I SA/Bd 942/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-11-19

Skład orzekający: Ewa Kruppik – Świetlicka, Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska – Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdy strona powoływała się na zły stan zdrowia jako przyczynę uchybienia terminu?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Brak winy wymaga wykazania najwyższej staranności i wystąpienia trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony, a strona nie wskazała dnia ustania przyczyny uchybienia terminu ani nie skorzystała z pomocy innych osób, które mogłyby dopełnić czynność procesową.
Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego. Skarżący wniósł pismo zatytułowane "skarga", które organ egzekucyjny zakwalifikował jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji, odmawiając jego rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu. Po uchyleniu tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej i ponownym rozpatrzeniu, organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność odmowy przywrócenia terminu i podnosząc kwestie związane z jego statusem ubezpieczeniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Protokolant Asystent Sędziego Maciej Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T.prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania należności za okres od marca do kwietnia 2013r. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętych tytułami egzekucyjnymi z dnia 24 września 2013r. o numerach: [...], [...], [...]. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 14 października 2013r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego z dnia 26 września 2013r. o numerach: [...], [...], [...] w BRE BANK S.A.. Pismem z dnia 04 listopada 2013r. zatytułowanym "skarga" zobowiązany zwrócił się, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, do organu nadzoru w sprawie dotyczącej pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o numerach: [...], [...], [...]. Wskazał, że z powodu siły wyższej, tj. bólu związanego ze zwichnięciem kostki nie mógł wykonywać "wszelkich prac", a jednocześnie wskazał, że motywacja skargi "jest taka sama jak w pierwszej skardze". Organ egzekucyjny zakwalifikował powyższe pismo jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji, którego rozpatrzenia odmówił postanowieniem z dnia [...] z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Wskutek złożonego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu wskazując, że zakwalifikowanie pisma strony jako zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, podczas gdy nazwane jest skargą nie może się odbywać poza jej wiedzą i wolą. Pismem z dnia 05 lutego 2014r., organ egzekucyjny wezwał stronę do sprecyzowania, czy wnosi skargę na czynności egzekucyjne, czy zgłasza zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. W piśmie z dnia 28 lutego 2014r. zobowiązany podał, że pismo z dnia 04 listopada 2013r. zawiera zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ zostało ono wszczęte przed rozpatrzeniem przez Sąd odwołań od decyzji zobowiązujących go do płacenia składek na rzecz ZUS, a nie - jak dotychczas - na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Kolejnym pismem z dnia 05 marca 2014r. Dyrektor Oddziału ZUS w T. zwrócił się do strony o wyjaśnienie, czy załączając do pisma z dnia 04 listopada 2013r. dokumenty dotyczące stanu zdrowia zamierzał uprawdopodobnić, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi zobowiązany stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Wskazał przy tym na bardzo złą sytuacje zdrowotną w kwietniu i maju 2013r. oraz począwszy od 10 października 2013r. (ból nogi i związane z tym problemy ze snem, w konsekwencji zasypianie w dzień, zmęczenie, bóle pleców, przeziębienie), która uległa poprawie dopiero w listopadzie 2013r. Stan zdrowia, jak zaznaczył zobowiązany, był przyczyną niezłożenia zarzutu. W załączeniu przedłożył zaświadczenia lekarskie z dnia 04 kwietnia 2014r., w którym wskazano, że choruje przewlekle od kilku lat, zgłasza silne bóle kręgosłupa i barku, nie może dźwigać i schylać się, dolegliwości te nasilają się. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. W ocenie organu egzekucyjnego strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy. W złożonym zażaleniu zobowiązany podniósł, że jego sytuacja zdrowotna jest bardzo zła. Nawet w ciągu jednego dnia stan zdrowia tak się pogarsza, że nie może załatwić wszystkich spraw. Trzy miesiące temu zły stan zdrowia spowodował, że nie zdążył odebrać pisma z ZUS (oprócz reumatyzmu boli żołądek i głowa, a nie ma pieniędzy na lekarzy) i w związku z tym zwrócono je nadawcy, ale udał się do ZUS i je odebrał. W tym samym dniu uzyskał pomoc pracowniczek Zakładu w przygotowaniu podania w sprawie zarzutów, ale gdy miał je złożyć w oddziale poczuł się bardzo źle (ciemno przed oczami, ból głowy) i w związku z tym natychmiast udał się do najbliższej apteki, kupił tabletki od bólu głowy, a następnie wrócił się do domu. Przez kilka dni po tym zdarzeniu nie był w stanie wysłać przygotowanego podania. Dodał, że nikt w ZUS-ie nie zna dokładnie jego stanu zdrowia. Kończąc stwierdził, że załatwianie tych spraw jest wielkim ciężarem i coraz częściej zdarzają się niespodziewane upadki. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie organ odwoławczy powołując treść art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) wskazał, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że strona nie wskazała dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, co wskazuje na brak spełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a. Organy administracji publicznej mogą bowiem orzec o przywróceniu terminu na wniosek strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełni czynności, dla której termin był określony jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Dyrektor podkreślił, że wskazywane przez zobowiązanego okoliczności dotyczą jego trudnej sytuacji zdrowotnej, nie są one jednak ściśle umiejscowione w czasie, w większości stanowią przykłady sytuacji, w których nie mógł dokonywać czynności urzędowych. W orzecznictwie wskazuje się, że typowym przykładem braku winy jest choroba, ale pod warunkiem, że równocześnie uniemożliwia wyręczenie się osobami trzecimi. Organ odwoławczy zauważa, że zobowiązany zażalenie podpisał osobiście, ale podpis złożyła również osoba określona jako opiekunka, która mogła się udać na pocztę w celu odebrania pisma albo wysłania pisma stanowiącego daną czynność procesową. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do tut. Sądu, w której zarzuciła organowi odwoławczemu, że utrzymuje niegodziwe działania ZUS. Zdaniem skarżącego nie podlega on ubezpieczeniu w ZUS ponieważ prowadzi gospodarstwo rolne, a jedynie dorabia sobie produkując z odpadków niewielkie ilości palet. Odpowiedzialnością za zaistniałą sytuację skarżący obciążył Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która opiera się na niesprawiedliwych przepisach uniemożliwiających mu powrót do systemu ubezpieczeń społecznych rolników. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja czy postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Spór pomiędzy stronami dotyczy zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z niespornego stanu faktycznego sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania należności za okres od marca do kwietnia 2013r. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętych tytułami egzekucyjnymi z dnia 24 września 2013r. o numerach: [...], [...], [...]. Należy podkreślić, że Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 14 października 2013r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego z dnia 26 września 2013r. o numerach: [...], [...], [...] w BRE BANK S.A. Pismem z dnia 04 listopada 2013r. zatytułowanym "skarga" zobowiązany zwrócił się, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, do organu nadzoru w sprawie dotyczącej pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o numerach: [...], [...], [...] – wskazując, że z powodu siły wyższej, tj. bólu związanego ze zwichnięciem kostki nie mógł wykonywać "wszelkich prac", a jednocześnie wskazał, że motywacja skargi "jest taka sama jak w pierwszej skardze". Ponieważ wg organu odwoławczego istniały wątpliwości, co do charakteru złożonego pisma zwrócono się w dniu 5 lutego 2014 r. do skarżącego o sprecyzowanie, czy pismo z dnia 4 listopada 2013 r. stanowi zarzuty do postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że pismo z dnia 04 listopada 2013r. zawiera zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ zostało ono wszczęte przed rozpatrzeniem przez Sąd odwołań od decyzji zobowiązujących go do płacenia składek na rzecz ZUS, a nie - jak dotychczas - na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Następnie Dyrektor Oddziału ZUS w T. zapytał skarżącego, czy załączając do pisma z dnia 04 listopada 2013r. dokumenty dotyczące stanu zdrowia zamierzał uprawdopodobnić, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi zobowiązany stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Wskazał przy tym na bardzo złą sytuacje zdrowotną w kwietniu i maju 2013r. oraz począwszy od 10 października 2013r. (ból nogi i związane z tym problemy ze snem, w konsekwencji zasypianie w dzień, zmęczenie, bóle pleców, przeziębienie), która uległa poprawie dopiero w listopadzie 2013r. Stan zdrowia, jak zaznaczył zobowiązany, był przyczyną niezłożenia zarzutu. W załączeniu przedłożył zaświadczenia lekarskie z dnia 04 kwietnia 2014r., w którym wskazano, że choruje przewlekle od kilku lat, zgłasza silne bóle kręgosłupa i barku, nie może dźwigać i schylać się, dolegliwości te nasilają się. W związku z czym organ mając na względzie powyższe ustalenia i odpowiedź strony, postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów argumentując, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy. Skarżący na to rozstrzygnięcie złożył zażalenie, w którym podniósł, że jego sytuacja zdrowotna jest nadal bardzo zła. Podał, że w ciągu jednego dnia stan zdrowia tak się pogarsza, że nie może załatwić wszystkich spraw. Trzy miesiące temu zły stan zdrowia spowodował, że nie zdążył odebrać pisma z ZUS (oprócz reumatyzmu boli żołądek i głowa, a nie ma pieniędzy na lekarzy) i w związku z tym zwrócono je nadawcy, ale udał się do ZUS i je odebrał. Podał również, że w tym samym dniu - uzyskał pomoc pracowniczek Zakładu w przygotowaniu podania w sprawie zarzutów, ale gdy miał je złożyć w oddziale poczuł się bardzo źle (ciemno przed oczami, ból głowy) i w związku z tym natychmiast udał się do najbliższej apteki, kupił tabletki od bólu głowy, a następnie wrócił się do domu. Przez kilka dni po tym zdarzeniu nie był w stanie wysłać przygotowanego podania. Dodał, że nikt w ZUS-ie nie zna dokładnie jego stanu zdrowia. Kończąc stwierdził, że załatwianie tych spraw jest wielkim ciężarem i coraz częściej zdarzają się niespodziewane upadki. Powyższe argumenty strony nie zostały uznane przez organ odwoławczy, który postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W związku z czym skarżący złożył skargę do tut. Sądu argumentując, ze w sprawie problemem jest to, że nie wiedział, że prowadząc jako rolnik gospodarstwo chciał dorobić sobie zimą i rozpoczął produkcję palet z odpadów drewna w bardzo niewielkim zakresie, nie przekraczając progu podatku dochodowego. Uznał, że w tej sytuacji nie musi opłacać składek Zusowskich, gdy ubezpieczony jest w KRUS –ie. Stąd uważa, że spotkała go wielka niesprawiedliwość. W skardze nie zawarł żadnych argumentów dotyczących przedmiotowego sporu dot. odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że kontroli sądowej zostało poddane tylko to postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] mocą którego organ utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w T. z dnia [...], mocą którego odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie wszczętego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Art. 58 § 2 stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie wraz z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zdaniem organów strona nie udowodniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Organ, zdaniem Sądu zasadnie wskazał, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Strona ponadto nie wskazała dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co wskazuje na brak spełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a. Dodatkowo należy przywołać okoliczność, że strona jak sama wskazuje otrzymała pomoc od pracowników w sformułowaniu wniosku i pomimo tego, nie złożyła go w tym dniu a nadto nie skorzystała z pomocy opiekunki, z pomocy której korzysta, która mogła zastąpić stronę przy wysyłaniu wniosku. Nadto jak wynika z treści skargi strona w żaden sposób nie odniosła się do przedmiotu zaskarżenia a jedynie wskazała na problem, który winny rozstrzygnąć odpowiednie organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło