III SA/Gd 786/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-11-27

Skład orzekający: Jacek Hyla, Felicja Kajut, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu celnym, a w szczególności, czy może stanowić podstawę do ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towaru i nałożenia cła antydumpingowego, mimo posiadania przez importera świadectwa pochodzenia z innego kraju?
Ratio decidendi
Raport OLAF, zgodnie z przepisami prawa unijnego, stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym i sądowym, posiadając taką samą wartość dowodową jak krajowe dokumenty urzędowe. W związku z tym, ustalenia zawarte w raporcie OLAF, wskazujące na chińskie pochodzenie towaru, mogą stanowić podstawę do nałożenia cła antydumpingowego, nawet jeśli importer przedstawił świadectwo pochodzenia z innego kraju, jeśli zostanie wykazane, że świadectwo to zostało wydane na podstawie nieprawdziwych danych przedstawionych przez eksportera.
Stan faktyczny
Spółka "A" Spółka Akcyjna importowała siatkę budowlaną z Malezji, przedstawiając świadectwo pochodzenia Form A i korzystając z preferencyjnej stawki celnej. W wyniku dochodzenia OLAF ustalono, że towar faktycznie pochodzi z Chin, a przeładunek w Malezji miał na celu ukrycie jego rzeczywistego pochodzenia i uniknięcie cła antydumpingowego. Organy celne utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu cła antydumpingowego. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując wartość dowodową raportu OLAF oraz twierdząc, że działała w dobrej wierze.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 31 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 31 lipca 2014 r. , nr [...], wydaną wobec "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p." ) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 marca 2014 r. nr [...], w której organ ustalił , że krajem pochodzenia towaru, objętego zgłoszeniem celnym SAD z dnia 29 czerwca 2011 r. nr [...], są Chiny, ustalił stawkę celną erga omnes w wysokości 7 %; stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 62,9 %; określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) w wysokości 14.036 zł oraz kwotę cła antydumpingowego (A30) w wysokości 252.245 zł podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu, a także na podstawie art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne odstąpił od poboru odsetek od ww. niezaksięgowanych kwot cła. Decyzja organu pierwszej instancji oparta została na art. 207 o.p., art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. c, art. 27, art. 29 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 pkt e, art. 78, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) - dalej: "WKC", art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 204/1 z dnia 9.08.2011). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 czerwca 2011 r. "B" Spółka z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. (dalej: "spółka", "skarżąca") zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar - siatkę budowlaną z włókna szklanego, sprowadzony z Malezji. Eksporterem towaru, zgodnie z fakturą z dnia 12 maja 2011r. nr [...] - była malezyjska firma "C". Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...]. Wobec towaru zastosowano preferencyjną stawkę celną w wysokości 3,5% na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...]. W lipcu 2013 r. do Urzędu Celnego wpłynął raport końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (dalej: "OLAF") z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego do UE. Dochodzenie przeprowadzono w związku z podejrzeniem, że towar deklarowany jako pochodzący z Malezji faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Malezji przez OLAF misji zawarte zostały w raporcie z dnia 12 kwietnia 2013 r. oraz w raporcie końcowym z dnia 2 maja 2013 r. nr [...]. Dochodzenie OLAF wykazało, że sporne towary mają w rzeczywistości niepreferencyjne pochodzenie chińskie. Towary stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostały wysłane z Chin do Wolnej Strefy Handlu ( FCZ) w Port [...] a po przeładunku wysłane do Unii Europejskiej. Nie zostały poddane żadnemu przetworzeniu ani procesowi produkcyjnemu w Malezji, zatem zachowały niepreferencyjne chińskie pochodzenie. Z uzyskanych od Zarządu Portu [...] informacji wynika, że w stosunku do towarów wchodzących lub wychodzących przez FCZ portu morskiego w Port [...] zabronione jest prowadzenie jakiejkolwiek działalności produkcyjnej czy procesów nadających towarom pochodzenie. Towary przeładowywane w FCZ zachowują swoje pochodzenie. Towary wchodzące do FCZ w Porcie [...] z zagranicy wykazywane są w rejestrze ZB1, a wychodzące - w rejestrze ZB2. Wykazanie towarów w rejestrze ZB1 a następnie w ZB2 oznacza, że zachowały one swoje pochodzenie. Deklaracje ZB1 i ZB2 zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia/przeznaczenia, nadawca, odbiorcy, ilość kontenerów, statek, morski list przewozowy, itp. OLAF dokonał zestawienia danych dotyczących tkanin siatkowych z włókien szklanych znajdujących się w rejestrze ZB1 z danymi w rejestrze ZB2 , a analiza danych pozwala na stwierdzenie, że towary stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostały wysłane z Chin do FCZ w Port [...], a następnie po przeładowaniu wysłane do Unii Europejskiej. Przeładunek miał na celu ukrycie faktycznego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego. Organ podkreślił, że wszystkie informacje zawarte w raporcie zawierają dane uzyskane przy udziale zarządu Port [...] w oparciu o znajdującą się tam dokumentację. Z dokumentów odnoszących się do przedmiotowego zgłoszenia wynika, że towar stanowiący przedmiot postępowania przywieziony został z Malezji w pięciu kontenerach. Z porównania danych zawartych w rejestrach ZB1 i ZB2 wynika, że przedmiotowe kontenery zostały zarejestrowane w FCZ jako towar przywieziony z Chin wg deklaracji nr [...], a następnie po przeładunku do kontenerów wywieziony do Polski wg deklaracji [...]. Jako kraj pochodzenia towarów w obu rejestrach wskazano Chiny, wobec czego w niniejszej sprawie niezgodnie ze stanem faktycznym zadeklarowano kraj pochodzenia - Malezję. Organ odwoławczy, po przywołaniu treści przepisów wskazał, że zadeklarowane malezyjskie pochodzenie towarów faktycznie pochodzących z Chin spowodowało ominięcie obowiązujących w stosunku do nich środków taryfowych, a tym samym obniżenie należności celnych. W tej sytuacji organ pierwszej instancji w decyzji prawidłowo określił dla importowanego towaru stawkę erga omnes w wysokości 7% oraz stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 62,9% i określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w łącznej wysokości 266.281 zł. W sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia przez organ celny od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, bowiem błąd nie wynikał z aktywnego działania organu celnego. W niniejszej sprawie uzyskanie świadectw pochodzenia spowodowane było przedstawianiem przez importera nieprawidłowych danych, a o błędzie organów celnych można mówić jedynie wówczas, gdy to na skutek błędnego działania tych organów dochodzi do niewłaściwego wykazania należnej kwoty opłat celnych. Powołując się na regulacje wspólnotowe organ odwoławczy stwierdził, że raport OLAF ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. i jako taki, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W konsekwencji jego treść nie podlega swobodnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie; za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z tego dokumentu. Odnosząc się do zarzutu nieprzetłumaczenia zestawień wykonanych w formie tabel organ odwoławczy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że na podstawie treści ujętych w poszczególnych rubrykach ich identyfikacja i zrozumienie nie stanowi trudności. Brak ten nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ odwoławczy uzyskał tłumaczenie tych dokumentów, które następnie zostało przesłane spółce. Nie zasługuje na uwzględnienia także zarzut dotyczący nie ustalenia rzeczywistego pochodzenia towaru, tj. jego producenta, a tym samym błędne przyjęcie chińskiego pochodzenia towaru, w sytuacji gdy ostateczne cło antydumpingowe uzależnione jest od jakiego podmiotu towar pochodzi. Organ odwoławczy podkreślił, że z raportu OLAF wynika, że z Chin pochodzą 744 kontenery tkanin siatkowych z włókien szklanych, które nie zostały poddane żadnemu przetworzeniu lub procesowi produkcyjnemu w Malezji i z tego względu zachowały swoje niepreferencyjne pochodzenie. Wśród nich znajdują się kontenery, w których przywieziono towary będące przedmiotem niniejszego postępowania. OLAF zidentyfikował chińskich dostawców (dane w Zał. 19 i 2 ).724 kontenery zawierały towary podlegające stawce cła antydumpingowego w wysokości 62,9%. 20 kontenerów zawierało towar dostarczony do Malezji od firm podlegających stawce w wysokości 57,7% , jednak warunkiem jej zastosowania jest przedstawienie w kraju członkowskim ważnej faktury handlowej, która zawiera deklarację producenta o wyprodukowaniu przez niego tych towarów. Faktury takie nie zostały przedstawione przy imporcie, a tkaniny zgłoszono jako pochodzące z Malezji. W efekcie przedmiotowe tkaniny, których nadawcą była firma nie wymieniona w rozporządzeniu nakładającym ostateczne cło antydumpingowe wśród przedsiębiorstw dla których mogą być stosowane indywidualne stawki, podlegają stawce cła antydumpingowego w wysokości 62,9 % Zupełnie nieuprawnione - w świetle zebranego materiału dowodowego - były też twierdzenia spółki, że deklaracja ZB1 dotycząca towaru została wystawiona później niż deklaracja ZB2. Za niezrozumiałe organ odwoławczy uznał stanowisko spółki dotyczące wpływu procesów technologicznych wykonywanych przez firmy "C" i "D" z siedzibami w Malezji na pochodzenie spornych towarów. Towary te nigdy bowiem nie trafiły do Głównego Obszaru Celnego Malezji, wobec czego nie mogły zostać poddane na terenie Malezji jakiejkolwiek obróbce czy procesom technologicznym. Rozważanie wpływu procesów produkcyjnych na pochodzenie importowanych towarów w sytuacji, gdy nie były one im poddane nie może zmienić rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej wniosła "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżąca zarzuciła decyzji: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez bezkrytyczną i jednostronną ocenę materiału dowodowego i dowolne oparcie poczynionych ustaleń na tej części materiału dowodowego, z której wynikały okoliczności dla skarżącej niekorzystne, przy jednoczesnym pominięciu części jednoznacznie potwierdzającej malezyjskie pochodzenie towaru, b. art. 180 o.p. polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o dokumenty, które nie stanowią dowodów w rozumieniu tego przepisu, lecz są jedynie opisem widzianych przez kontrolujących - funkcjonariuszy OLAF, dokumentów źródłowych, przy czym dokumenty te nie zostały włączone do postępowania , c. art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie przez organy działań zmierzających do ustalenia rzeczywistych procedur celnych zastosowanych w odniesieniu do kontenerów dostarczonych skarżącej, a tym samym rzeczywistego ich pochodzenia, w sytuacji gdy w materiale dowodowym znajdowały się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie dwóch różnych procedur celnych w odniesieniu do tego towaru, tj. eksportu (formularz K2) oraz reeksportu (formularz ZB2); d. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez całkowite pominięcie w toku postępowania oraz w treści zaskarżonej decyzji wyjaśnienia procedur celnych stosowanych w Porcie [...], w szczególności zaś powiązań między rejestrami ZB1 i ZB2, metodologii, według której przyporządkowano towar pochodzenia chińskiego wpisany do rejestru ZB1 do kontenerów obejmujących towary zakupione przez skarżącą, możliwości wyprowadzenia towaru poza FCZ Port [...] wyłącznie w oparciu o procedurę ZB2; e. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez zaniechanie zbadania przez organy podatkowe czy w stosunku do spornych towarów była wystawiana deklaracja ZB4 lub inny adekwatny dokument w każdym przypadku przepakowywania kontenerów w FCZ, pozwalająca na powiązanie numerów kontenerów, w których sporny towar wpłynął do Portu [...] z numerami kontenerów, w których został odprawiony do Polski, co miało znaczenie dla zweryfikowania rzetelności zestawień, w oparciu o które wydano decyzje; f. art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 o.p. polegającego na: - bezzasadnym oddaleniu przez organ odwoławczy wniosków dowodowych skarżącej zmierzających do wykazania, że okoliczności wskazane w raporcie OLAF nie są prawdziwe, a sam raport jest nieobiektywny i napisany pod z góry określoną tezę , - przyjęciu, że dokumenty urzędowe jakimi są certyfikaty pochodzenia wydane przez MITI, nie stanowią dowodu na malezyjskie pochodzenie wskazanego w nich towaru, bez wskazania dowodu, który zgodnie z treścią art. 194 § 3 o.p. tym faktom by zaprzeczał; II. naruszenie prawa materialnego, tj.: a. art. 220 ust. 1 WKC w zw. z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której zgłoszone przez podatnika do odprawy celnej towary zostały zgłoszone, zgodnie z certyfikatami pochodzenia wydanymi przez MITI, jako pochodzące z Malezji, a tym samym nie można wobec nich stosować przepisów nakładających cła antydumpingowe na towary chińskie; b. art. 220 ust. 2 WKC polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności certyfikaty MITI i towarzysząca im korespondencja mailowa tajskiego ministerstwa, wyraźnie wskazują na potwierdzanie przez te urzędy malezyjskiego pochodzenia importowanego towaru, wobec czego kwota należności celnych została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca kwestionowała twierdzenia organów, że procedury ZB1 i ZB2 stosowane są wyłącznie w przypadku, gdy dany towar trafia do Portu [...], ale nigdy nie wchodzi do malezyjskiego obszaru celnego, zaś w porcie nie może być poddany obróbce a jedynie czynnościom logistycznym. Przedstawione przez organ zestawienia sporządzone przez OLAF nie mogą stanowić dowodu zastępującego rzeczywiste formularze czy ewidencje ZB1 i ZB2. Zestawienia te bez materiału źródłowego, jako nieweryfikowalne pod kątem ich zawartości merytorycznej, nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Powiązanie pomiędzy towarami przypisanymi do ewidencji ZB1 i ZB2 zostało dokonane wyłącznie w oparciu o wagę, ilość opakowań i zadeklarowaną wartość, a tymczasem skarżąca nie była jedynym odbiorcą siatki z włókna szklanego, której transport odbywał się poprzez wskazany port. Ponadto, w świetle obowiązujących tam procedur reeksportowych, każdorazowo w przypadku przepakowania towarów w strefie FCZ w ramach reeksportu, konieczne jest wystawienie deklaracji ZB4 lub innego analogicznego dokumentu, który wskazuje na powiązanie pomiędzy numerami starych i nowych kontenerów. Skarżąca twierdziła, że zestawienia raportu OLAF stanowić mogą tylko dokumenty pomocnicze, zawierające syntetyczne zestawienie danych wynikających z innych dowodów znajdujących się w aktach. Z ustaleń raportu ponad 1/3 wyeksportowanej przez "C" do Unii Europejskiej siatki z włókna szklanego nie została zarejestrowana w ewidencji ZB1/ZB2, lecz została wyeksportowana z terytorium Malezji. Zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że to właśnie ta część siatki była przedmiotem dostaw na rzecz skarżącej. Skarżąca podniosła, że istnieje po jej stronie "dobra wiara" w rozumieniu art. 220 ust. 2 WKC. Skarżąca zamawiała dostawy siatki od dwóch podmiotów malezyjskich: "D" oraz "C". Rozpoczynając współpracę z kontrahentami malezyjskimi dochowała należytej staranności w zakresie ich weryfikacji. Wydane przez władze malezyjskie zaświadczenia o rejestracji obydwu kontrahentów wskazują, iż są oni producentami zarejestrowanymi w odpowiednich urzędach i prowadzą produkcję siatki z włókna szklanego. Jako dokumenty wydane przez Ministerstwo Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji, powyższe zaświadczenia posiadają charakter dokumentów urzędowych. Przeprowadzona przez prezesa zarządu skarżącej spółki wizytacja fabryki malezyjskiego kontrahenta wykazała, że podmiot ten posiada infrastrukturę niezbędną do wytwarzania siatki z włókna szklanego i w których faktycznie realizowana jest produkcja. Zakłady te były wyposażone w urządzenia pozwalające na produkcję towaru wskazanego w zaświadczeniach z malezyjskiego rejestru przedsiębiorców. Dokonanie przez OLAF odmiennych ustaleń co do zakresu czynności produkcyjnych realizowanych w obu przedmiotowych fabrykach jest o tyle niemiarodajne, że raport, w tym wszelkie czynności kontrolne i operacyjne związane z jego opracowaniem, miały miejsce dopiero w 2013 r., po zniesieniu preferencji celnych na produkty pochodzenia malezyjskiego, co skutkowało wygaszaniem skali i zakresu produkcji w obu fabrykach. Obserwacje OLAF są nieadekwatne do sytuacji mającej miejsce w 2011 r., kiedy towar został wyprodukowany. Podanie przez skarżącą Malezji jako kraju pochodzenia sprowadzanego towaru, wynikające z treści dokumentów urzędowych, posiada domniemanie prawdziwości. W jednym z załączników do raportu OLAF widnieje adnotacja pochodząca od władz malezyjskich, że "dokonaliśmy weryfikacji i potwierdziliśmy, że produkt opisany w świadectwie pochodzenia spełnia kryteria pochodzenia wynikające z przepisów unijnych dla wyrobów określanych jako siatka z tworzywa". Zdaniem skarżącej organy celne nie zgromadziły żadnego dowodu, który podważa konsekwentne stanowisko władz malezyjskich. Skarżąca zarzuciła, że organ, oddalając wnioski dowodowe strony – w szczególności wniosek o wystąpienie do Zarządu Portu [...] w celu uzyskania konkretnych informacji - dokonał oceny tych dowodów przed ich przeprowadzeniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącą spółkę towaru nie jest Malezja, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia – nakładające na spółkę cło antydumpingowe. Podstawą prawną do dokonania przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego jest art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE.L.92.302.1 ze zm.), zwanego dalej "WKC", zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Zgodnie natomiast z art. 78 ust. 3 WKC, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Przedmiotem importu w niniejszej sprawie była siatka podtynkowa z włókna szklanego, dla której wskazano kod TARIC 7019 59 00 10. Dla towarów zgłaszanych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 29 czerwca 2011 r., pochodzącego z Malezji, zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10 , stawka celna erga omnes wynosiła 7 %, a preferencyjna - 3,5 %. Wobec przedmiotowego towaru zastosowano stawkę preferencyjną w wysokości 3,5 %, na podstawie przedłożonego przez importera świadectwa pochodzenia Form A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie. Ponadto w dniu zgłoszenia, dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r., nakładające tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej ( Dz.U. UE.L.2011.43.9). Na jego mocy na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych o wadze powyżej 35g/m², objętych m.in. kodem 7019 59 00 10, nałożono obowiązek poboru tymczasowego cła antydumpingowego W dniu 10 sierpnia 2011 r., weszło w życie Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 791/2011r. z dnia 3 sierpnia 2011 r. ( Dz.U.UE.L.2011.204.1) w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na mocy którego na towary pochodzące z Chin została utrzymana stawka na poziomie określonym dla cła tymczasowego – 62,9%. Z uwagi na otrzymane w 2011 r. informacje o unikaniu ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie tkaniny siatkowe o otwartych oczkach z włókien szklanych , Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych przeprowadził wspólne dochodzenie w Malezji z udziałem urzędników Republiki Czeskiej, Niemiec, Rumunii i kompetentnych władz malezyjskich. Z dochodzenia sporządzono raport końcowy , który przedłożono organom celnym państw Unii Europejskiej, także Polski. Do Urzędu Celnego raport ten wpłynął w dniu 26 lipca 2013 r. Na treści tego raportu oparły się organy celne w niniejszej sprawie ustalając, że przedmiotowe tkaniny siatkowe o otwartych oczkach miały niepreferencyjne pochodzenie chińskie. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało Rozporządzenie Nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.1). Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania. Obecnie Rozporządzenie Nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1). Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (porównaj też wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r. , sygn. akt I GSK 376/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Nie można zgodzić się w tej sytuacji z zarzutami skargi, że raport nie jest dowodem, a jedynie opisem widzianych przez funkcjonariuszy dokumentów źródłowych, które nie zostały włączone do przedmiotowego postępowania. Jest to - jak wyżej wskazano - dowód zrównany z protokołami kontroli. Raport OLAF opisuje w szczegółowy, jasny i przejrzysty sposób mechanizm przywozu z Chin i przeładowania tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych na terenie Wolnej Strefy Handlu w Port [...], w celu wywiezienia go do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu malezyjskim. W raporcie czytelnie opisano obowiązujące w porcie procedury, powiązano konkretne partie materiałów wysłane w kontenerach o konkretnych numerach z ich przeładunkiem do innych kontenerów, których numery także wskazano. Dokonano przypisania konkretnych towarów numerom w rejestrze ZB1 i następnie w rejestrze ZB2. Deklaracje te - ZB1 i ZB2 - zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia czy przeznaczenia, nadawca, odbiorca, ilość kontenerów, statek, morski list przewozowy, itp. W decyzjach organy wskazały szczegółowo numery kontenerów, w których przywieziono chińską siatkę z włókna szklanego, numer przypisanej im deklaracji importowej ZB1, numery kontenerów, do których towar przeładowano i numer deklaracji importowej ZB2, w której kontenery te zostały ujęte. W decyzjach przypisano też towary, przywiezione z Chin w kontenerach o konkretnych numerach, do konkretnych zgłoszeń celnych dotyczących towarów wysłanych z Portu [...] jako towary o pochodzeniu malezyjskim. Dane zawarte w raporcie i w załącznikach do niego pozwalają na prześledzenie drogi konkretnego towaru z Chin do miejsca przeznaczenia w Unii Europejskiej. Towary, które zostały sprowadzone statkiem z Chin do Malezji , a następnie opuściły port w Malezji są w rzeczywistości tymi samymi towarami, a ich przeładunek w Porcie [...] miał na celu ukrycie ich faktycznego chińskiego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego. Powiązania między towarami przypisanymi do ZB1 i ZB2 , wbrew stanowisku skarżącego, nie dokonano w oparciu o wagę, ilość opakowań i zadeklarowaną wartość, bowiem uczyniono to w oparciu o numer referencyjny ZB1, który ujmowany jest w deklaracji ZB2. Obie deklaracje zawierają dane o numerach kontenerów, wobec czego ustalenie, w których kontenerach towar wprowadzono do Portu [...] i kontenerów, w których miejsce to opuściły, jest proste. Niezasadny jest też zarzut skargi o braku ustalenia rzeczywistych procedur celnych zastosowanych w stosunku do kontenerów dostarczonych do skarżącego, bowiem organy szczegółowo opisały kwestie z tym związane. W zebranego w sprawie materiału wynika, że Zarząd Portu [...] sprawdzał fizyczny przepływ towarów i potwierdził, że towary rejestrowane w rejestrze ZB1 , a następnie ZB2 nigdy nie trafiły do Głównego Obszaru Celnego Malezji. Towary eksportowane z Głównego Obszaru Celnego Malezji przez Wolną Strefę Handlową zgodnie z deklaracją K2 nie są rejestrowane w rejestrach ZB1 i ZB2. W oparciu o przeprowadzoną kontrolę stwierdzono, że kilka deklaracji K2 nie odzwierciedlało rzeczywistego przepływu towarów, natomiast towary, będące przedmiotem niniejszego postępowania , ujęte w rejestrach ZB1 - i ZB2, nie opuściły Wolnej Strefy Handlowej i zachowały chińskie pochodzenie. Niezasadne są też zarzuty skargi dotyczące wystawiania deklaracji ZB4. W zaskarżonych decyzjach wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, że -wbrew twierdzeniom skarżącego -nie było podstaw do wystawiania takiej deklaracji, bowiem towar nie był poddany czynnościom, których wykonywanie wymagało jej sporządzenia. Deklaracja ZB4 wystawiana jest bowiem wówczas, co niewątpliwie zostało ustalone, gdy towar był dzielony, pakowany, przepakowywany, sortowany, klasyfikowany, etykietowany, ponownie etykietowany, naprawiany, a przedmiotowy towar nie był, wbrew twierdzeniom skarżącej - przepakowywany, a przeładowywany. Ta ostatnia czynność – przeładunku - wymaga wystawienia deklaracji ZB3, ale nie w sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie niniejszej - tj. przeładowania z kontenera do kontenera. Znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, kwestionowane przez skarżącą jako nie oznaczone i nie podpisane, są wydrukiem z Raportu OLAF z załącznikami, którego wersja elektroniczna na płycie CD znajduje się w aktach administracyjnych - wspólnych, dołączonych do akt sprawy tutejszego Sądu o sygn. III SA/Gd 759/14. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących bezzasadności oddalenia zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych. Informacje ujęte w Raporcie i załącznikach do niego zostały sporządzone przez OLAF w oparciu o informacje uzyskane od Zarządu Portu [...] oraz od Urzędu Celnego Malezji, wobec czego ustalenia dokonane w oparciu o treść Raportu i załączników są ustaleniami wiarygodnymi, nie wymagającymi weryfikacji przez złożenie do akt sprawy dokumentów źródłowych , stanowiących podstawę sporządzenia Raportu i załączników. Kwestie dotyczące deklaracji ZB 2, ZB 3 i ZB 4 zostały w sposób wyczerpujący przedstawione przez organy i nie wymagały dalszych wyjaśnień. Nie było też podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na wskazywane przez skarżącą okoliczności, dotyczące procesów technologicznych , jakim importowany towar mógł być poddany w Malezji, skoro z raportu OLAF wynika w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że przedmiotowe towary nigdy nie znalazły się na terenie tego kraju –poza Wolną Strefą Handlu Portu [...]. Ustalono bowiem w sposób niewątpliwy, że przedmiotowe towary trafiły do Portu [...] z Chin, a po przeładunku wysłane zostały do Unii Europejskiej. Nie zostały one poddane żadnemu przetworzeniu ani procesowi produkcyjnemu w Malezji. Z raportu OLAF wynika, iż w stosunku do towarów wchodzących lub wychodzących przez FCZ Port [...] zabronione jest prowadzenie jakiejkolwiek działalności produkcyjnej czy procesów nadających towarom pochodzenie. Ustalenia i merytoryczna treść raportu OLAF, którego rzetelność nie budzi wątpliwości Sądu, nie pozwalają na oparcie ustaleń faktycznych na malezyjskim świadectwie pochodzenia towaru: Form A. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym wskazywanych przez skarżącą w skardze. Skarżąca zarzucała też naruszenie prawa materialnego – art. 220 ust.1 WKC w zw. z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej wywodząc, że skoro towary zostały zgłoszone jako pochodzące z Malezji zgodnie z certyfikatami pochodzenia wydanymi przez MITI, nie można stosować wobec nich przepisów nakładających cła antydumpingowe na towary chińskie. Do kwestii tej Sąd w istocie odniósł się już wyżej , wskazując, że nie było podstaw do oparcia ustaleń co do pochodzenia importowanych towarów na świadectwie pochodzenia, z uwagi na treść dokumentu urzędowego - Raportu OLAF z załącznikami, z którego wynika, że wbrew temu świadectwu przedmiotowe towary nie pochodzą z Malezji, a z Chin. Skarżąca zarzucała też naruszenie art. 220 ust. 2 WKC przez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącej stanowisko organów malezyjskich co do świadectwa pochodzenia wskazuje na błąd samych organów celnych , który nie mógł zostać w sposób racjonalny wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności, działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów. Z treści zarzutu wynika, że skarżąca zarzuca naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC , który stanowi, że: " z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający". Z powyższego przepisu wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Z raportu OLAF wynika, że organy celne Malezji wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który we wnioskach o wydanie świadectw nie ujawnił chińskiego pochodzenia przedmiotowego towaru. W tej sytuacji wydanie świadectwa FORM A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Działanie w dobrej wierze, które - jak wynika z zarzutów skargi , skarżąca chciałaby wykazać, łączy się ściśle z istnieniem błędu organu celnego i możliwością jego wykrycia przez importera ( por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego, Warszawa 2007 str. 941). W sprawie niniejszej ustalono, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze, a dotyczących jej przeświadczenia o malezyjskim pochodzeniu towaru nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności. W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi. Organy celne słusznie uznały bowiem, że importowany, objęty zgłoszeniem celnym towar pochodzi z Chin i zastosowały w tej sytuacji prawidłową stawkę celną erga omnes jak i stawkę ostatecznego cła antydumpingowego. Prawidłowo wyliczyły też kwoty należności wynikające z długu celnego. Wyliczenia te nie były zresztą kwestionowane przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło