II OW 140/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Marszałka Województwa Opolskiego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Marszałkiem Województwa Opolskiego a Starostą Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego wraz przepustem w związku z wykonywaniem drogi wojewódzkiej postanawia: wskazać Starostę Powiatu Wrocławskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy Marszałek Województwa Opolskiego w dniu [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 22 § 2 K.p.a. i art. 22 § 3 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.), wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ze Starostą Powiatu Wrocławskiego poprzez wskazanie tego Starosty, jako organu właściwego w sprawie wydania na rzecz D. S. D. i K. pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego wraz z przepustem w związku z wykonaniem drogi wojewódzkiej Ż. – S. w rejonie miejscowości Ś. K. W uzasadnieniu powyższego wniosku Marszałek stwierdził, że inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (przedsięwzięcia tzw. II grupy). Odcinek budowanej drogi ma cztery pasy ruchu oraz [...] km. Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) marszałek województwa wydaje pozwolenie wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Marszałka w przedmiotowej sprawie nie zachodzą też przesłanki do wydania przez niego pozwolenia na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne. W odpowiedzi na wniosek Starosta Powiatu Wrocławskiego stwierdził, że wszystkie pozwolenia wodnoprawne związane z realizacją drogi wojewódzkiej B.-Ł.-D., której jeden z etapów stanowi droga Ż. – S. wydawał Marszałek Województwa Dolnośląskiego. Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z nich. Nadto Starosta stwierdził, że odcinek drogi droga Ż. – S. jest drugim z wykonywanych odcinków drogi B.-Ł.-D., której łączna długość wynosić ma około [...] km (informacja ze strony internetowej http://www.umwd.dolnyslask.pl). W dniu [...] lutego 2013 r. został oddany do użytkowania odcinek drogi z Ł. do S. o długości [...] km, co łącznie z odcinkiem Ż. – S. daje ponad [...] km. W konsekwencji, zdaniem Starosty, droga zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Starosta stwierdził, że dla projektu "Budowa drogi wojewódzkiej Ż. – S. (od ronda w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] do drogi krajowej nr [...]) planuje się wykonanie rowu melioracyjnego [...], który zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2011 r. stanowi odbiornik wód opadowych i roztopowych z budowanej drogi. Tym samym, w ocenie Starosty, organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest marszałek województwa, gdyż zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z nich. Nadto dla odcinka drogi Ż. – S. Marszałek Województwa Lubuskiego prowadził postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę drenażu rolniczego na gruntach wsi Iwiny polegającą na włączeniu zbiorczego drenażu drogi wojewódzkiej [...] do rowu przydrożnego. Marszałek Województwa Lubuskiego prowadził postępowanie w sprawie zmiany w punkcie III ostatecznej decyzji (pozwolenia wodnoprawnego) z dnia [...] marca 2011 r, znak [...] w zakresie ilości ścieków opadowych odprowadzanych do rzeki B. wylotami [...] i [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie na rzecz D. S. D. i K. pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego wraz z przepustem w związku z wykonaniem drogi wojewódzkiej Ż. – S. w rejonie miejscowości Ś. jest Starosta Powiatu Wrocławskiego. Zgodnie z treścią art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Z ww. przepisu wynika, że marszałek województwa właściwy jest w następujących sprawach: 1) przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że marszałek województwa jest organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych związanych z przedsięwzięciami lub instalacjami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Rozporządzenie to jest aktem wykonawczym do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.). W rozporządzeniu tym wymienione zostały przedsięwzięcia, które zawsze mogą znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko a także przypadki, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2. W niniejszej sprawie przedsięwzięciem, z którym związana jest planowana inwestycja to odcinek drogi wojewódzkiej o czterech pasach ruchu i długości [...] km. Z § 2 pkt 31 i 32 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wynika, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zaliczane są autostrady i drogi ekspresowe (pkt 31) oraz drogi inne niż wymienione w pkt 31, o nie mniej niż czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku oraz zmiana przebiegu lub rozbudowa istniejącej drogi o dwóch pasach ruchu do co najmniej czterech pasów ruchu na długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku. Twierdzenie Starosty, że droga wojewódzka Ż. – S. jest częścią większego przedsięwzięcia, którego łączna długość wynosić będzie około [...] km i okoliczność ta powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu właściwości organu jest, zdaniem Sądu, twierdzeniem niezasadnym. W § 2 pkt 32 nieprzypadkowo mowa jest o drogach o "długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku". Kryterium, które brane jest pod uwagę przy zaliczaniu inwestycji do przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest odcinek realizowanej drogi nie zaś cała droga. Z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 j.t.) wynika, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się, jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Starosta nie wykazał, że poszczególne odcinki drogi wojewódzkiej są powiązane. Technologia, to sposób wytworzenia bądź przetworzenia jakiegoś dobra. Każdy z odcinków drogi może zostać wykonany samodzielnie. Pomiędzy poszczególnymi odcinkami drogi istnieje jedynie powiązanie funkcjonalne. Inwestycja, której dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego związana jest z drogą wojewódzką o długości mniejszej niż 10 km. Nie jest to droga, o której mowa w § 2 pkt 31 i 32 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że nie jest to inwestycja, którą zaliczyć należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie może być podstawą uznania Marszałka Województwa Opolskiego za organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego wraz z przepustem w związku z wykonaniem drogi wojewódzkiej Ż. – S. w rejonie miejscowości Ś. Podstawą do uznania Marszałka Województwa Opolskiego za organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla ww. inwestycji nie może też być art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne. Z przepisu tego wynika, że marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń. Dla ustalenia właściwości marszałka województwa na podstawie tego przepisu istotne nie jest to, czy marszałek wydawał pozwolenia wodnoprawne w związku z realizacją inwestycji, tylko czy był zobowiązany do wydania takich pozwoleń. Z art. 122 ust. 1 ustawy Prawo wodne wynika, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na: 1) szczególne korzystanie z wód; 2) regulację wód oraz zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody; 3) wykonanie urządzeń wodnych; 4) rolnicze wykorzystanie ścieków, w zakresie nieobjętym zwykłym korzystaniem z wód; 5) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej; 6) piętrzenie wody podziemnej; 7) gromadzenie ścieków oraz odpadów w obrębie obszarów górniczych utworzonych dla wód leczniczych; 8) odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych; 9) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 10) wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1. Nadto z art. 122 ust. 2 ww. ustawy wynika, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane również na: 1) gromadzenie ścieków, a także innych materiałów, prowadzenie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów, 2) wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót, 3) wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz ich składowanie - na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2. Zgodnie z treścią art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne marszałek województwa właściwy jest do wydawania pozwoleń wodnoprawnych w następujących sprawach: 1) jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 1a) o których mowa w art. 122 ust. 1, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) na wykonanie budowli przeciwpowodziowych; 3) na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych; 4) na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 5) o których mowa w art. 122 ust. 2; 5a) na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów; 5b) na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w pkt 1; 5c) wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń; 5d) na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130, jeżeli jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by z realizacją odcinka drogi wojewódzkiej Ż. – S. w rejonie miejscowości Ś. związana była realizacja przedsięwzięcia wymienionego w punktach 1, 1a, 2, 3, 4, 5, 5a, 5b oraz 5d. Nie ma wiec podstaw do przyjęcia, że Marszałek Województwa Opolskiego był organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego wraz z przepustem w związku z wykonaniem drogi wojewódzkiej Ż. – S. w rejonie miejscowości Ś. Wydanie pozwolenia dla tej inwestycji nie należy również do właściwości dyrektora regionalnego zarządu, który zgodnie z art. 140 ust. 2a ustawy Prawo wodne, wydaje pozwolenia wodnoprawne, w przypadku gdy szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych, w całości lub w części, odbywa się na terenach zamkniętych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. ustawy Prawo ochrony środowiska, a odrębne przepisy nie stanowią inaczej. W konsekwencji stwierdzić należy, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji wymienionej we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego będzie Starosta Powiatu Wrocławskiego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.