III SAB/Po 8/14

Dnia 18 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi R. N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej dot. ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2008 rok oddala skargę Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] ustalił dla R. N. łączne zobowiązanie w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za rok 2008 na kwotę 164,00 zł. Pismem z dnia 19 lipca 2013 r. R. N. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu 22 lipca 2013 r. Organ I instancji pismem z dnia 29 lipca 2013 r. ustosunkował się do zarzutów odwołania i przekazał je Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] jako organowi II instancji. Odpowiedź na zarzuty wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 1 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia 16 sierpnia 2013 r. ( doręczonym w dniu 19 sierpnia 2013 r. ) zawiadomiło R. N. w trybie art. 200 § 1 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W dniu [...] października 2013 r. po odbyciu posiedzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzję nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji w całości i przekazującą mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została nadana na poczcie w dniu 31 października 2013 r. i doręczona stronie w dniu 4 listopada 2013 r. ( zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach administracyjnych ). Pismem z dnia 29 października 2013 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł skargę na bezczynność organu II instancji – za jego pośrednictwem. Skarga została nadana na poczcie w dniu 29 października 2014 r. i wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu 5 listopada 2014 r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że organ II instancji pozostaje w bezczynności poprzez nierozpatrzenie jej odwołania od decyzji I instancji z dnia 8 lipca 2013 r. Strona wniosła o uwzględnienie skargi przez organ II instancji w trybie autokontroli, bądź też o zobowiązanie tego organu przez Sąd do wydania stosownej decyzji w ramach II instancji. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Zdaniem Sądu nie został wyczerpany tryb, albowiem strona wniosła skargę do WSA w Poznaniu bez uprzedniego wezwania SKO w [...] do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 kpa. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia strona skarżąca, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i o umorzenie postępowania sądowego oraz o zasądzenie od SKO w [...] kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a nie k.p.a. Wskazano na przepis art. 141 § 1 pkt. 1 O. p., w którym brak zapisu odpowiadającego treści art. 37 § 1 k.p.a. Według skarżącego decyzja organu II instancji została faktycznie wydana nie w dniu 1 października 2013 r., lecz dopiero po otrzymaniu przez organ skargi na bezczynność, o czym świadczyć ma m. in. data jej doręczenia ( 4 listopada 2013 r. ). NSA postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 17 grudnia 2013 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że skarga na bezczynność była dopuszczalna ( sygn. akt II FSK 586/14 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Orzekając w tej kategorii spraw, Sąd kieruje się stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w chwili rozpoznawania skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego o "bezczynności" organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie. Sąd po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy uznał, że brak podstaw do stwierdzenia, że organ II instancji był w bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym winno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] ustalił dla R. N. łączne zobowiązanie w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za rok 2008 na kwotę 164,00 zł. Pismem z dnia 19 lipca 2013 r., które wpłynęło do organu I instancji 22 lipca 2013 r. R. N. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Organ I instancji pismem z dnia 29 lipca 2013 r. ustosunkował się do zarzutów odwołania. Odpowiedź na zarzuty zawarte w odwołaniu wpłynęła do SKO w [...] w dniu 1 sierpnia 2013 r. Organ II instancji w toku prowadzonego postępowania wykonał określone czynności procesowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia 16 sierpnia 2013 r. ( doręczonym w dniu 19 sierpnia 2013 r. ) zawiadomiło bowiem R. N. w trybie art. 200 § 1 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Strona nie ustosunkowała się do powyższego wezwania organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 1 października 2013 r., po odbyciu posiedzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzję nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji w całości i przekazującą mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została nadana na poczcie w dniu 31 października 2013 r. i doręczona stronie w dniu 4 listopada 2013 r. ( zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki ). Pismem z dnia 29 października 2013 r. strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu II instancji – za jego pośrednictwem. Skarga została nadana na poczcie w dniu 29 października 2013 r. i wpłynęła do SKO w [...] w dniu 5 listopada 2013 r. Wynika stąd, że skargę na bezczynność nadano na poczcie ( 29 października 2013 r. ) już po wydaniu decyzji przez organ II instancji ( 1 października 2013 r. ), która została doręczona stronie w dniu 4 listopada 2013 r., a zatem przed otrzymaniem skargi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( wpłynęła ona do tego organu w dniu 5 listopada 2013 r. – k. 2 akt sądowych ). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, że jeżeli organ wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to nie ma podstaw do przyjęcia, że organ ten pozostaje w bezczynności, nawet wtedy, gdy daną decyzję doręczono stronie lub jej pełnomocnikowi po dacie wniesienia skargi na bezczynność ( zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 538 ). Twierdzenia skarżącego na okoliczność wydania decyzji przez SKO w [...] w wyniku autokontroli, dopiero na skutek skargi na bezczynność – skierowanej do WSA w Poznaniu, są więc pozbawione racji i nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy. Nie było w tej sytuacji podstaw do umorzenia postępowania sądowego ze względu na zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 54 § 3 P. p. s. a. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że ponieważ w dacie wnoszenia skargi na bezczynność decyzja organu II instancji była już wydana ( chociaż jeszcze niedoręczona stronie ), nie było zatem podstaw do uznania, że organ II instancji pozostawał w bezczynności. Z tego względu skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P. p.s.a. Sąd stwierdził brak podstaw do zasądzenia stronie zwrotu kosztów postępowania w trybie art. 200 P. p.s.a., albowiem jej skarga nie została uwzględniona. Nie było również podstaw do zasądzenia stronie zwrotu kosztów postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, albowiem możliwość taka istnieje jedynie w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji ( zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, orzeczenia.nsa.gov.pl ) , co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.