VI SA/Wa 1884/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-14

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Jacek Fronczyk, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Opolcan" z powodu zgłoszenia go w złej wierze lub naruszenia praw firmy skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Opolcan". Strony były konkurentami, ale uprawniony jako pierwszy zaczął stosować element słowny "opolcan" w swojej nazwie, co nie spotkało się ze sprzeciwem wnioskodawcy. Po rozstaniu wspólników, każdy z nich działał w ramach przejętej spółki, posługując się dotychczasową firmą. Ugoda zawarta przed sądem powszechnym potwierdziła realizację praw uprawnionego do oznaczenia "opolcan". Sąd nie dopatrzył się złej wiary ani naruszenia praw firmy skarżącego.
Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Opolcan", twierdząc, że został on zgłoszony w złej wierze i narusza jej prawo do firmy "Opolcan II". Strony były konkurentami w branży urządzeń drukujących i kopiujących. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że uprawniony działał w dobrej wierze, a znak nie naruszał praw skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2014 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2014 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) oddalił wniosek O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Opolcan" nr [...], udzielonego na rzecz O.K.H. Sp.k. z siedzibą w O. Jako postawę skarżonej decyzji podano art. 131 ust. 1 pkt 1 i art. 131 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 ze zm.), dalej p.w.p. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym; 1. Dnia [...] września 2011 r. O. (obecnie O.) Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Opolcan" (dalej sporny znak), udzielony dnia [...] kwietnia 2010 r. na rzecz O.K.H. Sp.k. z siedzibą w O. (dalej uprawniony), z pierwszeństwem od 31 lipca 2005 r., na towary i usługi w klasach 9, 35 i 38. Za podstawę swojego żądania wskazał przepis art. 131 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 p.w.p. podnosząc, że sporne oznaczenie zostało zgłoszone w jego ocenie w celu uzyskania ochrony w złej wierze. Wnioskodawca dowodząc po swojej stronie istnienie interesu prawnego do złożenia ww. wniosku wskazał, że on i uprawniony O.K.H. Sp.k. z siedzibą w O. są konkurentami w zakresie sprzedaży, serwisu i naprawy urządzeń drukujących i kopiujących. Ponadto z powództwa uprawnionego przed Sądem Okręgowym w O. zawisła sprawa o naruszenie prawa ochronnego na sporny znak (sygn. akt [...]), w której uprawniony domagał się od niego zaprzestania używania w obrocie gospodarczym spornego oznaczenia. Zarzut naruszenia przepisu art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przez sporny znak towarowy wnioskodawca uzasadnił tym, że prowadzi działającą od [...] grudnia 1993 r. firmę, przy czym sporny znak towarowy narusza jego prawo do firmy poprzez stosowanie dominującego w tym znaku elementu słownego "opolcan". Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. uzasadniał tym, że uprawniony - jako były wspólnik spółki O. sp. z o.o. z siedzibą w O., doskonale zdawał sobie sprawę, że znak słowny "Opolcan" (podobnie jak znaki "Opolcan II" i "Opolcan cyfrowe rozwiązania") był używany przez wnioskodawcę na polskim rynku przed datą zgłoszenia spornego znaku do ochrony ([...] lipca 2005 r.), a jego zgłoszenie przez uprawnionego zostało dokonane w celu przejęcia wyeliminowania wnioskodawcy z rynku. Na potwierdzenie swoich argumentów wnioskodawca przedłożył do akt szereg dokumentów, które zostały szczegółowo opisane na stronie 3 i 4 zaskarżonej decyzji. Część z tych materiałów nie została właściwie potwierdzone za zgodność z oryginałami. 2. W odpowiedzi na wniosek uprawniony O.K.H. Sp.k. z siedzibą w O. wniósł o jego oddalenie kwestionując interes prawny wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia spornego prawa. Podniósł, że sporny znak nie zawiera oznaczenia "Opolcan II", a jedynie słowny element "opolcan", przy czym zgłoszenie go do ochrony nastąpiło w dniu [...] lipca 2005 r., kiedy wspólnikami spółki O.K.H. (wówczas spółka jawna) byli K. i M. H. i po zakończeniu współpracy przedsiębiorstw należących do uprawnionego i do wnioskodawcy. Ponadto wskazał, że jego przedsiębiorstwo pierwsze zaczęło stosować element słowny "opolcan" w nazwie firmy. Zdaniem uprawnionego, stosowanie przez wnioskodawcę oznaczeń zawierających słowny element "opolcan", po roku 2004 stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji oraz przysługujących mu praw do firmy oraz do oznaczeń "OpolCan" i "OpolCan cyfrowe rozwiązania". Na poparcie swoich argumentów uprawniony przedłożył do akt m.in. wypis z protokołu z [...] października 2009 r. dotyczący ugody między stronami przed Sądem Okręgowym w O. (sygn. akt [...]) w kwestii rozwiązania roszczeń byłego wspólnika M. K. przeciwko O.K.H. sp.k.; wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2013 r. (sygn. akt [...]), oddalający apelację wnioskodawcy. 3. W uzasadnieniu decyzji organ uznając, że wnioskodawca legitymuje się interesem prawnym (art. 164 p.w.p.) w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak wskazał, iż strony tego postępowania są konkurentami w zakresie sprzedaży, serwisu i naprawy urządzeń drukujących i kopiujących. Ponadto interes prawny wnioskodawcy wywieść można także z faktu złożenia przez uprawnionego przeciwko wnioskodawcy powództwa do Sądu Okręgowego w O., przed którym toczyła się sprawa o naruszenie prawa ochronnego na sporny znak, w której uprawniony domagał się od wnioskodawcy zaprzestania używania w obrocie gospodarczym oznaczenia podobnego do spornego znaku. 4. W pierwszej kolejności Urząd Patentowy RP za niezasadny uznał zarzut naruszenia przepisu art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. tj., że sporne oznaczenie zostało zgłoszone w złej wierze. Wyjaśnił, że gdy ustawa uzależnia określone skutki prawne od dobrej lub złej wiary, zgodnie z art. 7 k.c. należy domniemywać dobrą wiarę. Tego domniemania w ocenie organu wnioskodawca nie wzruszył w toku niniejszego postępowania. Urząd Patentowy RP ustalił, że zgłoszenie spornego znaku do ochrony nastąpiło dnia [...] lipca 2005 r., kiedy wspólnikami spółki O.K.H. sp.k. byli K. i M. H., i po zakończeniu współpracy przedsiębiorstw należących do uprawnionego i do wnioskodawcy. W tej sytuacji, zdaniem organu, do czasu rzeczywistego rozstania się wspólników, co miało miejsce w 2004 r., nie można w ogólne mówić o prawie do używania znaków "Opolcan", "Opolcan II" i "Opolcan cyfrowe rozwiązania", skoro znaki te były używane przez obie powiązane ze sobą personalnie i kapitałowo spółki, realizujące wspólne cele wspólników. Po rozstaniu się wspólnicy nie uregulowali zaś kwestii związanych z używaniem oznaczenia "opolcan", przeciwnie, każdy z nich samodzielnie działał w ramach przejętej spółki, posługując się jej dotychczasową firmą, a więc odpowiednio O.K.H. sp.j. i "O." sp. z o.o. (M.K.). W tej sytuacji organ uznał, że zgłoszenie spornego znaku nastąpiło przy braku sprzeciwu wnioskodawcy. Znak sporny stanowi podstawowy element wyróżniający firmę uprawnionego, a ponadto uprawniony pierwszy zaczął stosować element słowny "opolcan" w swojej nazwie. Powołując brzmienie art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Urząd Patentowy RP podniósł, że prawo ochronne na sporny znak zostało udzielone na rzecz uprawnionego z pierwszeństwem od [...] lipca 2005 r. na towary i usługi w klasach 09, 35 i 38. Zgodnie z opisem tego znaku obejmuje on jedynie element słowny "opolcan", jednakże sporny znak towarowy odróżnia się w wystarczający sposób od nazwy firmy "Opolcan II" na wszystkich trzech płaszczyznach porównania. W warstwie graficznej zasadnicza różnica wynika z zastosowania w nazwie "Opolcan II" elementu "II". W warstwie znaczeniowej i w warstwie dźwiękowej, podobnie różnice wynikają z zastosowania w nazwie "Opolcan II" elementu "II". Organ podał, że prawo ochronne na sporny znak; 1. w klasie 09 obejmuje towary: "urządzenia z zakresu telekomunikacji, urządzenia nadawcze i odbiorcze zwłaszcza do telefonii komórkowej, aparaty, przewody i słuchawki telefoniczne, urządzenia do transformacji, rejestracji i odtwarzania obrazu i dźwięku, urządzenia do interkomunikacji, modemy, radiotelefony, telefaksy, interfejsy dla celów telekomunikacji, anteny, urządzenia do zapisu, przetwarzania, przesyłania, odtwarzania i drukowania informacji, komputery, monitory, czytniki dla celów informatyki, karty magnetyczne, magnetyczne nośniki danych, programy komputerowe, kalkulatory, terminale, napędy taśm i dysków, dyski, urządzenia sieciowe, przełączniki, modemy, skanery, drukarki, plotery, kasety z tonerem, nagrania audio i wideo, kamery, aparaty i przyrządy elektryczne, optyczne, pomiarowe, sygnalizacyjne, kontrolne i ratownicze, alarmy, maszyny liczące"; 2. w klasie 35 obejmuje usługi: "zgrupowanie na rzecz osób trzecich rożnych towarów, a zwłaszcza sprzętu biurowego: kserokopiarek, telefaksów, drukarek, monitorów, komputerów, niszczarek, gilotyn, sprzętu RTV i AGD, sprzętu telekomunikacyjnego: central i aparatów telefonicznych pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować te towary w wyspecjalizowanym sklepie lub przez Internet oraz poprzez katalog sprzętu i oprogramowania komputerowego wykorzystując zamówienie korespondencyjne lub używając środków telekomunikacji, usługi promocyjne i marketingowe, usługi eksportowe i importowe, pomoc handlowa i techniczna w zakresie organizowania i prowadzenia przedsiębiorstwa również świadczona w ramach umowy franchisingowej"; 3. w klasie 38 obejmuje usługi: "usługi przyłączania abonentów do sieci telekomunikacyjnych, świadczone przez operatorów sieci, usługi rozpowszechniania systemów przekazywania dźwięku i obrazu w łączności radiofonicznej, telefonicznej, telefonii komórkowej, telefaksowej w systemie cyfrowym, usługi łączności radiofonicznej, telefonicznej, organizowanie systemów transmisyjnych przesyłania dźwięku i obrazu, usługi poczty elektronicznej, zleceń przywoławczych z zastosowaniem radia, telefonu lub innych środków telekomunikacji elektronicznej, usługi wypożyczania telefonów, modemów i innych urządzeń telekomunikacyjnych, usługi obsługi klientów przy wykorzystaniu sieci Internet umożliwiające dostarczanie klientom informacji oraz otrzymywanie informacji od klientów." Organ ustalił także, że przedmiot działalności firmy "O." sp. z o.o. z siedzibą w O., w dacie zgłoszenia spornego znaku do ochrony, tj. w dniu [...] lipca 2005 r., obejmował zgodnie z odpisem pełnym KRS "wynajem maszyn i urządzeń biurowych i sprzętu komputerowego, doradztwo w zakresie sprzętu komputerowego, działalność edycyjną w zakresie oprogramowania, działalność w zakresie oprogramowania pozostałą, konserwację i naprawę maszyn biurowych, księgujących i sprzętu komputerowego, sprzedaż hurtową komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania, sprzedaż hurtową pozostałych maszyn i urządzeń biurowych oraz mebli biurowych, sprzedaż hurtową części elektronicznych, sprzedaż hurtową pozostałych maszyn i urządzeń dla przemysłu handlu i nawigacji, pozostałą sprzedaż hurtową, sprzedaż detaliczną mebli, wyposażenia biurowego, komputerów oraz sprzętu telekomunikacyjnego, sprzedaż detaliczną artykułów używanych, prowadzoną w sklepach oraz naprawę elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego". Natomiast rzeczywista działalność firmy wnioskodawcy przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, jak wynika z dokumentu zatytułowanego "Rachunek zysków i strat za 1 stycznia 2004 – 31 grudnia 2004" była niewielka (całkowity zysk netto [...] złotych) i sprowadzała się ona do sprzedaży produktów bez zmiany ich stanu. Urząd Patentowy RP zauważył również, że firma wnioskodawcy powstała później niż firma uprawnionego. Wobec powyższego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że zgłoszenie spornego znaku nastąpiło z naruszeniem praw wnioskodawcy, skoro uprawnionemu przysługiwało prawo do posługiwania się oznaczeniem Opolcan. Zgłoszenie spornego znaku było więc naturalną konsekwencją i realizacją praw uprawnionego do tego oznaczenia. W ocenie organu wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, że posługiwanie się przez uprawnionego oznaczeniem Opolcan narusza jego prawa. Swoje stanowisko Urząd Patentowy RP uznał za zgodne ze stanowiskami sądów powszechnych, zawartymi w przedłożonym do akt wyrokach: Sądu Okręgowego w O. w sprawie o sygn. akt [...] oraz w wyroku Sądu Apelacyjnego w W. w sprawie o sygn. akt [...], a w szczególności w ich sentencjach, które zakazują wnioskodawcy stosowania oznaczenia "opolcan". Organ wskazał, że ostatecznie w następstwie ww. wyroków wnioskodawca zmienił nazwę swojej firmy na "O.". W związku z powyższym organ wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak oddalił. 5. Wnioskodawca – O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej skarżący) niezgadzając się z decyzją Urzędu Patentowego RP w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, że: 1. w toku niniejszego postępowania nie wzruszył domniemania istnienia po stronie uprawnionego dobrej wiary. Wykazał, iż w chwili zgłoszenia przez uprawnionego wniosku o udzielenie spornego prawa zdawał on sobie sprawę z tego, że sporny znak używany jest przez firmę skarżącego, a zatem działał w złej wierze; 2. nie wykazał, aby posługiwanie się przez uprawnionego oznaczeniem "Opolcan" naruszało jego prawa w sytuacji, gdy używanie niemal identycznego oznaczenia przez konkurującą na rynku firmę, o tożsamym profilu działalności, wprowadza klientów w błąd i w konsekwencji prowadzi do wyeliminowania go z rynku. Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że używanie przez uprawnionego oznaczenia "Opolcan" nie narusza praw skarżącego, który posługiwał się oznaczeniem Opolcan II w charakterze oznaczenia swojej firmy; 2. art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż uprawniony dokonując zgłoszenia spornego oznaczenia działał w dobrej wierze w sytuacji, gdy uprawniony miał świadomość zarówno istnienia pomiędzy stronami konfliktu, jak i używania przez skarżącego spornego oznaczenia. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. 6. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze ma miejsce wówczas, gdy następuje pomimo wiedzy lub niewiedzy, będącej następstwem braku staranności, o istnieniu cudzego prawa lub interesu godnego ochrony, które mogą być przez to zagrożone, i z zamiarem szkodzenia tym interesom. W ocenie skarżącego dla oceny złej wiary zgłaszającego istotne znaczenie ma zatem ocena jego zamiaru, jako nagannego z punktu widzenia zasad uczciwości. Bez wątpienia więc w złej wierze działa ten, kto wie lub przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć, o rzeczywistym używaniu znaku przez innego przedsiębiorcę z sukcesem i - uprzedzając wniosek o rejestrację znaku, sam dokonuje zgłoszenia tego znaku. Skarżący podniósł, że będzie to miało miejsce w szczególności w sytuacji, gdy zgłoszenie znaku jest dokonywane w celu wyeliminowania konkurenta z rynku, z zamiarem przechwycenia jego klienteli. Wobec tego skarżący stanął na stanowisku, że zła wiara zgłaszającego obejmuje wszelkie przypadki nieuczciwego zgłaszania znaków towarowych, co ma miejsce zawsze wtedy, gdy do zgłoszenia znaku dochodzi z innych powodów aniżeli chęć posiadania wyłączności jego używania dla własnych towarów, a wskutek czego dochodzi do naruszenia cudzych praw podmiotowych. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdził, że jego zarzut o złej wierze uprawnionego jest uzasadniony i udowodniony. Zwrócił uwagę na fakt, że uprawniony w chwili zgłoszenia spornego znaku wiedział o tym, iż stanowi on oznaczenie firmy skarżącego. Ponadto to podniósł, że realny był również konflikt między nimi, dotyczący używania spornego oznaczenia, który zawisł przed Sądem Okręgowym w O. Tym samym uprawniony dokonując spornego zgłoszenia zmierzał do zablokowania możliwości skarżącego - będącego równocześnie jego konkurentem na rynku, do korzystania z ww. oznaczenia i jego rejestracji. Powyższe fakty w ocenie skarżącego dowodzą, że w działaniu uprawnionego należy dopatrywać się cech nieuczciwości, które z kolei przesądzają o jego złej wierze. 7. Skarżący podniósł przy tym także, że uprawniony nie podjął żadnych działań zmierzających do nadania spornemu oznaczeniu indywidualnej, odrębnej postaci w stosunku do jego oznaczenia, w taki sposób, by bezkolizyjnie móc oznaczać nim swoją działalność. Za całkowicie chybione uznał więc stanowisko organu, który przyjął, że sporny znak odróżnia się w wystarczający sposób od nazwy firmy skarżącego, a tym samym nie narusza jego praw. Podniósł, że w rzeczywistości różnice pomiędzy tymi oznaczeniami można dostrzec jedynie w elemencie "II", który w najmniejszym stopniu nie prowadzi do prawidłowego zidentyfikowania obu firm, ich rozdzielenia i w konsekwencji nie pozwala odbiorcom na wychwycenie, iż obie firmy nie są tożsame. Przeciętny klient porównując oznaczenia zachowuje w pamięci i skupia się wyłącznie na ich elementach dominujących, którym w niniejszym przypadku jest sporny znak. Tylko zatem porównanie oznaczeń, z uwzględnieniem elementów dominujących, pozwali na prawidłowe rozstrzygnięcie kluczowej w niniejszej sprawie kwestii, a to naruszenia praw skarżącego oraz działania uprawnionego w złej wierze. Reasumując skarżący stwierdził, że znak towarowy, który jest niemal identyczny z nazwą jego firmy, nie może skutecznie przeciwdziałać wprowadzeniu jego odbiorców w błąd, tym bardziej, iż profil działalności stron jest tożsamy. Uznał więc, że w tej sprawie zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo, że odbiorca może błędnie utożsamiać obie firmy lub mylnie przyjąć, iż istnieją między nimi związki organizacyjno-prawne, co bez wątpienia narusza jego prawa wymienione w art. 131 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. Skarżący za bezsporny uznał w tej sprawie fakt, że w chwili zgłoszenia spornego oznaczenia do ochrony używał on oznaczenie identycznego do spornego znaku w charakterze nazwy swojej firmy, a co za tym idzie jego prawo zostało naruszone. W skutek ochrony uprawniony ograniczył - sprzecznie z zasadami współżycia społecznego, możliwość prowadzenia przez skarżącego działalności pod ww. oznaczeniem, a także przejął wyrobioną przez lata renomę, jak również doprowadził do wyeliminowania go z rynku. Zdaniem skarżącego po stronie uprawnionego doszło również do powstania nieuzasadnionej korzyści, wynikającej z bazowania na dobrej opinii o firmie skarżącego i pozyskiwania w ten sposób jego klientów. Powyższe - czego zdaniem skarżącego nie dostrzegł organ, bezspornie dowodzi, że używanie zgłoszonego przez uprawnionego oznaczenia narusza jego prawa, wpływając niekorzystnie na jego sytuacje na rynku. Co więcej zamiar uprawnionego cechowała nieuczciwość, będąca podstawą przypisania mu złej wiary. Tym samym wypełnione zostały przesłanki przewidziane zarówno w art. 131 ust. 1 pkt 1, jak i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak. 8. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonej decyzji. Za bezzasadne organ uznał zarzuty skargi, bowiem w sprawie zastosował zarówno art. 131 ust. 1 pkt 1, jaki i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., co wynika z sentencji decyzji i z jej uzasadnienia. Organ podkreślił, że ustalił, iż forma skarżącego powstała później niż firma uprawnionego, wobec czego nie można skutecznie uznać, że zgłoszenie spornego znaku nastąpiło z naruszeniem praw skarżącego, skoro uprawnionemu przysługiwało prawo do posługiwania się oznaczeniem Opolcan. Zgłoszenie spornego znaku było więc naturalną konsekwencją i realizacją praw uprawnionego do tego oznaczenia. Dlatego też Urząd Patentowy RP podtrzymał stanowisko, że skarżący w toku niniejszego postępowania nie wzruszył domniemania istnienia po stronie uprawnionego dobrej wiary. 9. Uprawniony – O.K.H. Sp.k. z siedzibą w O. na rozprawie przed Sądem w dniu 14 listopada 2014 r. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 10. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa w stopniu wymagającym uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 132 ust. 2 pkt 1 i art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Rozpoznając skargę Sąd m.in. oceniał prawidłowość zastosowania tych przepisów p.w.p. 11. W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że do czasu rzeczywistego rozstania się wspólników (K.H. i M.K.), co miało miejsce w 2004 r., nie można w ogólne mówić o prawie do używania znaków Opolcan", "Opolcan II" i "Opolcan cyfrowe rozwiązania", skoro znaki te były używane przez obie powiązane ze sobą personalnie i kapitałowo spółki, realizujące wspólne cele wspólników. Natomiast po rozstaniu się wspólnicy nie uregulowali oni kwestii związanych z używaniem oznaczenia "opolcan", jednakże uprawniony jako pierwszy zaczął stosować element słowny "opolcan" w swojej nazwie, co nie spotkało się ze sprzeciwem wnioskodawcy. Przeciwnie każdy z nich działał w ramach przejętej spółki, posługując się dotychczasową firmą, a więc O.K.H. sp.j. - poźniej sp.k.(K.H.) i "Opolcan II" sp. z o.o.(M. K.). Powyższe ustalenie nie zostało zakwestionowane przez skarżącego i nie nasuwa ono także zastrzeżeń Sądu. Dodatkowo zaś argumentację organu wzmacnia treść ugody zawartej przed Sądem Okręgowym w O. w dniu [...] października 2009 r. w sprawie z powództwa M. K. przeciwko O.K.H. sp.j. w O. (sygn. akt [...]). W ramach tej ugody M. K. otrzymał spłatę tytułem udziału kapitałowego w O. sp.j. (Tom I akt administracyjnych, karta 100). W konsekwencji na aprobatę zasługuje stwierdzenie organu, że zgłoszenie w 2005 r. było naturalną konsekwencją realizacji praw uprawnionego do spornego oznaczenia. 12. Odnosząc się zatem do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Sąd uznał, że nie są one zasadne. Skarżący podnosi, że skoro pomiędzy stronami (wspólnikami), jako konkurentami na rynku, istniał realny konflikt dotyczący używania oznaczenia "opolcan", to zgłoszenie znaku przez uprawnionego zmierzało do zablokowania działalności skarżącego na tym rynku, a więc co do zasady działanie to było nieuczciwe. 13. W kwestii zarzutu złej wiary należy zauważyć, że samo zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze ma miejsce wówczas, gdy następuje pomimo wiedzy lub niewiedzy, będącej następstwem braku staranności, o istnieniu cudzego prawa lub interesu godnego ochrony, które mogą być przez to zagrożone i z zamiarem szkodzenia tym interesom. Dla oceny złej wiary zgłaszającego istotne znaczenie ma właśnie zamiar naganny z punktu widzenia zasad uczciwości. Jest tak wówczas, gdy zgłoszenie znaku jest dokonywane w celu wyeliminowania konkurenta, z zamiarem przechwycenia jego klienteli. Działa w złej wierze ten kto wie, lub przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć o rzeczywistym używaniu znaku przez innego przedsiębiorcę z sukcesem i - uprzedzając jego wniosek o rejestrację znaku, sam dokonuje zgłoszenia tego znaku. W literaturze podkreśla się, iż o działaniu w złej wierze można mówić w przypadku nieuczciwych zachowań, których celem jest zawłaszczenie cudzych oznaczeń, zgłoszenia znaku towarowego w celu zablokowania konkurentowi uzyskania rejestracji (zob. E. E. Nowińska, M. J. du Vall, Pojęcie złej wiary w prawie znaków towarowych, Księga pamiątkowa z okazji 85-lecia ochrony własności przemysłowej w Polsce, s. 143 i n.). 14. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Po pierwsze nie można uprawnionemu - uczestnikowi postępowania, postawić skutecznego zarzutu złej wiary skoro przez nieomal 6 lat skarżący bez przeszkód używał na rynku nazwy firmy "O.". Ponadto, po rozstaniu się w 2004 r. każdy ze wspólników rozpoczął samodzielnie działalność w ramach przejętej spółki, posługując się dotychczasową jej firmą, a więc odpowiednio O.K.H. sp.j. (K. H.) i "O." sp. z o.o.(M. K.). Nawet po uzyskaniu prawa ochronnego na sporny znak przez uczestnika skarżący mógł posługiwać się nazwą "Opolcan II" w obrocie. Takie ustalenia faktyczne wynikają z wyroków sądów powszechnych, a mianowicie z wyroku Sądu Okręgowego w O. z [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] (Tom I ,karta 107 i nast., Tom II, karta 163 akt administracyjnych). Z drugiej strony skarżący w 2006 r. również wystąpił o rejestrację znaku towarowego słowno-graficznego "opolcan II" (Z-[...]) na swoją rzecz, jednakże bezskutecznie (Tom II, karta 189 pismo pełnomocnika uprawnionego z [...] stycznia 2014 r. akta administracyjne). W tej sytuacji zarzut dokonania zgłoszenia w złej wierze nie znalazł swojego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, zatem stanowisko Urzędu Patentowego RP zajęte w tej kwestii jest słuszne. 15. Opisane wyżej okoliczności świadczą także, że zarzut naruszenia praw osobistych i majątkowych, wyrażony w art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że nazwa przedsiębiorstwa (firma) należy do kategorii praw osobistych i majątkowych, podlegających ochronie prawnej, i że te prawa mogą być naruszone przez użycie znaku towarowego, ponieważ oba oznaczenia (firma i znak towarowy) identyfikują przedsiębiorstwo (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2014 r. II GSK 244/13). Jednocześnie w innym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że funkcje znaku towarowego i oznaczenia przedsiębiorstwa (firmy) przecinają się. Znak towarowy odróżniając bezpośrednio towary w obrocie na podstawie ich pochodzenia, pośrednio wskazuje na źródło ich pochodzenia. Może zatem identyfikować przedsiębiorstwo. Natomiast oznaczenie przedsiębiorstwa (firmy) odróżniając w obrocie bezpośrednio dane przedsiębiorstwo lub jego część, może pośrednio wskazać na pochodzenie towarów. Konsekwencją tego jest sytuacja, w której przeciętny nabywca towarów może, na podstawie znaku towarowego, identyfikować przedsiębiorstwo i odwrotnie (sygn. akt II GSK 377/05 z 5 kwietnia 2006 r.). 16. Idąc tym tokiem rozumowania należy w pewnym sensie uzupełnić argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji o znaczenie wspominanej wcześniej ugody zawartej przez Sądem Okręgowym w O. w dniu [...] października 2010 r. Otóż w myśl art. 551 k.c. przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w m.in. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne. W kontekście cytowanego przepisu fakt zawarcia ugody oraz jej treść ( spłata udziału kapitałowego) świadczy o tym, że nie można uprawnionemu postawić zarzutu naruszenia art. 131 ust. 1 p.w.p. skoro zgłaszając sporne oznaczenie "opolcan" do ochrony, w myśl owej ugody, realizował swoje prawa osobiste i majątkowe do tego oznaczenia. Z drugiej strony to właśnie skarżący podpisując ową ugodę przez Sądem Okręgowym w O. oświadczył, że ugoda ta wyczerpuje jego roszczenia z tytułu udziału kapitałowego w spółce jawnej O.K.H. 17. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. przez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego i wadliwych ustaleń, bowiem organ prawidłowo ustalił, że zgłoszenie przez uczestnika spornego znaku do ochrony było naturalną konsekwencją realizacji jego praw do spornego oznaczenia. Sąd podzielił stanowisko organu co do istnienia dobrej wiary uprawnionego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło