II FZ 2138/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 533/14 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 2 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 533/14, odmówił M. K. – nazywanej dalej "Skarżąca", wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z 14 sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Z uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, że wraz ze skargą na wspomnianą powyżej decyzję Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Wskazała w nim, że z uwagi na znaczną kwotę należności podatkowej (296.194 zł wraz z odsetkami), wykonanie decyzji skutkować będzie koniecznością zbycia w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości, której już nie odzyska. Tym samym zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a jej wykonanie wiązać się będzie z trudnymi do odwrócenia skutkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że opisane przez Skarżącą okoliczności nie odpowiadają przesłankom określonym w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Samo zajęcie nieruchomości nie prowadzi bowiem do natychmiastowej licytacji. Z akt sprawy wynika natomiast, że wobec Skarżącej zastosowano także inne środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego oraz dwóch samochodów. Ponadto Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1680 zł brutto i jest współwłaścicielką dwóch innych nieruchomości. Tym samym posiada ona zasoby, które będą podlegały egzekucji w pierwszej kolejności. W świetle powyższego, zdaniem sądu pierwszej instancji, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że może dojść do nieruchomości w związku z nieskutecznością innych zastosowanych wobec niej środków egzekucyjnych. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca podniosła, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że wartość posiadanych przez nią zasobów jest znacznie mniejsza niż wysokość naliczonego podatku wraz z odsetkami, która wynosi 347.005 zł. Tym samym stwierdzenie sądu, że prawdopodobieństwo przeprowadzenia licytacji należącej do niej nieruchomości jest małe należy uznać za bezpodstawne. Zdaniem Skarżącej oczywistym jest, że do licytacji tej dojdzie – a w jej wyniku pozbawiona zostanie miejsca zamieszkania, którego nie odzyska nawet po wygraniu sporu z organem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne, dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżąca przesłanki tej niewykazała. Bez wątpienia sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Niemniej jednak na tym etapie postępowania – wbrew temu co podniosła Skarżąca – nie jest pewne, czy dojdzie do sprzedaży nieruchomości. Sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja z nieruchomości traktowana jest jako środek o charakterze ostatecznym, do którego zastosowania organ egzekucyjny jest uprawniony dopiero w momencie, gdy zawiodą inne instrumenty prawne wyegzekwowania należności. Jak stanowi art. 110 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229 poz. 1954, z późn. zm.), z nieruchomości może być przeprowadzona egzekucja administracyjna, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6, nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. O zagrożeniu skutkami egzekucji z nieruchomości można mówić zatem dopiero z chwilą, gdy zastosowanie innych instrumentów zapewniających przymusowe wykonanie zobowiązania okaże się niemożliwe lub bezskuteczne. W pierwszej kolejności organ może zatem dochodzić należności z wynagrodzenia Skarżącej, ewentualnie ustanowić hipotekę przymusową na nieruchomości będącej jej własnością w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Zauważyć ponadto należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Kierując się wyżej przedstawionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny, działając na postawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.