II FZ 251/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 404/14 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 404/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 15 stycznia 2015 r. wydane w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 27 listopada 2014 r. wydane w przedmiocie odrzucenia skargi. W przewidzianym prawem terminie M. S. wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie, nie uiszczając jednocześnie należnego wpisu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 stycznia 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jednocześnie skarżący został poinformowany o przysługującym mu prawie zaskarżenia ww. zarządzenia. Odpis wezwania został skarżącemu doręczony w dniu 11 stycznia 2016 r. W dniu 15 stycznia 2016 r. skarżący nadał do Sądu, za pośrednictwem firmy InPost przesyłkę zawierającą zażalenie na wskazane wyżej zarządzenie z dnia 4 stycznia 2016 r. Zażalenie wpłynęło do biura podawczego Sądu w dniu 20 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zaznaczono, że stosownie do treści art. 83 § 3 P.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529, zwanej dalej Prawo pocztowe) albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W związku z treścią ww. przepisu Sąd wskazał, że w dniu 19 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę sygn. akt I OPS 1/15 zgodnie z którą, oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Jednocześnie NSA wyjaśnił, że legalną definicję "operatora wyznaczonego" zawarto w art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego, wedle którego użyte w tej ustawie określenie oznacza "operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych". Z kolei art. 178 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że "Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", tj. od dnia 1 stycznia 2013 r. (art. 192 Prawa pocztowego). Sąd wywiódł, że w niniejszej sprawie, skarżący zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 stycznia 2016 r., doręczone mu w dniu 11 stycznia 2016 r. wniósł do Sądu za pośrednictwem operatora innego niż wskazany w treści art. 83 § 3 P.p.s.a., co w świetle treści powołanej wyżej uchwały NSA oznacza, że datą wniesienia zażalenia będzie data wpływu złożonego pisma do sądu. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji za datę wniesienia zażalenia uznał dzień 20 stycznia 2016 r., tj. datę wynikającą z datownika pieczęci biura podawczego tutejszego Sądu uwidocznioną na wniesionym piśmie, co oznacza, że zostało złożone z uchybieniem ustawowego 7 dniowego terminu, o którym mowa art. 194 § 2 P.p.s.a. i jako spóźnione zostało na podstawie art. 178 P.p.s.a. odrzucone. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, żądając jego uchylenia lub uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 83 § 3 P.p.s.a. jedynie oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) − stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Operatorem wyznaczonym do dnia 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa była Poczta Polska S.A. (art. 178 ust. 1 w zw. z art. 192 ustawy - Prawo pocztowe), która w świetle ogłoszonego wyniku konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 (dostępne na stronie internetowej: https://www.uke.gov.pl) - nadal nim pozostaje. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt I OPS 1/15, zgodnie z którą: "(...) Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie (...)". Uchwała ta jest wiążąca na podstawie i w sposób wskazany w art. 269 § 1 P.p.s.a. W motywach uchwały wskazano, że art. 83 § 3 P.p.s.a. ma charakter przepisu szczególnego, wymagającego wykładni ścieśniającej. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego, zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). Rozwiązanie przyjęte w art. 83 § 3 P.p.s.a. spełnia zarazem wymogi określoności, jednostka może przewidzieć skutki swego działania (zaniechania) oraz konsekwencje w postaci oznaczonego działania z kolei sądu, w razie bezskutecznego upływu terminu. W ocenie składu siedmiu sędziów art. 83 § 3 P.p.s.a. jest jasny, językowo zrozumiały, a wykładnia gramatyczna prowadzi do wniosku, że nie można tu mówić o naruszeniu prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ochronie praw strony służy oczywiście instytucja przywrócenia terminu, strona może zwrócić się o nie, jeżeli nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Powoływanie się na wykładnię prokonstytucyjną i celowościową nie może jednak prowadzić do zmiany jednoznacznej treści normy prawnej zawartej w przepisie art. 83 § 3 P.p.s.a. W świetle powyższej uchwały uznać należy, że operator InPost sp. z o. o. nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Zażalenie skarżącego (wniesione za pośrednictwem operatora InPost sp. z o.o.) wpłynęło do Sądu pierwszej instancji po terminie, o którym mowa w art. 194 § 2 P.p.s.a. Prawidłowo więc Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie, zastosował art. 178 w zw. z art. 194 § 2 P.p.s.a. i odrzucił zażalenie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji za nienaruszające prawa i oddalił zażalenie skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.