IV SA/Po 466/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Z. M. W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić Skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł Pismem z dnia 29 listopada 2013 r. Stowarzyszenie Z. M. W.R. wniosło skargę na decyzję wskazaną w rubrum utrzymującą w mocy decyzję własną o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].06.2007 r. o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej "p.p.s.a."), gdyż została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W szeregu ostatnio wydanych orzeczeń ( postanowienia NSA: z dnia 27.09.2013 r.- II OSK 1005/12; z dnia 10.10. 2013 r.- II OSK 1059/12; z dnia 23.01.2014 r.- II OSK 2004/12; z 12 lutego 2014 r.- sygn. akt II OSK 2608/13), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organizacja społeczna nie ma z mocy prawa legitymacji do wniesienia skargi, lecz w postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązana jest wykazać związek materialny statutowego celu z przedmiotem sprawy. Przesądza o tym sposób w jaki uregulowano legitymację do złożenia skargi do sądu. W ocenie NSA, wyliczona w art. 50 § 1 p.p.s.a. kolejność podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nie jest przypadkowa, a wynika z chronionych wartości w demokratycznym państwie prawnym. To właśnie ochrona praw podmiotowych jednostki jest podstawową wartością, którą ma chronić postępowanie sądowoadministracyjne. Regulacja przyznająca legitymację innym podmiotom nie może być oparta na wykładni rozszerzającej, oznacza bowiem otwarcie ingerencji w ukształtowane prawa jednostki. Dając wagę konstytucyjnej zasadzie praworządności przyznano legitymację prokuratorowi, a dla ochrony praw człowieka legitymację przyznano Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka. Do konstrukcji prawnej legitymacji tych podmiotów nie wprowadzono przesłanek materialnoprawnych ograniczających tę legitymację. NSA podkreślił, że artykuł 50 § 1 p.p.s.a. przyjął inną konstrukcję legitymacji organizacji społecznej, wprowadzając przesłankę materialnoprawną - organizacja społeczna ma legitymację do wniesienia skargi w zakresie jej statutowej działalności. Przesłanka materialnoprawna wymaga, dla stwierdzenia jej wystąpienia, ustalenia merytorycznego i bezpośredniego związku treści rozstrzygnięcia działania organu administracji publicznej z celami statutowymi organizacji społecznej. Zdaniem NSA nie do przyjęcia jest, że jednostka musi wykazać interes materialny wynikający z przepisu prawa materialnego, zaś organizacja społeczna może otrzymać legitymację na podstawie hasłowo, ogólnikowo określonych celów statutowych, bez wykazania związku z przedmiotem zaskarżonego działania. Wprowadzenie przesłanki materialnoprawnej legitymacji organizacji społecznej ma tę konsekwencję prawną, że spełnienie przesłanki udziału w postępowaniu administracyjnym nie daje z mocy prawa legitymacji do wniesienia skargi. Przesądza o tym odrębność regulacji w art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i odrębność regulacji art. 50 § 1 in fine p.p.s.a. Faktyczne dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym daje prawa procesowe wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, nie daje zaś tych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie sądowoadministracyjne oparte bezwzględnie na zasadzie skargowości wymaga zatem od sądu zbadania legitymacji do wniesienia skargi. Podjęcie postępowania na podstawie skargi podmiotu, któremu nie przysługuje legitymacja wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2608/13). Przechodząc do okoliczności niniejszego postępowania wskazać należy, że z załączonego do skargi regulaminu Stowarzyszenia M. W. R. wynika, że ogólne cele Stowarzyszenia to: "działanie na rzecz wsi R." oraz "tworzenie płaszczyzny wymiany informacji i współpracy pomiędzy osobami i instytucjami zainteresowanymi" (pkt 7 lit. a i b regulaminu). Powyższe cele Stowarzyszenie realizuje m.in. poprzez "występowanie w charakterze skarżącego lub uczestnika postępowania przed sądami administracyjnymi", czy też "wspieranie działań proekologicznych zmierzających do poprawy komfortu życia mieszkańców wsi" (pkt 8 lit. d-e regulaminu). W ocenie Sądu powyższe cele nie dają asumptu do wykazania celu statutowego będącego podstawą do wyprowadzenia legitymacji skargowej. Decyzja organu o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o ustalenie warunków zabudowy dotyczącej budynku produkcyjno-magazynowego o profilu kosmetyczno- drogeryjnym nie pozostaje w bezpośrednim związku z tak określonymi celami, a związek ten nie może być pośredni. Reasumując analiza postanowień Statutu Stowarzyszenia Z. M. W. R. prowadzi do wniosku, że określone w nim cele statutowe, nie mogą być podstawą do wyprowadzenia dla Stowarzyszenia legitymacji skargowej w niniejszej sprawie. Z powyższych przyczyn, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. W pkt 2 orzeczono o zwrocie wpisu stosownie do 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.