VI SA/Wa 1700/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku "K." sp. j. z siedzibą w L. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] nr [...]: - w pkt 1 stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na ww. znak towarowy w części dotyczącej towarów zawartych w klasie 30 w zakresie: lody, w tym sorbetowe, rolady lodowe, torty lodowe, batony i lizaki lodowe, jogurty mrożone (lody), desery z udziałem lodów, lody w proszku, napoje mrożone na bazie czekolady, herbaty, kakao lub kawy, - w pkt 2 przyznał "K." Sp. J. z siedzibą w L. (dalej skarżący, wnioskodawca) od M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej uprawniony, uczestnik) kwotę 3116 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, - w pkt 3 oddalił wniosek o zwrot kosztów w pozostałym zakresie. Urząd Patentowy wydając powyższą decyzję działał na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] stycznia 2013 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP wniosek skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] nr [...], udzielonego na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. Skarżący wskazał, że ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] nr [...], a sporny znak stanowi przeszkodę w udzieleniu tego praw. Stwierdził, że dla części towarów takich jak lody, w tym sorbetowe, rolady lodowe, torty lodowe, batony i lizaki lodowe, jogurty mrożone (lody), desery z udziałem lodów, lody w proszku, napoje mrożone na bazie czekolady, herbaty, kakao lub kawy, uprawniony nie używa spornego znaku. Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku, wskutek czego Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego, po rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2013 r., [...] grudnia 2013 r. ogłosił ustnie wymienioną na wstępie decyzję. Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu [...] listopada 2013 r. został złożony przez pełnomocnika skarżącego spis kosztów, który obejmował: 1. opłatę od wniosku o wydanie decyzji w postepowaniu spornym - 1000 zł, 2. wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie postępowania - 2200 zł, 3. wydatki pełnomocnika – koszty stawiennictwa na rozprawach – 1268,46 zł, 4. opłatę skarbową od pełnomocnictwa 17 zł. Jako łączną kwotę skarżący podał w zaokrągleniu 4485 zł. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, że wnosi o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2200 zł z uwagi na dużą pracochłonność niniejszej sprawy, a to głównie z uwagi na konieczność analizowania argumentacji uprawnionego w kwestiach interesu prawnego oraz ewentualnej renomy spornego znaku a także wpływu istnienia bądź braku renomy na przebieg postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony. Pełnomocnik skarżącego przyznał , że minimalna stawka za prowadzenie spraw o stwierdzenie wygaśnięcia (900 zł) jest niższa od stawek w sprawach o unieważnienie głównie z tej przyczyny, że ciężar udowodnienia znaku spoczywa na uprawnionym, zatem wnioskodawca ma mniej pracy. Natomiast w razie przedstawienia dowodów używania bądź obrony innymi argumentami, pracochłonność sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia wzrasta, co uzasadnia odejście od stawki minimalnej. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt 2 i pkt 3 decyzji organ wskazał, iż wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania organ ustalił w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. i § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych z dnia 2 grudnia 2003 roku (Dz.U. z 2003 r., Nr 212, poz. 2076). Organ uznał za zasadne przyznanie wnioskodawcy kwoty w wysokości 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Powyższa kwota obejmuje zwrot opłaty za wniosek w wysokości 1000 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez rzecznika patentowego w wysokości 900 zł, powiększony o 17 zł opłaty skarbowej. Ponadto organ przyznał skarżącemu, zgodnie ze spisem kosztów, koszty uczestnictwa pełnomocnika skarżącego w rozprawach oraz zwrot kosztów utrzymania w miejscu wykonywania czynności. Organ nie uwzględnił wniosku skarżącego dotyczącego przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2200 zł z uwagi na dużą pracochłonność niniejszej sprawy i konieczność analizowania argumentacji uprawnionego w kwestii interesu prawnego i renomy znaku spornego. W ocenie organu stopień trudności przedmiotowej sprawy nie był wyższy niż standardowy. W kwestiach zaś związanych z interesem prawnym orzecznictwo od wielu lat jest jednolite i znane. Nakład pracy pełnomocnika skarżącego nie musiał być większy niż zwykle, ponieważ zawsze w sprawach spornych o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wnioskodawca musi wykazać posiadanie interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie nie pojawiły się żadne nowe problemy nieznane judykaturze, konieczne do głębokiego przestudiowania doktryny i prób wytyczenia nowej linii orzeczniczej. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wskazując iż skarży postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, ujęte jako pkt 2 w osnowie decyzji. Skarżący wskazał, iż postanowieniu w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania spornego, zawartemu w osnowie decyzji w pkt 2 zarzuca: - naruszenie art. 80 k.p.a.(w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.) poprzez błędne ustalenie, wbrew treści dokumentów zebranych w aktach sprawy, że stopień trudności sprawy nie był wyższy od standardowego, zaś w kwestii interesu prawnego nie pojawiły się żadne nowe problemy ani próby wytyczenia nowej linii orzeczniczej, zwiększające stopień trudności sprawy i wymagające większego nakładu pracy, - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. .(w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.) poprzez omawianie w uzasadnieniu postanowienia o kosztach (zawartego w decyzji) tylko zwykłych sytuacji wykazywania interesu prawnego, zamiast przypadku występującego w niniejszej sprawie, oraz braku odniesienia się do twierdzeń skarżącego o przyczynach niższej stawki minimalnej w sprawach o stwierdzenie wygaśnięcia względem stawek w sprawach o unieważnienie i o okolicznościach ninie4jszej sprawy uzasadniających zastosowanie wyższej stawki - naruszenie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. oraz § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. (w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.) poprzez niezastosowanie § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, mimo że zachodziły przesłanki jego zastosowania. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez: - uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r. o kosztach postępowania spornego (pkt 2 osnowy decyzji) w zakresie odmawiającym przyznania zwiększonego wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu spornym oraz przekazanie organowi do rozpatrzenia kwestii zwrotu wynagrodzenia do ponownego rozpatrzenia, - przyznania skarżącemu od organu zwrotu kosztów postępowania przed sądem. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na orzecznictwo polskie i unijne, jakie przywołał w złożonych w trakcie postępowania administracyjnego pismach z dnia [...] maja 2013 r., [...] sierpnia 2013 r. i [...] września 2013 r. Podniósł także, iż przedstawił nową, niespotykaną w orzecznictwie Sądów oraz Urzędu Patentowego RP argumentację, wiążącą ocenę interesu prawnego z art. 21 Konstytucji RP, dotyczącym ochrony własności i warunków dopuszczalności wywłaszczenia. Przywołał także argumentację zawartą w pismach z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz [...] sierpnia 2013 r. uzasadniająca interes prawny do wszczęcia postępowania spornego o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Zdaniem skarżącego przegląd działań pełnomocników obu stron prowadzi do wniosku, że stopień trudności w tym postepowaniu, oraz związana z tym pracochłonność prowadzenia sprawy na rzecz skarżącego nie były typowe. W sprawie pojawiły się nowe problemy, wymagające głębszej analizy prawnej, jak choćby przywołane przez wnioskodawcę art. 21 Konstytucji RP. Były tez problemy rzadko występujące w orzecznictwie, jak wpływ ewentualnej renomy na wygaśnięcie ochrony znaku towarowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2013 r. którą organ w pkt 1 stwierdził wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] nr [...] w części dotyczącej towarów zawartych w klasie 30 w zakresie: lody, w tym sorbetowe, rolady lodowe, torty lodowe, batony i lizaki lodowe, jogurty mrożone (lody), desery z udziałem lodów, lody w proszku, napoje mrożone na bazie czekolady, herbaty, kakao lub kawy, w pkt 2 przyznał skarżącemu od uczestnika kwotę 3116,46 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w pkt 3 oddalił wniosek o zwrot kosztów w pozostałym zakresie. W skardze zaskarżono pkt 2 ww. skargi, jednakże analiza zarzutów ww. skargi prowadzi do wniosku, iż dotyczy ona pkt 2 i 3 decyzji. Sporne jest bowiem przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego w wysokości 900 zł, wobec wnioskowanych przez stronę skarżącą 2200 zł. Zgodnie z art. 2558 ust. 1 pkt 7 p.w.p. rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania stanowi integralną część decyzji Urzędu Patentowego RP wydanej po przeprowadzeniu postępowania spornego (wspomniany przepis mieści się w Tytule VII p.w.p., regulującym postępowanie sporne). Tym samym skargę z dnia [...] kwietnia 2014 r. należy traktować jako skargę na decyzję administracyjną z dnia [...] grudnia 2013 r. – co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 i 3. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma przepis art. 256 p.w.p., rozstrzygający o właściwości prawa – pomocniczym stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie (tzn. p.w.p.) oraz odpowiednim stosowaniu przepisów obowiązujących w postępowaniu cywilnym – w kwestii kosztów postępowania (ust. 2). Tak więc w myśl art. 256 ust. 2 p.w.p. w kwestii kosztów w postępowaniu spornym stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W myśl art. 109 k.p.c. roszczenie o zwrot wygasa, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydane orzeczenie nie złoży Sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego Sąd orzeka z urzędu. Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy (§ 2). Tym samym przy ustalaniu kosztów poniesionych przez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym - bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności przez niego podjęte w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem § 1 ww. przepisu podstawą zasądzenia kosztów może być złożony przez stronę spis kosztów. Należy w tym miejscu podkreślić, iż – jak trafnie wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2002 r. sygn. akt: III CZP 13/02 – publ. OSNC 2004/1/6, Lex 79088, spis kosztów nie ma wiążącego charakteru i podlega kontroli sądu (organu), zwłaszcza jeżeli wzbudzałby wątpliwości co do swej rzetelności. Natomiast rozporządzenie z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych określa m.in. wysokość opłat za czynności rzeczników patentowych w postepowaniu spornym przez Urzędem Patentowym RP. W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia opłaty stanowiące podstawę orzeczenia przez Urząd Patentowy RP kosztów zastępstwa nie mogą być wyższe niż stawki minimalne, niezależnie od wysokości tych opłat ustalonych w umowie pomiędzy rzecznikiem a klientem. Urząd Patentowy może przyznać opłaty wyższe od wskazanych w ust. 1, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego, nie mogą być one jednak wyższe niż sześciokrotność stawki (§ 2 ust. ust. 2). Podkreślić należy, że zarówno z brzmienia art. 109 § 2 k.p.c. jak i § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, wynika, że można przyznać wyższe koszty zastępstwa procesowego, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie Sąd podziela stanowisko organu, że niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia nie uzasadniają przyznania wyższych kosztów zastępstwa procesowego. Stopień trudności przedmiotowej sprawy nie był wyższy niż standardowy. W kwestiach zaś związanych z interesem prawnym orzecznictwo od wielu lat jest jednolite i znane. Wbrew twierdzeniom skarżącego w przedmiotowej sprawie nie pojawiły się żadne nowe problemy nieznane judykaturze, konieczne do głębokiego przestudiowania doktryny i prób wytyczenia nowej linii orzeczniczej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy podkreślić, że sprawy prowadzone w trybie spornym przez Urzędem Patentowym RP są postępowaniami kontradyktoryjnymi wymagającymi zaangażowania każdej ze stron. Jak trafnie wskazał organ, rzadkie są sytuacje, gdy uprawniony nie stosuje żadnej obrony w postępowaniu. Nie można w każdym przypadku, gdy druga strona czynnie broni się przed zarzutami, przyznawać zwiększony zwrot kosztów postępowania ze względu na większe zaangażowanie pełnomocnika. Zadaniem pełnomocnika zawsze jest zaangażowanie w sprawę, którą prowadzi. Jak wskazał sam skarżący w uzasadnieniu spisu kosztów, wnioskodawca w postepowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia prawa w zasadzie powinien wykazać wyłącznie posiadanie interesu prawnego. Powołanie przez pełnomocnika szeregu orzeczeń sądowych w tym zakresie nie uzasadnia przyznania wyższych kosztów zastępstwa procesowego. Tym samym zasadne było ustalenie przez organ wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w oparciu o w oparciu § 2 ust. 1 i § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych z dnia 2 grudnia 2003 r.. Reasumując, Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.