II OZ 247/15

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1265/14 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do wniesienia skargi. Dnia 20 października 2014 r. S. R. reprezentowany przez pełnomocnika- swoją córkę M. R. wniósł skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] r. znak [...] w zakresie terminu wykonania obowiązków i w tej części orzekającą o wykonaniu obowiązków w terminie do dnia [...] r., w pozostałej części zaś utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 września 2014 r., a wskazany w treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej p.p.s.a. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję upłynął bezskutecznie w dniu 5 października 2014 r. Jak wskazano na wstępie, w dniu 20 października 2014 r. , po upływie wskazanego terminu, została wniesiona skarga, w której zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu strony skarżącej został uzasadniony faktem pobytu w szpitalu pełnomocnika skarżącego w okresie od 19 września do 13 października 2014 r. oraz niewdrożeniem samego skarżącego w sprawy prowadzone przez pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1265/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, aby wystąpiły okoliczności mogące być podstawą do przyjęcia braku winy w zaistnieniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd Pierwszej Instancji uznał, iż hospitalizacja pełnomocnika nie uniemożliwiała mu przez okres pobytu w szpitalu dołożenia starań by skarga została wniesiona w terminie. Okolicznością uprawdopodabniającą brak winy nie może też być, w przekonaniu Sądu, fakt braku wdrożenia strony w prowadzone przez pełnomocnika sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. R. za pośrednictwem pełnomocnika- córki M. R. W zażaleniu podkreślono, że pobyt pełnomocnika w szpitalu miał charakter nagły, a poważne zaostrzenie choroby uniemożliwiło pełnomocnikowi dołożenie starań, by skarga została wniesiona w wymaganym terminie. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że sam skarżący jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, wymagającą opieki i nie był w stanie samodzielnie sporządzić skargi w terminie, także ze względu na to, że nie był w posiadaniu całej dokumentacji, którą pełnomocnik prowadził od początku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów dotyczących instytucji przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przepisy regulujące przywrócenie terminu nie wskazują wedle jakich kryteriów należy kwalifikować zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu- powinna być jednak dokonana przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne oraz w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Istotnym przy tym jest, aby strona składająca wniosek, uprawdopodobniła, iż istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest możliwe z uwagi na wydarzenia o charakterze wyjątkowym, niedające się przewidzieć i uniemożliwiające skarżącemu samodzielne działanie. Jeżeli strona działa poprzez swojego pełnomocnika, on również musi być pozbawiony możliwości dokonania czynności w terminie. W niniejszej sprawie wymaga podkreślenia, że S. R. ustanowił swoim pełnomocnikiem córkę- M. R., której doręczane były pisma w przedmiotowej sprawie. W orzecznictwie wskazuje się, że do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, można zaliczyć, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności sprawy, hospitalizację. Należy uznać, że okolicznością taką może być także hospitalizacja pełnomocnika strony skarżącej. Jak wynika z dołączonej przez pełnomocnika skarżącego karty informacyjnej leczenia szpitalnego, M. R. przebywała w okresie od 19 września do 13 października 2014 r. w szpitalu, gdzie została przyjęta w trybie nagłym. Gwałtowne, poważne pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego, którego to stanu nie można było przewidzieć, skutkujące koniecznością poddania się leczeniu szpitalnemu w okresie, kiedy upływał termin do wniesienia skargi należy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpatrywać w kategoriach okoliczności, która może wyłączyć winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. O braku winy można bowiem mówić w sytuacji, kiedy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie przeszkoda w postaci nieprzewidzianej hospitalizacji miała charakter obiektywny oraz zewnętrzny- pełnomocnik skarżącego nie miał realnej możliwości terminowego wykonania czynności procesowej. Wymaga także podkreślenia, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 20 października 2014 r. (nadanie na poczcie do organu- art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) wraz ze skargą przy wskazaniu, że do dnia 13 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego pozostawał w szpitalu, wskazuje na zachowanie terminu 7 dni do złożenia tego wniosku i spełnienie wymogów z § 4 art. 87 p.p.s.a Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.