II OW 148/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Myśliborskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Myśliborskim a Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Szczecinie w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa rosnącego na działce nr [...] obręb ew. O. gmina D. postanawia: wskazać Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. W piśmie z dnia 14 lipca 2014 r. Starosta Myśliborski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Szczecinie dotyczącego wydania Gminie Dębno zezwolenia na wycięcie drzewa rosnącego częściowo na działce o nr ew. [...]. W uzasadnieniu wniosku Starosta stwierdził, że wniosek o wydanie zezwolenia dotyczy drzewa rosnącego częściowo na działce o nr ew. [...] oraz częściowo na działce o nr ew. [...]. Działka o nr ew. [...] to park wpisany do rejestru zabytków zaś działka o nr ew. [...] to droga, która nie jest wpisana do rejestru zabytków. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków. Zdaniem Starosty nie można przyjąć, że co do części drzewa rosnącego na działce wpisanej do rejestru zabytków zezwolenie wydawał będzie wojewódzki konserwator zabytków zaś, co do części drzewa rosnącego na działce niewpisanej do rejestru zabytków starosta. Dwa organy administracji nie mogą wydawać decyzji w sprawie, która ma ten sam przedmiot. Organem właściwym do rozpoznania sprawy, zdaniem Starosty, powinien być Wojewódzki Konserwator Zabytków. W odpowiedzi na wniosek Starosty Myśliborskiego Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na wycięcie drzewa z działki o nr ew. [...], gdyż działka ta nie jest wpisana do rejestru zabytków. Organem właściwym do wydania pozwolenia, zdaniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, powinien być Starosta Myśliborski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie Gminie Dębno zezwolenia na wycięcie drzewa rosnącego częściowo na działce o nr ew. [...] jest Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków (art. 83 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody). W sytuacji, gdy drzewo rośnie częściowo na działce wpisanej do rejestru zabytków częściowo zaś na działce, która nie jest wpisana do takiego rejestru ustawa o ochronie przyrody nie przewiduje współdziałania dwóch organów administracji przy wydawaniu zezwolenia na wycięcie drzewa. Nie jest także możliwe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że pozwolenie na wycięcie drzewa w odniesieniu do działki wpisanej do rejestru zabytków wydawałby w takiej sytuacji wojewódzki konserwator zabytków zaś w odniesieniu do działki niewpisanej do rejestru zabytków wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Mogłoby to bowiem doprowadzić do absurdalnej sytuacji, że jeden z organów administracji zezwoliłby na wycięcie drzewa zaś drugi z tych organów odmówiłby wydania takiego zezwolenia. Nie jest możliwe, by drzewo zostało zarazem wycięte i nie wycięte. Nie sposób też przyjąć, że wnioskodawca byłby uprawniony do wycięcia tej części drzewa, które rośnie na działce, w odniesieniu do której uzyskał pozwolenie. Celem wnioskodawcy jest uzyskanie pozwolenia na wycięcie całego drzewa. Pozbawiony racjonalności byłby wniosek o uzyskanie zezwolenia na wycięcie tej części drzewa, które rośnie na jednej z działek. By zrealizować takie pozwolenie wnioskodawca musiałby bowiem przeciąć drzewo w pionie. Nie jest to niemożliwe, ale z całą pewnością nie byłoby to racjonalne. Pozwolenie na wycięcie drzewa rosnącego częściowo na działce wpisanej do rejestru zabytków częściowo zaś na działce, która nie jest wpisana do takiego rejestru musi być zatem wydawane przez jeden organ administracji. Zasadniczym celem instytucji zezwolenia na wycięcie drzewa jest ochrona terenów zielonych i zadrzewień (art. 78 ustawy o ochronie przyrody), która w tym przypadku polega na zapobieganiu nadmiernemu i nieuzasadnionemu wycinaniu drzew. Obowiązek realizacji tego celu nałożony został na wójtów, burmistrzów oraz prezydentów miast. To te organy administracji mają obowiązek dokonania oceny, czy wycięcie drzewa nie będzie stało w sprzeczności z wymogiem ochrony terenów zielonych i zadrzewień. Jeśli drzewo rośnie na terenie wpisanym do rejestru zabytków, to oprócz oceny, czy wycięcie drzewa nie stoi w sprzeczności z wymogiem ochrony terenów zielonych i zadrzewień dochodzi także konieczność dokonania oceny, czy nie jest to sprzeczne z celem, jakim jest ochrona zabytkowego terenu. W tym przypadku wojewódzki konserwator zabytków ma też obowiązek dokonania oceny, czy wycięcie drzewa nie jest sprzeczne z celem, jakim jest ochrona zabytkowego. Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują bowiem, by oceny, czy wycięcie drzewa rosnącego na działce wpisanej do rejestru zabytków pod kątem ochrony terenów zielonych i zadrzewień dokonywał odrębnie wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Oceny tej musi więc dokonywać wojewódzki konserwator zabytków w ramach prowadzonego przez siebie postępowania o wydanie zezwolenia na wycięcie drzewa. Ocena ta musi dotyczyć całego drzewa, nie zaś jego części, gdyż tylko całe drzewo może mieć znaczenie dla oceny wartości zabytkowej nieruchomości, a nie jego cześć. Podsumowując stwierdzić należy, że: a) nie jest możliwe, by pozwolenie na wycięcie drzewa, które rośnie częściowo na działce wpisanej do rejestru zabytków częściowo zaś częściowo na działce, która nie jest wpisana do takiego rejestru wydawane było przez dwa organy w odniesieniu do każdej z dziełek, b) jeśli drzewo rośnie częściowo na działce wpisanej do rejestru zabytków częściowo zaś na działce, która nie jest wpisana do takiego rejestru, to i tak konieczne jest dokonanie oceny, czy wycięcie całego drzewa jest do pogodzenia z koniecznością ochrony zabytkowego terenu, c) oceny, czy wycięcie drzewa jest do pogodzenia z koniecznością ochrony zabytkowego terenu może dokonać tylko wojewódzki konserwator zabytków, d) jednocześnie z oceną, czy wycięcie drzewa jest do pogodzenia z koniecznością ochrony zabytkowego terenu wojewódzki konserwator zabytków musi dokonać oceny, czy wycięcie drzewa nie będzie stało w sprzeczności z wymogiem ochrony terenów zielonych i zadrzewień. W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym do wydania pozwolenia na wycięcie drzewa, które rośnie częściowo na działce o nr ew. [...] oraz częściowo na działce o nr ew. [...] wpisanej do rejestru zabytków może być wydane wyłącznie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. W przedmiotowej sprawie jest nim Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie. Z akt sprawy wynika, że Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie w dniu [...] lipca 2014 r. wydał decyzję nr [...] zezwalającą na usunięcie drzewa rosnącego na terenie działki o nr ew. [...]. Decyzja ta nie obejmuje działki o nr ew. [...]. W świetle wskazanej wyżej argumentacji takie rozstrzygnięcie uznać należy za błędne. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie powinien bowiem jednym rozstrzygnięciem objąć działkę o nr ew. [...] jaki i działkę o nr ew. [...]. Wojewódzki Konserwator Zabytków winien więc rozważyć możliwość uchylenia ww. decyzji w trybie art. 155 K.p.a., by następnie wydać decyzję odnoszącą się już do obydwu działek. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.