VII SA/Wa 1542/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-14

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Maria Tarnowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, wydając decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w infrastrukturze kolejowej, może ustalić termin ich usunięcia, który nie jest zgodny z harmonogramem prac zarządcy infrastruktury i planami finansowania z Funduszu Kolejowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Urzędu Transportu Kolejowego prawidłowo ustalił termin usunięcia nieprawidłowości w infrastrukturze kolejowej, biorąc pod uwagę przede wszystkim bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Argumenty dotyczące harmonogramu prac czy finansowania z Funduszu Kolejowego nie mogą przeważyć nad koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy stwierdzone nieprawidłowości powstawały przez dłuższy czas, a zarządca miał możliwość ich bieżącego usuwania. Termin ustalony przez organ uwzględniał zarówno zakres prac, jak i możliwości wykonawcze zarządcy, jednocześnie priorytetyzując bezpieczeństwo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w infrastrukturze kolejowej w określonym terminie. Spółka nie kwestionowała samego obowiązku usunięcia wad, lecz wskazany termin, argumentując, że jest on niemożliwy do dotrzymania ze względu na harmonogram prac, procedury przetargowe i finansowanie z Funduszu Kolejowego. Prezes UTK uznał, że bezpieczeństwo ruchu kolejowego jest priorytetem i zarządca miał wystarczająco dużo czasu na wdrożenie odpowiednich procedur.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "[...] " S.A. w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących obowiązków zarządcy infrastruktury kolejowej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 5 ust. 5, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 13 ust. 6, art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm., dalej: uotk), po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej "Prezesem UTK", z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących obowiązków zarządcy infrastruktury kolejowej w zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego oraz nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w celu spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego i bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych na linii nr [...][...] - [...], w stacjach: [...],[...],[...] oraz w odcinkach: od km 150,000 do km 150,200 i [...]-[...], w terminie do dnia [...] listopada 2014 r. Prezes UTK, działając na podstawie przepisów uotk., ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie trybu wykonywania kontroli przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (Dz. U. Nr 57, poz. 388 ze zm.), przeprowadził w dniach od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. kontrolę [...]S.A. Zakładu Linii Kolejowych we [...], zwanego dalej "kontrolowanym", w zakresie oceny stanu wybranych elementów infrastruktury kolejowej na linii kolejowej nr [...][...] - [...] w lokalizacjach: stacje [...],[...],[...] oraz odcinki od km 150,000 do km 150,200 i [...] - [...], pod kątem bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Działania przeprowadzono w związku z możliwością zagrożenia życia i zdrowia. Stwierdzone w trakcie realizowanych czynności kontrolnych nieprawidłowości przedstawiono w protokole kontroli z dnia [...] grudnia 2013 r., sygnatura: [...], doręczonym J. M. - pełniącemu obowiązki Dyrektora Zakładu, tj. osobie kierującej kontrolowanym podmiotem w dniu [...] grudnia 2013 r. Osoba umocowana do reprezentacji Kontrolowanego nie podpisała protokołu kontroli w dniu [...] grudnia 2013 r. Na podstawie ustaleń zawartych w tym protokole oraz w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] stycznia 2014 r., sygnatura: [...], działalność kontrolowanego w zakresie utrzymania infrastruktury kolejowej oceniono jako niezgodną z obowiązującymi przepisami. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowe utrzymanie elementów infrastruktury kolejowej na linii kolejowej nr [...] oraz nieprzestrzeganie przez kontrolowanego wymagań z zakresu dokumentowania niektórych czynności dotyczących diagnostyki elementów infrastruktury kolejowej. W szczególności w wyniku przeprowadzonej kontroli w terenie stwierdzono zniszczenia lub uszkodzenia infrastruktury kolejowej takiej jak podkłady kolejowe, zabezpieczenia szyn, słupy trakcyjne, semafory. Szczegółowy wykaz uszkodzeń organ przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie. W ocenie Prezesa UTK ustalony stan faktyczny w toku postępowania administracyjnego w pierwszej instancji świadczył o naruszeniu przez stronę obowiązków nałożonych w treści następujących przepisów: art. 5 ust. 5 i art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 uotk., w związku z: - § 4 ust. 1, § 6 ust. 4 pkt 2, § 7 ust. 1, ust 2 i ust. 11, § 13 ust. 1 i 2, § 19 ust. 8, § 28 ust. 3, ust. 4 i ust. 8 pkt 1 i 2 oraz załączników nr 4, nr 8 i nr 14 Warunków technicznych utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych [...], - § 3 ust. 2 pkt 5 i 7, § 7 ust. 3 pkt 1, § 9 ust. 6 pkt 8 oraz załącznika nr 5 ust. 1 i ust. 3 Instrukcji o oględzinach, badaniach technicznych i utrzymaniu rozjazdów [...] ([...]), - § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1Instrukcji o dozorowaniu linii kolejowych [...] ([...]), - § 1 i § 2 Instrukcji sygnalizacji [...], - § 10 ust. 1 i § 30 Instrukcji utrzymania sieci trakcyjnej [...], poprzez niespełnienie warunków technicznych i organizacyjnych, zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego i bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych na linii nr [...][...] - [...], w stacjach: [...],[...],[...] oraz w odcinkach: od km 150,000 do km 150,200 i [...] - [...], a także niedostateczne działania likwidujące stwierdzone zagrożenia na przedmiotowej linii dotyczące: 1) nieprawidłowego stanu nawierzchni kolejowej zlokalizowanej w torze nr [...] i nr [...] stacji [...] (km ok. 132,000 - 135,000), 2) nieprawidłowego stanu nawierzchni kolejowej oraz innych elementów infrastruktury kolejowej zlokalizowanych w torze nr [...] i nr [...] stacji [...] (km ok. 146,000 - 148,000), 3) nieprawidłowego stanu nawierzchni kolejowej zlokalizowanej w torze nr [...] i nr [...] od km 150,000 do km 150,200, 4) nieprawidłowego stanu nawierzchni kolejowej oraz innych elementów infrastruktury kolejowej zlokalizowanych w torze nr [...] i nr [...] stacji [...] (km ok. 159,300 -161,200), 5) nieprawidłowego stanu nawierzchni kolejowej zlokalizowanej w torze nr [...] i nr [...] stacji [...] (odcinek [...] - [...]; km ok. 162,800- 163,100). Organ wyznaczył termin usunięcia nieprawidłowości do dnia [...] listopada 2014 r., uznając, że termin ten zagwarantuje prawidłowe zorganizowanie i wykonanie działań naprawczych, czym zapewnione zostanie bezpieczeństwo ruchu kolejowego na przedmiotowej linii. Wyznaczenie ww. terminu wynika z realnych możliwości wykonawczych i zakresu koniecznych robót w wymienionych lokalizacjach. Organ, nie uwzględniając wniosku strony o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wyznaczonego terminu realizacji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. [...]. Organ uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu, przeciwko uznaniu argumentacji strony przemawia to, że [...] posiada status zarządcy infrastruktury - podmiotu, na który przepisy uotk nakładają szereg obowiązków. Zgodnie z ustawową definicją zarządca zarządza infrastrukturą kolejową oraz zapewnia jej rozwój i modernizację, a na pojęcie zarządzania infrastrukturą kolejową składa się: 1) budowa i utrzymanie infrastruktury kolejowej; 2) prowadzenie ruchu pociągów na liniach kolejowych; 3) utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 4) udostępnianie tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczeniu usług z tym związanych; 5) zarządzanie nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej. Prezes UTK wyjaśnił, że w ustawowym zestawieniu dokonano rozróżnienia pomiędzy obowiązkami: "zwykłego" utrzymania infrastruktury i utrzymania infrastruktury w taki sposób, aby jej stan zapewniał bezpieczne prowadzenie ruchu (art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 uotk). Należy z tego wywieść, że przepisy uotk kładą szczególny nacisk na zapewnienie bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Dlatego też zarządca winien postrzegać konieczność usunięcia zagrożeń dla uczestników ruchu jako jedną ze swoich podstawowych powinności. Jeżeli działania zarządcy w tym zakresie są niewystarczające, Prezes UTK jest ustawowo zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Ustawa nie wskazuje bliżej, jak ma zostać ustalony ten termin, posługując się w tym względzie pojęciem "w określonym terminie". Należy więc przyjąć, że jest to pozostawione dyskrecjonalnej władzy Prezesa UTK, który w tej sytuacji zważy potrzeby bezpieczeństwa oraz możliwości zarządcy, działającego przy zachowaniu podwyższonej staranności. Organ podkreślił, że to właśnie od bieżącego i nieprzerwanego nadzoru nad stanem infrastruktury kolejowej zależy bezpieczeństwo ruchu kolejowego, a w konsekwencji zdrowie i życie ludzi. W takim właśnie świetle należy ocenić argument strony dotyczący obowiązku przestrzegania postanowień ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) oraz wewnętrznego aktu prawnego określającego procedurę postępowania - "Korporacyjnej polityki zakupów [...] S.A." i jej integralnej części "Regulaminu Udzielania Zamówień przez [...] S.A. na dostawy, usługi oraz roboty budowlane". Prezes UTK nie zaprzecza, że z aktów tych wynikają pewne terminy, których [...] jest zobligowana dotrzymać. Jednakże stwierdzone nieprawidłowości powstawały w dłuższym okresie, a sama strona miała wystarczająco dużo czasu, by wdrożyć odpowiednie procedury przetargowe i usuwać nieprawidłowości na bieżąco. Stwierdzić należy, że w tym wypadku działania zarządcy infrastruktury były spóźnione i niedostosowane do rzeczywistych potrzeb. Odnosząc się do podniesionych argumentów, trzeba zauważyć, że obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej jest prowadzenie ruchu kolejowego w sposób zapewniający możliwie najwyższy poziom bezpieczeństwa. Strona jest profesjonalnym uczestnikiem rynku kolejowego, toteż wymagać należy od niej zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa. W ocenie organu niedopuszczalne jest stawianie na jednej szali zdrowia i życia ludzi, bo do zagrożenia tychże może prowadzić dalsze prowadzenie ruchu na stacji [...] w km 132,000 do km 135,000 oraz stacji [...] w km 162,800 do km 163,100 km przy niepoprawionym stanie infrastruktury, z kwestiami natury organizacyjnej czy finansowej. Co więcej, strona w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2014 r., sygnatura: [...] jako uzasadnienie przedłużenia terminu na usunięcie nieprawidłowości przywołuje "stagnację w przyjętym rozkładzie jazdy", "protesty ze strony przewoźników", "zaburzenia planu określone dla procesu inwestycyjnego", czy "poważne opóźnienia pociągów". W ocenie Prezesa UTK takie argumenty - z całą pewnością - nie mogą stanowić uzasadnienia dla wydłużenia terminu usunięcia nieprawidłowości. Wartością priorytetową powinno być dla strony zachowanie bezpieczeństwa, i to głównie tym wymogiem zarządca infrastruktury powinien kierować się w swojej działalności. Skarżący: [...] S.A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] maja 2014 r., zarzucając jej niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 uotk poprzez źle określony termin usunięcia nieprawidłowości na stacji [...] w km 132,000 do km 135,000 oraz stacji [...] w km 162,800 do km 163,100. Skarżąca spółka podniosła, że ustawa nie wskazuje bliżej, jak ma zostać ustalony ten termin, pozostawiając to do uznania Prezesa UTK. Uprawnienie to nie może jednak polegać na dowolności, a termin powinien zostać ustalony w sposób adekwatny do nałożonych na zarządcę konkretnych obowiązków wynikających z tej decyzji. Termin realizacji obowiązków musi więc wynikać z realnych możliwości wykonawczych zarządcy i zakresu koniecznych do wykonania robót, aby zagwarantować prawidłowe zorganizowanie i wykonanie decyzji. Skarżący zwrócił uwagę, że nie kwestionuje nałożonego na nią obowiązku, lecz wskazany przez Prezesa UTK termin wykonania tego obowiązku w odniesieniu do nieprawidłowości wskazanych w punkcie 1 podpunkcie 1 i 5 sentencji decyzji. [...] S.A. wskazała, że: 1. Obowiązuje Sieciowy harmonogram zamknięć torowych, planowanych do wykonania w rozkładzie jazdy 2013/2014. Harmonogram ten uzgodniony jest z poszczególnymi licencjonowanymi przewoźnikami kolejowymi, a zamknięcia zostały ujęte w rocznym harmonogramie zamknięć torowych i podane do wiadomości przewoźnikom. Nakazane decyzją prace nie zostały uwzględnione w obowiązującym harmonogramie zamknięć torowych, wobec czego realizacja decyzji w nakazanym terminie nie jest możliwa w trybie umożliwiającym dokonanie korekty w rocznym harmonogramie zamknięć torowych. Realizacja możliwa byłaby wyłącznie w trybie awaryjnym, będącym w kolizji do zakresu określonego w harmonogramie rocznym, w którym w roku 2014 zaplanowano wykonanie robót na linii kolejowej nr [...] w [...] lokalizacjach. Burzenie przyjętego harmonogramu spowodować może stagnację w przyjętym rozkładzie jazdy pociągów oraz wywołać protesty ze strony przewoźników. Wobec czego zasadnym pozostaje zaplanowanie i przyjęcie wykonania robót torowych w Sieciowym harmonogramie zamknięć torowych planowanych do wykonania w rozkładzie jazdy 2014/2015. Dodatkowo skarżąca spółka poinformowała, iż zgodnie z ustalonym harmonogramem na rok 2015 tor nr [...],[...] zaplanowany jest do modernizacji w ramach zadania Modernizacja linii kolejowej [...] na odcinku [...]-[...], etap II odcinek [...]- granica województwa [...]. Wykonanie decyzji skutkowałoby zaburzeniem planu określonego dla procesu inwestycyjnego Modernizacja linii kolejowej [...] na odcinku [...] - [...], etap II odcinek [...] - granica województwa [...] i poważnymi opóźnieniami pociągów. 2. Rząd podjął uchwałę w sprawie zatwierdzenia programu rzeczowo-finansowego wykorzystania środków Funduszu Kolejowego (FK) w latach 2014-2019, przedłożoną przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W ślad za tym Zarząd [...] S.A. przyjął do realizacji Program rzeczowo-finansowy wykorzystania środków Funduszu Kolejowego na lata 2014-2019. Limit środków Funduszu Kolejowego każdorazowo przydzielany jest na kolejne lata z określeniem nazwy i zakresu rzeczowego zadania. Celem realizacji postanowień decyzji, Zakład Linii Kolejowych we [...] złożył [...] marca 2013 r. wniosek o ujęcie tych lokalizacji do remontu z finansowaniem z Funduszu Kolejowego ze skutkiem pozytywnym i został przyjęty do realizacji w roku 2015. Należy również pamiętać, iż środki Funduszu Kolejowego są środkami budżetu Państwa i spółka [...] S.A. obowiązana jest do przestrzegania zasady racjonalnego, tj. optymalnego dokonywania wyborów przy podejmowaniu decyzji w zakresie określonych celów oraz środków i metod realizacji tych celów. 4. Dotychczasowa praktyka realizacji robót torowych pozwala również stwierdzić, iż okres całego cyklu usunięcia wskazanych w decyzji nieprawidłowości w przywołanych wcześniej lokalizacjach wynosić może do sześciu miesięcy od rozpoczęcia robót, co w połączeniu z obowiązkiem stosowania procedury wyłonienia wykonawcy daje nam prawo twierdzić, że termin wskazany w decyzji organu nie jest możliwy do dotrzymania. [...] S.A. podkreśliła, że w sposób priorytetowy podchodzi do bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Nie prowadzi zatem swojej działalności na zasadzie kompromisu między bezpieczeństwem ruchu kolejowego a utrzymaniem infrastruktury kolejowej. Jeżeli więc występuje zużycie infrastruktury kolejowej, to wprowadzane są ograniczenia zapewniające bezpieczeństwo ruchu kolejowego. O wprowadzonych ograniczeniach eksploatacyjnych oraz usuniętych do tej pory nieprawidłowościach Zakład poinformował Prezesa UTK pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., które zostało dołączone do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca spółka również podkreśliła, że organ nie stwierdził prowadzenia ruchu kolejowego przez [...] S.A. w sposób zagrażający bezpieczeństwu ruchu kolejowego, gdyż nie wydał decyzji wprowadzającej jego ograniczenia, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 uotk. Biorąc pod uwagę powyższe, [...] S.A stwierdziła, że Prezes UTK, określając w sposób dowolny termin usunięcia nieprawidłowości, nie wziął pod uwagę realnych możliwości wykonawczych zarządcy i zakresu koniecznych robót, jaki należy wykonać, aby zagwarantować prawidłowe zorganizowanie i wykonanie decyzji, a tym samym niewłaściwe zastosował art. 14 ust. 1 uotk. Tak więc, właściwie określony termin usunięcia nieprawidłowości w odniesieniu do nieprawidłowości stwierdzonych w punkcie I podpunkcie 1 i 5 sentencji decyzji powinien być określony na dzień [...] czerwca 2015 r., jako termin, który wynika z realnych możliwości wykonawczych zarządcy i zakresu koniecznych do wykonania robót, gwarantujący prawidłowe zorganizowanie i wykonanie decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w Warszawie podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] maja 2014 r. nie narusza prawa. Na wstępie należy podkreślić, że skarżąca spółka, co sama wyraźnie podkreśla w skardze, nie kwestionuje nałożonego na nią obowiązku, lecz jedynie wskazany przez organ termin wykonania tego obowiązku w odniesieniu do nieprawidłowości wskazanych w punkcie I podpunkcie 1 i 5 sentencji decyzji. Skarżąca zarzuca organowi niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym poprzez "źle" określony termin usunięcia nieprawidłowości. Skarżąca podnosi, że organ nie wykazał, dlaczego wskazany termin zagwarantuje prawidłowe zorganizowanie i wykonanie działań mających na celu wykonanie decyzji oraz nie wyjaśnił, na czym polegają realne możliwości wykonania decyzji przez skarżącego. Ponadto strona skarżąca podnosi, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w zakresie udzielenia prolongaty terminu wykonania decyzji I instancji dotyczył tylko dwóch nieprawidłowości wskazanych w pkt I ppkt 1 i 5, a więc stwierdzonych na stacji [...] od km 32,000 do km 135,000 oraz stacji [...] od km 162,800 do km 163,100. W świetle powyższego wskazać należy, iż skarżąca, nie kwestionując decyzji, co do zasady wskazuje, że usunięcie nieprawidłowości na stacji [...] od km 132,000 do km 135,000 oraz na stacji [...] od km 162,800 do km 163,100 nie jest możliwe w terminie określonym w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]. Odnosząc się do zarzutów skarżącej stwierdzić należy, że zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym Prezes UTK nakazuje, w drodze decyzji, usuniecie nieprawidłowości w określonym terminie w razie stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących obowiązków zarządców, przewoźników kolejowych oraz użytkowników bocznic kolejowych w zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego, w szczególności zasad prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, o których mowa w art. 17 ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym. A zatem istotą uprawnień nadzorczych Prezesa UTK w tym przypadku jest nakazanie postępowania zarządcy infrastruktury, wynikającego z przepisów obowiązującego prawa, a następnie nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Przede wszystkim wskazać należy, że z przepis art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym nie określa przesłanek, którymi powinien kierować się organ przy wyznaczaniu terminu na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W takiej sytuacji organ przyjął, że wyznaczenie przedmiotowego terminu powinno następować w kontekście ustawowych obowiązków, jakie ciążą na zarządcy infrastruktury. Podkreślenia wymaga fakt, iż w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] organ, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, wyznaczył termin usunięcia nieprawidłowości do dnia [...] listopada 2014 r., uznając, że termin ten zagwarantuje prawidłowe zorganizowanie i wykonanie działań naprawczych, czym zapewnione zostanie bezpieczeństwo ruchu kolejowego na przedmiotowej linii. Wyznaczenie ww. terminu wynika z realnych możliwości wykonawczych i zakresu koniecznych robót w wymienionych lokalizacjach. W zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący wykazał, na czym polega naruszenie przepisów ustawy o transporcie kolejowym oraz "Warunków technicznych utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych [...]", jako przepisu wewnętrznego zarządcy infrastruktury kolejowej [...] S.A. z siedzibą w [...]. Ponadto w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że stwierdzone nieprawidłowości wpływają na poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego. W decyzji wskazano szczegółowo na kilkadziesiąt nieprawidłowości wraz z określeniem ich lokalizacji. W ocenie organu, brak właściwego utrzymania infrastruktury kolejowej i dopuszczenie jej do opisanego w zaskarżonej decyzji złego stanu technicznego jest niedopuszczalne i prowadzi do powstania bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, co może być przyczyną katastrofy w ruchu lądowym. Podobnie brak właściwego stanu sygnałów (wskaźników) prowadzi do powstania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, gdyż uniemożliwia lub znacznie utrudnia maszyniście pojazdu trakcyjnego ich odczytanie i w konsekwencji dostosowanie sposobu prowadzenia pojazdu do istniejącej sytuacji, w tym wprowadzonych ostrzeżeń doraźnych lub stałych. Podkreślenia wymaga również fakt, iż skarżąca została poinformowana o istnieniu nieprawidłowości wywiązywaniu się ze swoich obowiązków ustawowych obowiązków już w dniu przekazania protokołu kontroli, czyli [...] grudnia 2013 r. Oznacza to, że skarżącej co najmniej od tego dnia miała świadomość istnienia nieprawidłowości na przedmiotowej linii. Ponadto, sporządzane od 2012 r. przez skarżącą protokoły oceny stanu technicznego infrastruktury (stanowiące załącznik do protokołu kontroli) wskazywały na postępującą degradację budowli, urządzeń i elementów infrastruktury przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego. Ponadto wskazać należy, iż organ nie nakazał skarżącej określonego sposobu usunięcia naruszenia, Organ zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami jest władny, i tak też postąpił w niniejszej sprawie, do stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących obowiązków zarządcy oraz wskazania terminu usunięcia tego naruszenia. W tym kontekście przyjąć należy, że wybór, rozmiar i zakres czynności naprawczych należy do adresata decyzji. Podkreślić trzeba, że to właśnie od bieżącego i nieprzerwanego nadzoru nad stanem infrastruktury kolejowej zależy bezpieczeństwo ruchu kolejowego, a w konsekwencji zdrowie i życie ludzi. W takim właśnie świetle należy ocenić argument Skarżącej dotyczący obowiązku przestrzegania postanowień ustawy oraz wewnętrznego aktu prawnego określającego procedurę postępowania — "Korporacyjnej polityki zakupów [...] S.A." i jej integralnej części "Regulaminu Udzielania Zamówień przez [...] S.A. na dostawy, usługi oraz roboty budowlane". Organ nie zaprzecza, że z aktów tych wynikają pewne terminy, których [...] jest zobligowana dotrzymać, jednakże stwierdzone nieprawidłowości powstawały w dłuższym okresie, a sama skarżąca miała odpowiedni czas, na wdrożenie odpowiednich procedur przetargowe i usuwać nieprawidłowości na bieżąco. Stwierdzić należy, że w tym wypadku działania zarządcy infrastruktury były spóźnione i niedostosowane do rzeczywistych potrzeb. Obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej jest prowadzenie ruchu kolejowego w sposób zapewniający możliwie najwyższy poziom bezpieczeństwa. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca jest profesjonalnym i zawodowym uczestnikiem rynku kolejowego, toteż wymagać należy od niej zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa. Sąd podkreśla, iż termin usunięcia nieprawidłowości został ustalony do dnia [...] listopada 2014 r. Termin ten określono po wnikliwej analizie zakresu, ilości i wpływu na bezpieczeństwo stwierdzonych nieprawidłowości, ale również mając na uwadze możliwości wykonawcze skarżącej. Organ, ze względu na swoje ustawowe kompetencje i obowiązki jako organu nadzoru nad zachowaniem bezpieczeństwa w transporcie kolejowym oraz prawidłowym utrzymaniem i eksploatacją linii kolejowych, termin do dnia [...] listopada 2014 r. ustalił jako termin maksymalny, przed upływem którego w lokalizacjach określonych w przedmiotowej decyzji może być prowadzony ruch kolejowy bez narażania się na negatywne konsekwencje w postaci kar pieniężnych. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącej, iż usunięcie nieprawidłowości powinno odbywać się zgodnie z sieciowym harmonogramem zamknięć torowych planowanych do wykonania w rozkładzie jazdy 2014/2015 i z dofinansowaniem z Funduszu Kolejowego w 2015 r. Powyższe prowadziłoby do przyzwolenia na prowadzenie ruchu kolejowego w ww. lokalizacjach przy niepoprawionym stanie infrastruktury o kilka miesięcy dłużej niż pierwotnie wskazano w zaskarżonej decyzji, co może stać się bezpośrednią przyczyną incydentu, wypadku lub poważnego wypadku, a w konsekwencji zagrozić życiu i zdrowi ludzi. Okoliczność, że skarżąca rozpoczęła realizację usuwania nieprawidłowości wskazanych w pkt 1 ppkt 1 i 5 świadczy o tym, że zdawała sobie sprawę z realnego zagrożenia bezpieczeństwa w tych lokalizacjach. Nie można jednak uznać, że usunięcie tylko części nieprawidłowości doprowadziło do powstania stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, a w konsekwencji do wyeliminowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. II SA/Sz 632/13 (LEX nr 1411095), analizując sprawę na gruncie przepisów prawa budowlanego stwierdził, że celem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest jedynie doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Nie jest przy tym istotne, jakimi metodami (jaką techniką) nastąpi przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu. Ważne jest natomiast, by został zrealizowany cel decyzji, czyli usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia. Art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie uzależnia wydania nakazu od posiadania przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Organ nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Per analogiam przyjąć więc trzeba, że przy wydaniu decyzji na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym nie jest konieczne, by organ określił, na czym mają polegać czynności naprawcze podjęte przez skarżącą, a tym samym od czego mają zależeć realne możliwości wykonawcze. Podobnie rzecz się ma w przypadku określenia wpływu stwierdzonych nieprawidłowości na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Dla wypełnienia hipotezy przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym koniecznym jest ustalenie (jak to miało miejsce w niniejsze sprawie) określonych naruszeń przepisów określających obowiązki zarządcy infrastruktury. Organ dążąc do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) wskazał, że brak właściwego utrzymania infrastruktury kolejowej i dopuszczenie jej do opisanego w decyzji I instancji złego stanu technicznego jest niedopuszczalne i prowadzi do powstania bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, co może być przyczyną katastrofy w ruchu lądowym. Podobnie brak właściwego stanu sygnałów (wskaźników) prowadzi do powstania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, gdyż uniemożliwia lub znacznie utrudnia maszyniście pojazdu trakcyjnego ich odczytanie i w konsekwencji dostosowanie sposobu prowadzenia pojazdu do istniejącej sytuacji, w tym wprowadzonych ostrzeżeń doraźnych lub stałych. W świetle przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych orzekających na gruncie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, przewidującego analogiczną konstrukcję prawną jak w przypadku art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, uznać należy, że termin usunięcia nieprawidłowości został określony w sposób prawidłowy. Wyraźnie podkreślić należy, iż organ przy wymiarze terminu usunięcia nieprawidłowości odniósł się do wszystkich argumentów strony, podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie sposób więc przyjąć, że termin został ustalony "dowolnie", czy też, jak podnosi pełnomocnik skarżącej, w "zły" sposób. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło