I SA/Wa 2534/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. P., G. K., K. G. i R. P. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 560/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących A. P., G. K., K. G. i R. P. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P., G. K., K. G. i R. P. reprezentowani przez adwokata R. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 560/13 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]– w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W związku z niewykonaniem ww. wyroku skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że do dnia wniesienia skargi Prezydent [...] nie wykonał ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 r., mimo że termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Skarżący wskazali ponadto, że przed wniesieniem skargi wezwali organ do wykonania wyroku wyznaczając stosowny termin, jednak wezwanie okazało się bezskuteczne. Powyższe ich zdaniem uzasadnia skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżących został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie i piśmiennictwie, przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem po wydaniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). Grzywna, o której mowa w powołanym przepisie stanowi karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane., s. 95, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20-22 października 2003, Warszawa 2003). W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę, chyba że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. (por. Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z dnia 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999, z. 3, poz. 57). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 560/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 18 marca 2014 r., co wynika z prezentaty Urzędu [...] widniejącej na piśmie przekazującym akta. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia przez skarżących skargi do Sądu i do dnia wydania przedmiotowego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu w dniu [...] kwietnia 2014 r. przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Przy czym, Sąd dostrzegł, iż wprawdzie wezwanie do wykonania wyroku zostało skierowane do organu jeszcze przed upływem terminu do wykonania tego wyroku, tj. przed dniem 18 maja 2014 r. ale powołany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie określa terminu, w jakim można skutecznie dokonać takiego wezwania (nie określa początku terminu). Zatem, uznać trzeba, iż warunek ten jest spełniony, jeżeli wezwanie organu do wykonania wyroku nastąpiło po doręczeniu organowi administracyjnemu odpisu orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności i uzasadnieniem, a nie ma przy tym znaczenia, czy powołane wezwanie zostało doręczone organowi przed upływem terminu, jaki ma on na załatwienie sprawy, czy też dopiero po upływie tego terminu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, jak również przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować ani też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy władzy publicznej, które same zobowiązane są do jego stosowania. Powyższe obliguje więc Sąd do uwzględnienia skargi i wymierzenia organowi grzywny. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż z uwagi na krótszy niż 6 miesięcy okres niewykonywania wyroku nie można, w ocenie Sądu, uznać, że zaistniała bezczynność miała charakter rażący. Odnosząc się natomiast do żądanej przez skarżących kwoty grzywny, wskazać należy, że zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. (M. P. z 2014 r. poz. 146), przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w drogiej połowie 2013 r. wyniosło 32.781,40 zł, zatem górną granicą grzywny wymierzanej na podstawie art. 154 p.p.s.a. była w tej sprawie kwota 32.781,40 zł. Niemniej jednak Sąd ma możliwość miarkowania wysokości grzywny w określonym wyżej przedziale w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego, ale także prawnego sprawy. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania prowadzonego przed Prezydentem [...] jest ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] na podstawie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 261, poz. 2603). Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję, spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 154 § 1 i § 2 w zw. z art. 154 § 6 orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.