I SA/Gd 240/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego M.C. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24 listopada 2011 r. W dniu 23 listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r., które zostało doręczone stronie w dniu 2 grudnia 2011 r. Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2011 r. - działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 229 poz 1954 z późn. zm.) – dalej w skrócie zwana u.p.e.a. - dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Odpis zawiadomienia o zajęciu doręczony został zobowiązanemu w dniu 8 grudnia 2011 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych z dnia 24 listopada 2011 r. Powyższe zajęcie zostało uchylone zawiadomieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. W dniu 9 grudnia 2011 r. M.C. złożył pismo zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczego z dnia 24 listopada 2011 r. wnosząc o jego umorzenie, uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego na podstawie zawiadomienia z dnia 2 grudnia 2011 r., wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wszystkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011 r. umorzył postępowanie egzekucyjne uznając za zasadne zarzuty braku wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi z dnia 24 listopada 2011 r., niedopuszczalność egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Za nieuzasadniony organ egzekucyjny uznał natomiast zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r. Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że po zbadaniu materiału zgromadzonego w aktach sprawy, nie stwierdził nieprawidłowości w rozstrzygnięciu organu I instancji. Odnosząc się z kolei do zarzutów postawionych przez skarżącego we wniesionym zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że podstawę prawną obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...] z dnia 24 listopada 2011 r. stanowiła decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r., określająca zobowiązanie w podatku VAT oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług, odpowiednio za miesiące od czerwca 2006 r. do marca 2008 r. Jak wskazał organ odwoławczy, wysokość obowiązków objętych tytułami wykonawczymi została określona zgodnie ze stanem zaległości na dzień ich wystawienia, a przedmiotowe zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy wskazane w tytułach wykonawczych, których wysokość określono decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r. nadal istnieją i nie zostały uiszczone, względnie nie wygasły w innym trybie. W związku z tym, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nieuzasadnione jest twierdzenie strony co do niespełnienia przez postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 grudnia 2011 r. wymogów określonych w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. Od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej M.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 pkt 2,3,6,10 u.p.e.a., art. 34 § 1, § 4 i § 5 w zw. z art. 33 pkt 1 i 7 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, albowiem nie rozpatrzył wszystkich zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności zdaniem strony organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu braku wymagalności obowiązków ze względu na wystawienie tytułów wykonawczych przed dniem doręczenia postanowienia w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, niedopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a. Zarzucono również, że tytuły wykonawcze zostały wystawione niezgodnie z treścią obowiązków wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. We wniesionej skardze strona wskazała na dwa istotne jej zdaniem naruszenia, jakich dopuścił się Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Po pierwsze zdaniem skarżącego w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez brak odniesienia się do wszystkich zgłoszonych przez stronę zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Drugim istotnym uchybieniem była w ocenie strony bezzasadna odmowa uwzględnienia zarzutu dotyczącego określenia egzekwowanych obowiązków niezgodnie z treścią decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r. Istotą zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. jest to, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia przez legitymowany podmiot środka zaskarżenia, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie (wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 658/08, publ. LEX nr 532803). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia powyższej zasady, albowiem pomimo tego, że w treści postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej nie wypowiedział się o zasadności wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, to jednak rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ odwoławczy po ponownym rozważeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wymóg dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia został zatem spełniony. Należy bowiem zauważyć, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Z istoty swojej skierowane są przeciwko prowadzeniu egzekucji i zmierzają do zaniechania dalszego jej kontynuowania, przy czym, do osiągnięcia tego skutku wystarczające jest uwzględnienie któregokolwiek z zarzutów enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Wymóg dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy oznacza zatem obowiązek zbadania tego, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek dających podstawę do umorzenia prowadzonej egzekucji, a stwierdzenie wystąpienia jednej z nich nie obliguje organu do badania kolejnych, na których strona oparła swoje zarzuty. Uwzględnienie choćby jednego zarzutu z art. 33 u.p.e.a. prowadzi bowiem do takiego samego skutku. W związku z tym, wbrew twierdzeniom strony, Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznał sprawę po raz drugi, analizując istnienie przesłanek uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego, na które to przesłanki powoływała się strona i które legły u podstaw postanowienia organu egzekucyjnego. Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a., albowiem zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane prawem składniki postanowienia w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Co szczególnie istotne treść uzasadnienia wyjaśnia stronie przesłanki jakimi organ odwoławczy kierował się przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie aprobuje stwierdzenia strony, że tytuły wykonawcze zostały wystawione niezgodnie z treścią obowiązków wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r. Wysokość obowiązków objętych tytułami wykonawczymi z dnia 24 listopada 2011 r. została określona zgodnie ze stanem zaległości na dzień ich wystawienia. Jednocześnie zobowiązania w podatku od towarów i usług objęte tytułami wykonawczymi, a określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 października 2011 r. w dacie wystawienia tytułów istniały i nie wygasły. Mając powyższe na względzie, nie stwierdzając naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) skargę oddalił.