II FZ 601/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2749/14 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi zażalenia K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2749/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi K. S. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazano, że konsekwencją oddalenia przez Dyrektora Izby Celnej w W. zarzutu skarżącej złożonego co do tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie utrzymania w mocy tego postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, jest działanie organu egzekucyjnego polegające na dokonaniu zajęcia należącej do skarżącej nieruchomości. Wskazano, że brak zapłaty egzekwowanej należności spowoduje przystąpienie do opisu i oszacowania tej nieruchomości, a w konsekwencji jej sprzedaży przed ostatecznym rozstrzygnięciem Sądu o zgodności z prawem działania ww. organów. W tej sytuacji wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje zdaniem skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając zaskarżone postanowienie WSA powołał się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: P.p.s.a.) i wskazał, że zaskarżone postanowienie nie jest aktem noszącym znamiona wykonalności, w związku z czym nie jest dopuszczalne wstrzymanie jego wykonania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie lub zmianę oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, bowiem w rzeczywistości chodzi jej o wstrzymanie konkretnych czynności egzekucyjnych, które swoją podstawę prawną wywodzą z danych znajdujących się w tytule wykonawczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena, czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Z zaskarżonego postanowienia, którym utrzymano w mocy postanowienie oddalające, jako nieuzasadnione, zarzuty zgłoszone na postępowanie egzekucyjne, nie wynika zatem wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nie noszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od skarżącej (ustalonej inną decyzją administracyjną) zaległości podatkowej. Skarżąca łączy dwie odrębne - z punktu procesowego - sprawy. Czym innym jest bowiem egzekucja z nieruchomości, a czym innym są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Poprzez zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skarżąca stwierdza określone okoliczności, które stoją na przeszkodzie w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Rolą organów jest zweryfikować te twierdzenia. Uznanie twierdzeń przez organ nie może podlegać wstrzymaniu wykonania bowiem bezpośrednio nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków. W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Jako że przedmiotem postanowienia, którego wstrzymania wykonania domaga się strona, jest utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zasadnie WSA w Warszawie uznał, iż z uwagi na jego charakter nie nadaje się ono do wykonania ani nie wymaga wykonania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.