II GSK 940/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D." Spółki z o.o. w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt VI SAB/Wa 44/14 w sprawie ze skargi "D." Spółki z o.o. w Ż. na bezczynność Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie wydania dodatkowych wypisów licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. stwierdza bezczynność w sprawie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, 3. stwierdza, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 4. zobowiązuje Głównego Inspektora Transportu Drogowego do rozpoznania wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni licząc od dnia zwrotu akt sprawy, 5. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "D." Spółki z o.o. w Ż. 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r. o sygn. akt VI SAB/Wa 44/14, wydanym w sprawie ze skargi D.Sp. z o.o. w Ż.na bezczynność Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie wydania dodatkowych wypisów licencji wspólnotowej, oddalono skargę. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2013 r. D.Sp. z o.o. w Ż., dalej "skarżąca" zwróciła się do Głównego Inspektoratu Transportu Międzynarodowego Biuro ds. Transportu Międzynarodowego o wydanie dodatkowych wypisów licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego zgodnie z załączonym wykazem pojazdów ciężarowych. Pismem z dnia 9 września 2013 r. organ wezwał skarżącą, w trybie art. 64 § 2 kpa, do złożenia brakujących dokumentów, tj. formularzu zawierającego wykaz pojazdów ciężarowych, które podlegają rejestracji wg miejsca zamieszkania (siedziby) podmiotu polskiego, powołując się na rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. Unii Europejskiej 300/51). W piśmie z dnia 19 grudnia 2013 r. skarżąca za bezpodstawne uznała żądanie organu dotyczące objęcia polską rejestracją wskazanych przez nią pojazdów. Według skarżącej taki obowiązek nie wynika ze wskazanego przez organ przepisu art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej "prd"). W myśl tego przepisu, w razie powierzenia pojazdu przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu, pojazd ten jest rejestrowany przez określony w ust. 1 organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) podmiotu polskiego. Organ podtrzymał stanowisko, wzywając skarżącą w piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. do usunięcia braków wniosku poprzez przedstawienie dokumentów na druku WPC z wskazaniem pojazdów zarejestrowanych na terenie Polski, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Z kolei skarżąca w piśmie z dnia 7 lutego 2014 r. wniosła o odstąpienie organu od żądania przedłożenia druku WPC ze wskazaniem pojazdów zarejestrowanych na terenie Polski i uwzględnienia wykazu pojazdów złożonych w sprawie przez skarżącą. W piśmie z dnia15 kwietnia 2014 r. organ ponownie powołał się na zasadność pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania, powołując się ponadto na przepis art. 5 pkt b rozporządzenia nr 107/2009. W myśl tego przepisu, aby spełnić wymóg określony w art. 3 ust. 1 lit. a, przedsiębiorca musi w danym państwie członkowskim, gdy zezwolenie zostanie wydane, dysponować co najmniej jednym pojazdem, który został zarejestrowany lub w inny sposób wprowadzony do ruchu zgodnie z przepisami tego państwa członkowskiego – będąc jego właścicielem lub posiadaczem z innego tytułu, np. na podstawie umowy najmu z opcja zakupu, umowy najmu lub umowy leasingu. W dniu 9 maja 2014 r. skarżąca wystąpiła przeciwko Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania o wydanie dodatkowych wypisów z licencji wspólnotowej, domagając się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, a w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenia, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 73 ust. 5 utd w zw. z art. 5 pkt b powołanego rozporządzenia nr 107/2009 rozporządzenia nr 1071/2009 oraz w zw. z art. 49 TFUE poprzez uznanie, że przedsiębiorca może wykonywać działalność na podstawie licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy tylko z wykorzystaniem pojazdu (lub pojazdów) zarejestrowanego lub w inny sposób wprowadzonego do ruchu zgodnie z przepisami prawa krajowego w którym przedsiębiorca ma siedzibę i w konsekwencji uznanie, że nie jest możliwe zgłoszenie do licencji wspólnotowej pojazdów zarejestrowanych w innym kraju, niż siedziba przedsiębiorcy, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 5 prd wskazuje, że jest to norma kompetencyjna wskazująca organ właściwy do zarejestrowania pojazdu w Polsce w sytuacji, gdy dojdzie do jego powierzenia, a z art. 5 pkt b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 wynika, że warunkiem wystarczającym do spełnienia wymogu posiadania siedziby jest dysponowanie co najmniej jednym pojazdem zarejestrowanym lub w inny sposób wprowadzonym do ruchu zgodnie z przepisami krajowymi, a taki warunek skarżąca spełnia. Ponadto skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 ppsa w zw. z art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 73 ust. 5 prd i art. 5 pkt. b rozporządzenia nr 1071/2009 oraz w zw. z art. 49 TFUE poprzez uznanie, że organ prawidłowo wezwał skarżącą w trybie art. 64 § 2 kpa, do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie dodatkowych wypisów licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego poprzez złożenie wykazu pojazdów, które podlegają rejestracji według siedziby przedsiębiorcy i następnie prawidłowo pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania, podczas gdy wniosek nie był obarczony brakami formalnymi, ponieważ z treści art. 73 ust. 5 prd w zw. z art. 5 pkt. b rozporządzenia nr 1071/2009 nie wynika obowiązek zarejestrowania powierzonych pojazdów w kraju, albowiem przepis ten jest normą kompetencyjną wskazującą organ właściwy do zarejestrowania pojazdu w Polsce w sytuacji, gdy dojdzie do jego powierzenia, a w konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był uwzględnić skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i zobowiązać organ do wydania skarżącej w określonym terminie dodatkowych wypisów licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. W sprawie, co jest niesporne, skarżąca posiadała licencję wspólnotową na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wbrew stanowisku organu na etapie rozpoznawania przez organ koncesyjny wniosku przewoźnika o wydanie dodatkowych wypisów z licencji żaden przepis prawa nie stanowił dla organu koncesyjnego podstawy prawnej do uzależnienia uwzględnienia wspomnianego wniosku od zarejestrowania przez przewoźnika w Polsce samochodów, którymi zamierza wykonywać działalność objętą koncesją. W myśl art. 14 ust. 1 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi koncesyjnemu zmiany danych, o których mowa w art. 8 utd nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. W świetle ust. 3, jeżeli zmiany polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji. Przepis art. 7 rozporządzenia nr 1071/2009 nie obliguje przewoźnika do zarejestrowania pojazdów w Polsce, a w każdym razie na etapie złożenia organowi koncesyjnemu omawianego wniosku. Analogicznie, takiego wymogu nie przewiduje również przepis art. 5 pkt b rozporządzenia nr 1071/2009, na który powoływał się organ. W świetle akt sprawy skarżąca zamierza prowadzić koncesjonowaną działalność przy użyciu samochodów zarejestrowanych w państwie Unii Europejskim, kwestionując obowiązek przerejestrowania tych samochodów i ich rejestracji w Polsce. Przesądzenie tej kwestii nie należy do kompetencji organu koncesyjnego na etapie rozpoznawania wniosku o wydanie dodatkowych wypisów z licencji. Z powyższych względów skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle powyższych ustaleń, organ dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania spornego wniosku. Jednakże bezczynność ta nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organowi koncesyjnemu nie można bowiem zarzucić opieszałości w rozpoznaniu sprawy. Natomiast powodem tego stanu rzeczy był spór prawny, o którym wyżej mowa. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 188 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącej, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał organ koncesyjny do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania akt sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.