VI SA/Wa 2527/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-27

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić skarżącemu oferty innych oferentów w celu weryfikacji zarzutów dotyczących naruszenia zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić skarżącemu oferty innych oferentów, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące nierównego traktowania i naruszenia uczciwej konkurencji, a weryfikacja tych zarzutów wymaga analizy tych ofert. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Prezesa NFZ, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ o nierozstrzygnięciu konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na korzyść spółki. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji, twierdząc, że wybrane oferty nie spełniały wymogów dotyczących ubezpieczenia od zdarzeń medycznych. Organ odwoławczy nie udostępnił skarżącej ofert innych oferentów, ograniczając się do stwierdzenia, że zarządzenie NFZ dopuszczało złożenie umowy przedwstępnej lub oświadczenia o zawarciu ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] grudnia 2011 r. ogłosił konkurs ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka -hospitalizacja B04, B05, B06, z okresem obowiązywania umowy od 1 lutego 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 63 081 512,00 PLN na okres rozliczeniowy od 1 lutego 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w: 1. Zarządzeniu nr 72/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 października 2011 r. w sprawie określenia zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne, zmienionym zarządzeniem nr 87/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 listopada 2011 r., oraz nr 90/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 grudnia 2011 r., 2. Zarządzeniu nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 70/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 października 2011 r., zmienionym zarządzeniem nr 77/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 października 2011 r., zmienionym zarządzeniem nr 80/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r., zmienionym zarządzeniem nr 82/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 listopada 2011 r., zmienionym zarządzeniem nr 84/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 listopada 2011 r., zmienionym zarządzeniem nr 91/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 grudnia 2011 r., 3. Zarządzeniu nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 53/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r., W przedmiotowym postępowaniu zostało złożonych 15 ofert. W części jawnej komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach, dnia 9 stycznia 2012 r. stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, komisja wezwała do usunięcia braków formalnych 2 oferentów, które zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Komisja nie odrzuciła żadnej oferty, w związku, z czym komisja przyjęła do dalszego postępowania konkursowego 15 ofert. Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania wynika, iż oferta Odwołującego zajęła 15 pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 37,000. W poszczególnych kryteriach punktacja Odwołującego przedstawiała się następująco: ■ ciągłość - 5,000 punktów; ■ kompleksowość - 4,500 punktów; ■ jakość - 12,500 punktów; ■ dostępność - 5,000 punktów; ■ oferta cenowa - 10,000 punktów. Następnie, komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do negocjacji na podstawie rankingu kwalifikacyjnego. Komisja konkursowa zakwalifikowała do negocjacji oferentów którzy w kryteriach pozacenowych uzyskali co najmniej 37,813 pkt. Oferta odwołującego w kryteriach pozacenowych uzyskała 27,000 pkt, w związku z czym odwołujący nie został zaproszony do negocjacji. Po przeprowadzeniu negocjacji z oferentami, został sporządzony ranking końcowy. W rankingu końcowym oferta Odwołującego uzyskała 14 pozycję, z łączną liczbą 37,000 punktów, w tym za: ciągłość - 5,000 punktów, kompleksowość - 4,500 punktów, jakość - 12,500 punktów, dostępność - 5,000 punktów, ofertę cenową - 10,000 punktów. Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania, nie wybrała oferty złożonej przez Odwołującego, ze względu na niewystarczającą liczbę punktów w ocenie oferty (37,000 punktów). Oferty uznane za lepsze, zdobyły: pierwsza 86,034 punktów i uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym, jedenasta 50,646 punktów, zamykając jednocześnie listę wybranych w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na wyczerpanie łącznej wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu. Odwołanie S. Sp. z o.o., od rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu zostało oddalone decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził, że po przeprowadzeniu oceny ofert, oferta Odwołującego nie została wybrana, ponieważ nie uzyskała wystarczającej liczby punktów w ocenie oferty w rankingu, który był tworzony według kryteriów ustalonych w sposób jednolity dla wszystkich oferentów. Od powyższej decyzji, spółka złożyła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Wnosząc o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia organu I instancji podniosła zarzut naruszenia: 1. art. 6, 7 i 8 k.p.a., poprzez ich nieprzestrzeganie, 2. art. 154 ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez zawarcie umów przed rozstrzygnięciem złożonego odwołania, 3. art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji, 4. art. 137 i art. 146 ustawy o świadczeniach, poprzez wprowadzenie do przedmiotowego postępowania konkursowego tzw. warunków dodatkowo ocennych, 5. art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), tj. zasady gospodarności i celowości. Uzupełniając złożone odwołanie spółka zarzuciła, że oferenci zostali wybrani bez stosownego wymaganego ubezpieczenia od zdarzeń medycznych (v. pismo z 30 kwietnia 2012 r.). Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w decyzji z dnia [...] września 2012 r., nr [...] stwierdził, że podczas postępowania konkursowego, komisja konkursowa postępowała zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach, zgodnie z zapisami właściwych zarządzeń Prezesa NFZ oraz wytycznymi zawartymi w Uchwale nr [...] Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W trakcie przedmiotowego postępowania Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania Odwołujący miał możliwość zapoznania się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców i kryteriami oceny ofert, które były jednakowe dla wszystkich podmiotów biorących udział w postępowaniu, jawne oraz nie podlegały zmianie w toku postępowania. Zamawiający w ogłoszeniu nr [...] konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z dnia [...] grudnia 2011 r. wskazał przepisy zawierające wymagania, które obowiązywały oferentów przystępujących do konkursu. W treści ogłoszenia nr [...], przywołane również zostało zarządzenie Prezesa NFZ nr 77/20125/DSOZ z dnia 26 października 2011 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Uznał więc - zarzut Odwołującego w tym zakresie za bezzasadny. Organ podkreślił, że oferenci przystępujący do konkursu ofert w przedmiotowym postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać również wymagania określone przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z § 15 Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 r. komisja konkursowa w części niejawnej swojego postępowania może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Źródłem prawa dla powyższego przepisu jest art. 142 ust. 6 pkt 1. i 2. ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej". Zwrócił uwagę, iż ustawa nie zobowiązuje do przeprowadzenia negocjacji, a jedynie daje taką możliwość. Z uwagi na fakt, iż negocjacje dotyczą jedynie ceny i ilości świadczeń, gdzie tylko cena może wpłynąć na ostateczną pozycję oferty w rankingu końcowym, uzasadnionym jest zapraszanie do negocjacji tylko tych oferentów, których oferty w rankingu końcowym w przypadku ich uzyskania, miałaby szanse być wybraną do zawarcia umowy. Organ zauważył, że po zweryfikowaniu ofert pod kątem spełniania wymogów z zachowaniem zasad określonych w art. 142 ust. 7 ustawy o świadczeniach, komisja konkursowa podjęła decyzję o przeprowadzeniu negocjacji z wybranymi oferentami, którzy uzyskali wysoką łączną ocenę oferty uzyskaną na podstawie kryteriów niecenowych. Mając na uwadze optymalizację zakupu świadczeń z uwzględnieniem dostępności, decyzją komisji konkursowej do przeprowadzenia negocjacji zostali wybrani oferenci, którzy uzyskali wysokie oceny za kryteria niecelowe. Komisja konkursowa, przeprowadzająca przedmiotowe postępowanie, nie zaprosiła Odwołującego na negocjacje, mimo że jego oferta spełniała warunki wymagane w postępowaniu, ponieważ na przedmiotowy konkurs złożono oferty z korzystniejszym potencjałem wykonawczym, które uzyskały wyższą od oferty odwołującego ocenę punktową w kryteriach niecelowych. Podkreślił, iż w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania [...] OW NFZ zawarł zastrzeżenie, że w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, zastrzega sobie prawo do przeprowadzenia ich z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych. Odzwierciedleniem powyższego jest ranking kwalifikacyjny, w którym oferty zostały uszeregowane w kolejności malejącej łącznej liczby punktów w kryteriach niecenowych. W związku z powyższym Odwołujący, którego oferta uzyskała łącznie 27,000 punktów za kryteria niecenowe, nie został zakwalifikowany do negocjacji z uwagi na niewystarczającą liczbę punktów uzyskaną przez jego ofertę w rankingu otwarcia (ostatnia zakwalifikowana oferta uzyskała 37,813 pkt za kryteria niecenowe). W związku z powyższym komisja konkursowa nie zaprosiła Odwołującego do dalszego etapu postępowania konkursowego tj.: do negocjacji, gdyż oferta Odwołującego nawet przy uzyskaniu maksymalnej liczby punktów za kryterium cenowe nie osiągnęłaby pułapu ostatniej zakwalifikowanej oferty do etapu negocjacji. Organ zaakcentował, że w przypadku ofert wybranych do zawarcia umowy, bilans ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia jest korzystniejszy niż w ofercie Odwołującego. Tym samym komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania nie wybrała oferty złożonej przez Odwołującego, ze względu na niewystarczającą liczbę punktów w ocenie oferty. Oferta uznana za najlepszą, zdobyła 86,034 punktów i uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym. Ostatnią ofertą, która została wybrana w przedmiotowym postępowaniu była oferta, która uzyskała 50,646 punktów, wyczerpując łączną wartość zamówienia określoną w ogłoszeniu. Według Prezesa NFZ oczywistym jest, że wybór wszystkich oferentów w prowadzonym postępowaniu konkursowym w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06, jest niemożliwy z uwagi na fakt ograniczenia kwotą zamówienia przeznaczoną przez [...] OW NFZ na całe postępowanie oraz z uwagi na fakt, że oferty, które zostały wybrane (zajęły pierwsze 11 miejsc w rankingu końcowym) w postępowaniu wyczerpały wartość zamówienia określonego dla tego postępowania. W kwestii naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców oraz zasad uczciwej konkurencji, stawiany zarzut uznał za bezzasadny, z uwagi na fakt, że w całym postępowaniu komisja działała zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz wymaganiami określonymi przez Prezesa NFZ. Odnosząc się do zarzutu Odwołującego dotyczącego wydania po terminie decyzji Dyrektora [...] OW NFZ, organ wskazał, że art. 154 ustawy wyznacza moment, w którym sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej staje się sprawą administracyjną. Dzieje się to z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji konkursowej. W związku z tym od tej chwili stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Działając na podstawie art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego Odwołujący został poinformowany pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. o przedłużeniu terminu wydania decyzji administracyjnej do dnia 1 marca 2012 r. Decyzja została wydana z dniem [...] lutego 2012 r. W związku z powyższym zarzut odwołującego w tej kwestii jest bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich nieprzestrzeganie organ stwierdził, że i ten zarzut jest niezasadny, gdyż w całym postępowaniu wyżej cytowane artykuły były respektowane, poprzez działanie zgodnie z ich dyspozycjami. W kwestii naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157. poz. 1240 ze zm.) poprzez naruszenie zasady gospodarności i celowości Prezes NFZ wskazał, że stawiany zarzut należy uznać za bezzasadny, z uwagi na fakt, że [...] Oddział NFZ ogłaszając konkurs ofert działał zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym na 2012 rok nie przekraczając zaplanowanych kwot w planie, tym samym stał na straży art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych cyt. "...Wydatki publiczne mogą być dokonywane na cele i w wysokościach ustalonych w ....planie finansowym jednostki....". Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 137 i art. 146 ustawy o świadczeniach, poprzez wprowadzenie do przedmiotowego postępowania konkursowego tzw. warunków dodatkowo ocennych, stwierdził że stawiany zarzut jest bezzasadny z uwagi na fakt, że komisja konkursowa prowadząc ww. postępowanie jest zobowiązana stosować obowiązujące w tym zakresie uregulowania prawne, w szczególności zarządzenia Prezesa NFZ w tej materii. W kwestii dokonanego wyboru oferentów bez stosownego wymaganego ubezpieczenia od zdarzeń medycznych Prezes NFZ wskazał, że zarządzenie nr 46/2011/DSOZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wyraźnie określa jakie dokumenty powinna zawierać oferta w tym zakresie: "kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy, oferent może złożyć także umową przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy". Według Prezesa NFZ prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy a dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy była wystarczająca do zweryfikowania prawidłowości działań komisji konkursowej, w tym dokonanych ocen punktowych oferenta w poszczególnych kryteriach. W świetle przedstawionych okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, w toku postępowania nie naruszono jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ. W skardze do Sądu na powyższą decyzję S. Sp. z o.o. zarzuciła: 1. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 73 w zw. z art. 74, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób niezgodny z wymaganiami określonymi w w/w przepisach oraz naruszenie obowiązku przestrzegania prawa i wykazywania inicjatywy dowodowej, a w szczególności uniemożliwienie zapoznania się z pełnymi aktami sprawy tj. uzasadnieniem punktacji otrzymanej przez S. oraz jego oferty oraz innych oferentów, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 140 ust. 2 pkt 1; art. 142 ust. 5; art. 148 pkt 1 i pkt 2 u.s.o.z., a także art. 134 ust. 1 u.s.o.z. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, 3. naruszenie art. 154 ust. 2 u.s.o.z. poprzez zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przed rozstrzygnięciem odwołania skarżącej, 4. naruszenie art. 154 u.s.o.z. poprzez rozpatrzenie odwołań skarżącej z przekroczeniem terminów ustawowych, 5. naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 u.s.o.z. poprzez zawarcie umów z podmiotami, których oferty winny być odrzucone. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. jako sprzecznych z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. 2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca spółka zarzuciła organowi, że nie umożliwił jej zapoznania się z pełnymi aktami sprawy tj. uzasadnieniem punktacji otrzymanej przez S. oraz jego oferty a także innych oferentów. Według strony skarżącej, w gronie świadczeniodawców, których ofert nie odrzucono, znajdowały się podmioty niespełniające wymogu nałożonego art. 17 Ustawy o działalności leczniczej w zakresie posiadania ubezpieczenia zawieranego na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych (poz. 1-3 i 6- 9 ogłoszenia o rozstrzygnięciu konkursu), a tym samym osoby reprezentujące te podmioty złożyły fałszywe oświadczenia i nie wypełniły obowiązków nałożonych przepisami powszechnie obowiązującymi. Z kolei według organu zarządzenie nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wyraźnie określa jakie dokumenty powinna zawierać oferta w tym zakresie: "kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy, oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy". Innymi słowy, zdaniem organu brak jest podstaw do stwierdzenia, że działanie komisji konkursowej mające oparcie we wskazanej regulacji narusza zasadę równego traktowania określoną w art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Ponadto organ podkreślił, że świadczeniodawca składając ofertę ponosi odpowiedzialność za dane w niej zawarte a Fundusz weryfikuje prawdziwość tych danych w drodze postępowań kontrolnych (v. uzasadnienie decyzji organu I instancji). Odnosząc się do powyższej argumentacji należy stwierdzić, że o ile postanowienia zarządzeń wiążą oferentów i nie mogą być przedmiotem zaskarżenia o tyle podmiotowi, który nie został wybrany w konkursie i w odwołaniu podniósł zarzut nierównego traktowania a także zażądał udostępnienia ofert enumeratywnie wymienionych konkurentów, którzy wygrali konkurs w celu wykazania, że ich oferty nie spełniały konkretnych wymagań zawartych w zarządzeniu (w tym przypadku nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r.), co miało świadczyć o naruszeniu zasady z art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej - organ winien udostępnić temu podmiotowi wzmiankowane dokumenty dotyczące innych świadczeniodawców. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie II GSK 121/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Akta sprawy administracyjnej to dokumenty zgromadzone i wytworzone w danej, konkretnej sprawie administracyjnej. Stąd wniosek, że akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie są, nie stają się automatycznie z chwilą wniesienia odwołania aktami sprawy administracyjnej. Mogą, a nawet powinny być przez organ do postępowania administracyjnego włączone, stosownie do potrzeb tego postępowania. Jeżeli zatem np. organ ma za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takim przypadku zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolnego postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można natomiast zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich regulacji prawnych, np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Na uwagę zasługuje fakt, że w sprawach ze skarg na decyzje podejmowane w omawianym postępowaniu administracyjnym, dbałość o ochronę informacji dotyczących świadczeniodawców wykazują przede wszystkim organy Funduszu, a nie świadczeniodawcy. Pomijając już, że pogląd co do niestosowania w tym postępowaniu administracyjnym przepisów art. 73 i 74 k.p.a. nie ma prawnego uzasadnienia, to należy zauważyć, że jego zaakceptowanie mogłoby prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości rozpatrzenia przez organ sprawy według zasad określonych w k.p.a., gwarantujących przeprowadzenie rzeczywistej, rzetelnej kontroli zaskarżonego wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą powyższy pogląd w pełni podziela. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skoro skarżąca zarzuca, iż podmioty wymienione w pozycjach 1-3 i 6-9 ogłoszenia o rozstrzygnięciu konkursu złożyły fałszywe oświadczenia i nie wypełniły obowiązków nałożonych przepisami powszechnie obowiązującymi a mianowicie nie dysponują obowiązkowymi polisami OC, na rzecz pacjenta z tytułu zdarzeń medycznych, które są od 1 stycznia 2012 r. bezwzględnie wymagane, organ winien udostępnić skarżącej do wglądu oferty tych podmiotów a także swoje stanowisko w tej kwestii zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem organ poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu, że § 13 ust. 1 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. nr 46/2011/DSOZ pozwalał na to aby oferent złożył umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Zdaniem Sądu, nie jest to wystarczające dla uznania za prawidłowe stanowisko organu. Należy bowiem zauważyć, że nie wykazano w zaskarżonej decyzji czy każdy z podmiotów wskazywanych przez skarżącą w odwołaniu miał stosowną polisę OC albo złożył umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Nieudostępnienie przedmiotowych akt sprawy skarżącej spółce celem zweryfikowania powyższych twierdzeń organu a także niezamieszczenie w uzasadnieniu decyzji stosownych rozważań na ten temat nakazuje uznać Sądowi, że na gruncie niniejszej sprawy Prezes NFZ z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. ustalił, że nie zachodziły podstawy do wyboru oferty strony skarżącej. Taka całościowa analiza jest konieczna, tym bardziej, jeśli zauważymy, że związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, iż organy obu instancji zobowiązane były m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na względzie należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Prezes NFZ będzie zobowiązany dokonać ponownie analizy całego materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie właściwej decyzji, zgodnej z treścią przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, kierując się stosownymi wytycznymi wskazanymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Biorąc pod uwagę wskazane uchybienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że uchylona decyzja nie będzie podlegać wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło