pilnując przestrzegania przepisów Konstytucji RP i Konwencji z Aarhus poprzez egzekwowanie obowiązków państw sygnatariuszy dotyczących zapewnienia zainteresowanej społeczności możliwości zgłaszania uwag na odpowiednio wczesnym etapie postępowania, gdy możliwe są różne warianty realizacji inwestycji (art. 6 ust. 4 Konwencji), aby zgłoszone uwagi były rozważane przez administrację (art.6 ust.8). W ocenie skarżącego, przepisy Konwencji mają zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść jej art. 6 ust. 1 i zał. nr I pkt 20 w związku art. 51 ust. 1 i art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ miał bowiem obowiązek uwzględnić wymagania dotyczące wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego, a przy aktualnym poziomie wiedzy naukowej, opracowaniach na temat wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzkie, należy ustalić wpływ inwestycji przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji. W niniejszej sprawie istnieje merytoryczne i faktyczne powiązanie między przedmiotem postępowania administracyjnego a celami i zakresem działania Stowarzyszenia. Stowarzyszenie domaga się wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec postanowienia, które kreuje możliwość dalszego wykorzystywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w kolejnych postępowaniach, co odpowiada celom statutowym Stowarzyszenia, które działa na rzecz ekologii i zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego obywateli. Zakładając, że realizacja jakiejkolwiek inwestycji infrastrukturalnej może mieć potencjalny wpływ na środowisko naturalne, czy to poprzez zmiany ukształtowania terenu, cieków wodnych, czy po prostu zniszczeń powodowanych używaniem ciężkiego sprzętu budowlanego, skarżąca zwraca uwagę na przepisy ustawy o informacji środowiskowej, mającej na celu regulację uprawnień społeczeństwa w sprawach administracyjnych dotyczących ochrony środowiska. W art. 44 określa się uprawnienie organizacji ekologicznych do udziału w tego typu postępowaniach, z mocy prawa, już z dniem zgłoszenia woli zamiaru takiego uczestnictwa, bez konieczności analizy aspektu interesu społecznego. Istnieje więc interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem Stowarzyszenia do postępowania nieważnościowego, gdyż ustawodawca uznał, że ochrona środowiska jest każdorazowo interesem społecznym, a możliwość dostępu do informacji środowiskowej oraz postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko konkretnej inwestycji, jest niezbędna dla jego realizacji. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenie wskazało konkretne argumenty uzasadniające, iż postanowienie wójta gminy B. z dnia [...] r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wady powodujące jego nieważność z mocy prawa. Kolegium nie ustosunkowało się zaś do tych zarzutów i nie rozpatrzyło wnikliwie czy konkretne wady postanowienia, wskazane przez Stowarzyszenie, stanowią podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia. Niezależnie od zarzutów podniesionych we wniosku organ winien z urzędu zbadać, czy zaskarżone postanowienie jest dotknięte chociażby jedną z wad określonych w art 156 § 1 K.p.a., czego Kolegium nie uczyniło. W przypadku, gdy podmiot składa żądanie w trybie art. 31 § 1 K.p.a., a treść żądania uprawdopodobnia określoną w art. 156 § 1 K.p.a. wadliwość konkretnej decyzji administracyjnej, to stosownie do art. 157 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać wszczęte z urzędu (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1995r. IV SAB 88/94). Zadaniem organu jest więc rozważenie zasadności wniosku Stowarzyszenia nie tylko w oparciu o przepisy art. 31 § 1 K.p.a., ale nadto rozważenie zasadności zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności co do istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a., bowiem organ administracji publicznej wszczyna postępowanie nadzwyczajne z urzędu wtedy, gdy żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 P.p.s.a.). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Kierując się powyższymi regułami Sąd stwierdził brak podstaw do uwzględnienia skargi. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania prowadzonego przez SKO był wniosek Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności wydanego na wniosek inwestora (budującego w oparciu o wydane zezwolenia elektrownie wiatrowe) na podstawie art. 72 ust.4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] r., stwierdzającego, że realizacja przedsięwzięcia określonego w decyzji tego organu z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w okolicy miejscowości P., przez stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 K.p.a.. We wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia skarżące Stowarzyszenie powołało się na przesłankę wskazaną w art. 156 § 2 K.p.a., tj. wydanie go bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W tak zakreślonym przedmiocie sprawy bezprzedmiotowe są obszerne wywody i zarzuty skargi odnoszące się w istocie nie do wskazanego wyżej postanowienia lecz do decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w okolicy miejscowości P., która nie była przedmiotem wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] r, które zainicjowało niniejsze postępowanie. Zarzuty w tym zakresie podnoszące naruszenie przez organ art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 oraz 80 K.p.a., wykraczają zatem poza granice przedmiotowe niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a. Przechodząc zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż SKO zasadnie uznało zarzut skarżącego Stowarzyszenia, iż postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] r. zostało wydane bez podstawy prawnej jest bezpodstawny. Zostało ono wydane w oparciu o art. 72 ust. 3, 4 i 4a ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku (...), w którym ustawodawca dał inwestorom możliwość wystąpienia do organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, z wnioskiem o potwierdzenie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika uprawnienie inwestora i kompetencja organu, który wydał decyzję środowiskową, do potwierdzenia etapowości realizacji planowanej inwestycji. W sprawie tej - wbrew wywodom zawartym we wniosku Stowarzyszenia – przepis ten został także prawidłowo zastosowany. Wydanie tego postanowienia nie wymagało prowadzenia nowego postępowania dowodowego w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Przeciwnie, jego celem jest – w związku z etapową realizacją inwestycji - uniknięcie wielokrotnego wydawania decyzji środowiskowej.. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji (bądź postanowienia) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, co daje się stwierdzić przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że takie rozstrzygnięcie organu nie może być zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinno ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, którego nie można utożsamiać z każdym naruszeniem. W analizowanej sprawie takiego rażącego naruszenia prawa oba składy orzekające Kolegium się nie dopatrzyły, wobec czego wydano postanowienie odmawiające wszczęcie postępowania nieważnościowego, z jednoczesnym odmówieniem skarżącemu Stowarzyszeniu prawa udziału w sprawie na prawach strony. SKO trafnie wskazało też na odmienność zasad postępowania zwykłego – odnoszącego się do kwestii merytorycznych, opartych na przepisach prawa materialnego, które mogą być objęte statutowymi celami skarżącego Stowarzyszenia, od postępowania nadzwyczajnego, opartego na art. 156 K.p.a. w sprawie stwierdzenia nieważności istniejącego w obrocie aktu prawnego. Skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] r., wydanego na wniosek inwestora i stwierdzającego, że realizacja planowanego przedsięwzięcia budowy elektrowni wiatrowych, na które otrzymał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji (z dnia [...] r.) nie wykazał przesłanki, którą wskazał we wniosku, a mianowicie rażącego naruszenia prawa przy wydaniu w postanowienia z dnia [...] r. Nie wykazanie tej przesłanki (kwalifikowanej wady istniejącego w obrocie aktu) stało się podstawą odmowy wszczęcia przez SKO postępowania nieważnościowego w przedmiotowej sprawie. Niezasadna jest też zawarta w skardze sugestia, iż w sprawie tej SKO samo powinno doszukiwać się przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., w sytuacji, gdy brak takiej przesłanki w odniesieniu do przedmiotowego postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] r. jest oczywisty. Odmowa dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu, będącym postępowaniem nadzwyczajnym, wszyczynanym w razie stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., była prostą konsekwencją odmowy jego wszczęcia. Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (zgodnie z art. 126 K.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień) wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie organ mógł prowadzić w tej sprawie z urzędu, co uzasadniało zbadanie wniosku Stowarzyszenia, jednakże nie widząc podstaw do stwierdzenia, iż wskazane postanowienie rażąco narusza prawo lub zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa, trafnie wskazał na brak przesłanek do stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] r. W świetle tego za całkowicie chybione uznać należy także pozostałe zarzuty skargi, w szczególności naruszenie przez SKO art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisów Konwencji z Aarhus, nie mających w sprawie zastosowania, a także art. 107 § 3 K.p.a. Podstawą takiego twierdzenia w żadnym wypadku nie może być podnoszona w skardze kwestia, że przedmiotowe postanowienie Wójta Gminy B. z [...] r. może być wykorzystane przez inwestora do ubiegania się o kolejne pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy skargę uznać należało za nieuzasadnioną, co zgodnie z art. 151 P.p.s.a. powoduje konieczność jej oddalenia.