I SAB/Wa 506/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 15 marca 2007 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała rażącego charakteru; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 24 kwietnia 2014 r. W.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. W jej uzasadnieniu wskazała, że wniosek o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) odszkodowania za przedmiotową nieruchomość złożył jej poprzednik prawny –S.K., w dniu 15 marca 2007 r. i do chwili obecnej nie został rozpoznany. Wskazywała na wniesione w związku zaistniała zwłoką zażalenie do Wojewody [...], który to organ w efekcie rozpoznania tegoż zażalenia, postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. uznał je za zasadne i wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. Ten termin jednak także nie został przez organ pierwszej instancji dochowany i do chwili obecnej nie została w sprawie wydana merytoryczna decyzja. Tymczasem okres czasu jaki upłynął od złożenia wniosku był wystarczająco długi dla zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego, wszechstronną jego ocenę i wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Ten stan rzecz uprawnia zdaniem skarżącej do oceny, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, która to bezczynność ma charakter rażący. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, warunkujące przyznanie odszkodowania. Niemniej dla załatwienia sprawy konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość tej nieruchomości. Organ wskazał poza tym, że pismem z dnia 11 września 2014 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...], a także skazany został nowy termin, w jakim postępowanie winno ulec zakończeniu, wyznaczony do 28 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi W.G. jest bezczynność Prezydenta [...], jakiej miał się on dopuścić przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) odszkodowania, za utraconą nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], złożonego przez jej poprzednika prawnego 15 marca 2007 r. W tym stanie rzeczy w pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu (jak też zaniechania) w toku rozpoznawania sprawy będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie. Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy zainicjowanej wnioskiem strony z 15 marca 2007 r. Od zarzutu bezczynności nie zwalniają przy tym, podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę, okoliczności gromadzenia materiałów dokumentacyjnych oraz konieczności sporządzenia operatu szacunkowego. Od dnia złożenia wniosku do dnia orzekania przez Sąd minęło bowiem ponad sześć lat, co obiektywnie jest, jak zasadnie zauważyła skarżąca, okresem wystarczającym zarówno do zgromadzenie dokumentów niezbędnych dla poczynienia niezbędnych ustaleń stanu faktycznego i oceny materialnoprawnych przesłanek przyznania odszkodowania jak tez podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Wyznaczając zaś dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie do daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd miał na względzie odnoszony prze organ argument o konieczności sporządzenia w sprawie opinii uprawnionego rzeczoznawcy o wartości utraconej nieruchomości, do której to opinii strony mogą wnosić zastrzeżenie. Z tego względu rozsądnym i realnym terminem w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin dwumiesięczny. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Prezydenta [...] miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są zaś postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Ustalenie wszak kluczowych okoliczności stanu faktycznego, warunkujących prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego, wymagało zgromadzenia i analizy przez Prezydenta [...] dokumentacji wytworzonej przeszło 50 lat temu, co z kolei związane było z czasochłonnym jej poszukiwaniem w rozproszonych po różnych instytucjach i urzędach archiwach, nie w każdym wypadku bezpośrednio podległych Prezydentowi m.st. warszawy, jak choćby Uniwersytetu [...] oraz Archiwum Państwowego. Zważywszy jednak na fakt informowania strony w toku postępowania o przyczynach zwłoki i wskazywaniu dodatkowych terminów załatwienia sprawy (tytułem przykładu można przywołać tu pisma z [...] sierpnia 2008 r. nr [...], z [...] sierpnia 2009 r. nr [...], czy z [...] marca 2013 r. nr [...], czy z [...] września 2014 r. nr [...]), jak też to, że ostatni z wyznaczonych w trybie art. 36 § 1 k.p.a. terminów (do 28 lutego 2015 r.), w dacie orzekania jeszcze nie ekspirował, a także znaną Sądowi z urzędu okoliczność dotyczącą znacznej ilości tego typu spraw rozpoznawanych przed Prezydentem [...], brak jest wystarczających podstaw by działania organu (a w zasadzie zaniechania) kwalifikować jako noszące znamiona rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takimi bowiem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby zwłoka w załatwieniu sprawy, była przede wszystkim efektem intencjonalnego i nacechowanego "złą wolą" lekceważenia przez organ norm postępowania, czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie sposób. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.