II GZ 768/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2730/14 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2730/14 Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2014 r., nr [...] w kwocie 100 zł., stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). Przewodniczący pouczył stronę o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. podnosząc, iż zgodnie z art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.), w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 214 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismami podlegającymi opłacie są m.in. skarga, skarga kasacyjna, skarga o wznowienie postępowania, zażalenia od których pobiera się wpis, lub wniosek o sporządzenie uzasadnienia, wniosek o stwierdzenie prawomocności, od których pobiera się opłatę kancelaryjną. Zarówno opłata kancelaryjna jak i wpis sądowy są kosztami sądowymi. Od zasady obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym w postaci wpisu sądowego, wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, ustawodawca dopuścił wyjątki, o ile zostały one określone w ustawie. Wyłączenia ustawowe, o których mowa w art. 214 § 1 ppsa, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych mogą wynikać wprost z przepisów ustawy - ppsa lub z innych regulacji prawnych zawartych w przepisach szczególnych. W myśl art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Z kolei w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do zakresu działania Zakładu należy m.in. realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych obejmujących w szczególności stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń. Jednocześnie z art. 109 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) wynika, że Dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do tego rodzaju spraw zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Jednocześnie przepis ten w ust. 2 stanowi, że do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Przy czym z ust. 3 tego przepisu wynika, że wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2014 r. utrzymuje w mocy postanowienie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku ZUS Odział w C. o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia dla Z. J., pracownika "M." Sp. z o.o., istnienia obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem, należy się zgodzić ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu, iż sprawa objęta postanowieniem mieści się w zakresie działalności Zakładu, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy i wobec tego, stosownie do treści art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skarga na ww. postanowienie nie podlega wpisowi sądowemu. Tym samym zarządzenie wzywające Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. do uiszczenia wpisu od skargi zostało wydane z naruszeniem tego przepisu i z tego powodu podlega ono uchyleniu. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w zw. z art. 197 § 2 i 198 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.