I SA/Bk 491/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-12-03
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek powiadamiania rolnika o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli w celu weryfikacji powierzchni użytków rolnych, a brak takiego powiadomienia stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku powiadamiania rolnika o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli w celu weryfikacji powierzchni użytków rolnych, ponieważ przepisy unijne dopuszczają możliwość zapowiadania takich kontroli jedynie wtedy, gdy nie zagraża to ich celowi. Brak powiadomienia nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013. Organy ARiMR stwierdziły niezgodność zadeklarowanej powierzchni z powierzchnią użytkowaną rolniczo, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej płatności. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności brak powiadomienia o kontroli i brak możliwości czynnego udziału w jej przeprowadzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę
Pan J. Z. i (dalej powoływany także jako: "Skarżący"), złożył w dniu [...] maja 2013 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek w sprawie przyznanie płatności na rok 2013, w którym ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni równej 12,34 ha.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał Skarżącemu płatność na 2013 r. w pomniejszonej wysokości. Organ podkreślił, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 19,112%, a zatem stosownie do art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontrolnych oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE nr L 25 z 28 stycznia 2011 r. str. 8) należało pomniejszyć kwotę płatności o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu, wskazując i przytaczając przepisy regulujące przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stwierdził, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych deklarowanych we wniosku ustalona została
na podstawie raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] stycznia 2014 r.
W raporcie tym zawarto informację w odniesieniu do działki rolnej A, z której wynika, że działka ta nie była w całości użytkowana rolniczo.
Odnosząc się do zarzutów, że na działce rolnej A jest prowadzona działalność rolnicza poprzez koszenie ręczne, organ odwoławczy uznał, że nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Stan faktyczny zachodzący
na ww. działce ewidencyjnej w dniu [...] stycznia 2014 r. został udokumentowany przez inspektorów terenowych na fotografiach nr 1, 5, 6. Przeprowadzona
przez organ odwoławczy analiza ww. zdjęć o raz szkicu przedstawiającym kierunek
i miejsce, z którego zostały wykonane wskazuje, że zadeklarowany we wniosku
i załączniku graficznym obszar działki rolnej A w całości jest porośnięty zwartą roślinnością w postaci trzciny pospolitej. Omawiany obszar działki rolnej A został również udokumentowany na zdjęciach nr 11 i 19 wykonanych rok wcześniej,
tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. podczas weryfikacji w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działki ewidencyjnej nr [...]. Stan faktyczny na gruncie udokumentowany na zdjęciach wykonanych w 2014 r. jest niezmieniony w stosunku do zdjęć wykonanych w roku 2013; na wszystkich zdjęciach widoczne są zwarte trzcinowiska.
Organ wskazał również, że inspektorzy terenowi przeprowadzając w dniu
[...] stycznia 2014 r. czynności kontrolne poruszali się w granicach działki A,
zaś zebrany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że dokonali kontroli właściwego obszaru określonego przez stronę na załączniku graficznym jako działka rolna A.
W odniesieniu do pozostałych działek rolnych, w przypadku, których powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu w dniu [...] stycznia 2014 r. miała wpływ na pomniejszenie płatności, tj. działki: B, C, D, J, M, Dyrektor ARiMR stwierdził, że ślad pomiaru działek rolnych B, C i D dokonany przez inspektorów terenowych w znacznej mierze pokrywa się ze szkicem granic ww. działek rolnych sporządzonych przez Skarżącego na załączniku graficznym. Ze szkicu kontrolowanych działek można odczytać, że część obszaru oznaczonego przez Skarżącego na załączniku graficznym jako działka rolna D od strony zachodniej została włączona do pomiaru działki rolnej B. Natomiast część obszaru oznaczonego przez stronę na załączniku graficznym jako działka rolna B od strony południowo wschodniej została włączona do pomiaru działki rolnej C. Dokonanie takiego pomiaru jest uzasadnione w świetle granic między charakterystycznymi obszarami użytkowania, jak łąki, grunty orne, co wyraźnie zostało uwidocznione
na zgromadzonej podczas kontroli na miejscu dokumentacji fotograficznej,
jak również jest doskonale widoczne na ortofotomapach sporządzonych
na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu [...] sierpnia 2013 r. Organ podkreślił przy tym, że istotne różnice między powierzchnią stwierdzoną w raporcie, a powierzchnią deklarowaną we wniosku nie wynikają z dokonania wyłączeń obszarów nieużytkowanych, lecz są wynikiem dokładnych pomiarów obszarów określonych przez stronę na załącznikach graficznych przedstawiających przybliżone granice poszczególnych działek rolnych z jednoczesnym uwzględnieniem sposobu zagospodarowania istniejącym na działce ewidencyjnej nr [...] w dniu kontroli
na miejscu.
W zakresie działek F, M, J i K, organ odwoławczy wskazał, że uwidoczniony
na zdjęciach z kontroli na miejscu, a także ortofotomapie sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. jednolity charakter tego obszaru stanowiący użytek zielony, w pełni uzasadniał dokonanie łącznego pomiaru tych działek, tym bardziej, że na gruncie jak wynika z ww. dokumentów nie istnieją charakterystyczne granice poszczególnych pól użytkowania pozwalające
na dokonanie oddzielnego pomiaru omawianych działek rolnych.
Dyrektor ARiMR podkreślił, że podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała,
że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz protokół z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie
ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią w sposób prawidłowy i zgodny
z obowiązującymi przepisami prawa. Działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u. Raport z kontroli na miejscu ma wartość dowodową bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące
w sposób obiektywny sytuację w terenie.
Zdaniem organu w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia od nałożenia sankcji z art. 73 rozporządzenia Nr 1122/2009. Wniosek nie był bowiem prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy
za zadeklarowanie nieprawidłowych danych.
Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając obrazę art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu udziału w czynności weryfikacji w terenie powierzchni należących do niego nieruchomości oraz naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia ponownej kontroli powierzchni działek z jego udziałem.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy obu instancji złamały podstawowe zasady postępowania administracyjnego, nie zawiadamiając go o terminie przeprowadzenia kontroli, a tym samym uniemożliwiając udział w czynności
i weryfikację prawidłowego jej wykonania. Zdaniem Skarżącego, w sytuacji zgłoszenia zarzutów co do sposobu przeprowadzenia kontroli, organ powinien zarządzić ponowienie tej czynności.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału ARiMR, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że obowiązujące przepisy nie nakładają na organy Agencji obowiązku powiadamiania rolników o miejscu i terminie przeprowadzanych kontroli, sprawdzających zgodność rodzaju i powierzchni upraw
z danymi zadeklarowanymi przez rolników w składanych wnioskach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w Ł. oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.
Zgodnie z postanowieniami § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005"; 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych
w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia
nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek
o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny
w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone
w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).
W kontrolowanej sprawie Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2013 do działek rolnych o łącznej powierzchni 12,34 ha. Organ stwierdziły natomiast, że płatność ta może być przyznana jedynie do powierzchni 10,36 ha. Podstawę tych ustaleń stanowiły wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r.
Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że działka rolna A nie była w całości użytkowana rolniczo. Stan faktyczny zachodzący na ww. działce został udokumentowany przez inspektorów terenowych na fotografiach nr 1, 5 i 6. Dokonana przez organy analiza tych zdjęć łącznie za szkicem przedstawiającym kierunek i miejsce, którego zostały wykonane dowodzi, iż zadeklarowany obszar działki rolnej A w całości jest porośnięty zwartą roślinnością w postaci trzciny pospolitej. Taki stan działki rolnej A został również udokumentowany na zdjęciach
nr 11 i 19 wykonanych rok wcześniej, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. podczas weryfikacji w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działki ewidencyjnej nr [...]. Stan faktyczny na gruncie udokumentowany na zdjęciach wykonanych w 2014 roku jest niezmieniony w stosunku do zdjęć wykonanych w roku 2013, na wszystkich zdjęciach widoczne są zwarte trzcinowiska. Materiał ten przeczy twierdzeniom Skarżącego, że na działce jest prowadzona działalność rolnicza poprzez koszenie ręczne. Zebrany materiał dowodowy nie pozostawia też wątpliwości, że inspektorzy terenowi dokonali kontroli właściwego obszaru określonego przez Skarżącego
na załączniku graficznym jako działka rolna A. W szczególności potwierdza to szkic przedstawiający kierunek i miejsce, którego zostały wykonane zdjęcia. Skarżący
nie przedstawił żadnych dowodów, które podważyłyby te ustalenia.
Organ szczegółowo wyjaśnił również sposób dokonania pomiaru powierzchni pozostałych działek rolnych, w tym sposób ustalenia ich granic. Zdaniem Sądu
nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, że odnośnie działek F, M, J i K widoczny na zdjęciach z kontroli na miejscu, a także ortofotomapie sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. jednolity charakter tego obszaru stanowiący użytek zielony uzasadniał dokonanie łącznego pomiaru tych działek. Jak wskazał organ, w tym przypadku na gruncie
nie istniały charakterystyczne granice pozwalające na dokonanie oddzielnego pomiaru poszczególnych działek rolnych.
Skarżący skutecznie nie podważył wyników kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym w dniu [...] stycznia 2014 r. Należy zgodzić się z organami,
że kontrola ta została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie
z obowiązującymi przepisami i prawidłowo została udokumentowana w formie protokołu z czynności kontrolnych. Jak podniósł organ odwoławczy, podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Działki rolne są lokalizowane
przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane
są za pomocą GPS-u.
Zdaniem Sądu na wyniki kontroli nie wpłynął fakt przeprowadzenia jej
w okresie zimowym. Przedstawione zdjęcia i ortofotomapy uwidoczniają obszary użytkowania gruntów na działkach rolnych, pokazują też charakterystyczne granice poszczególnych pól użytkowania w postaci zadrzewień, zakrzaczeń, czy rzeki. Dane te pozwalały na ustalenie powierzchni i sposobu użytkowania działek rolnych Skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących nie powiadomienia Skarżącego
o terminie kontroli, należy wskazać, że organ nie ma takiego obowiązku. Zgodnie
z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli
nie zagraża to celowi kontroli. Na Agencji nie ciąży zatem obowiązek powiadamiania rolników o przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Agencja może powiadomić o tym fakcie rolnika, ale jedynie wtedy gdy nie zagraża to celowi kontroli. Sam brak powiadomienia Skarżącego o czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2014 r., jak też w dniu [...] stycznia 2013 r. nie oznacza, że wskazany przepis został naruszony.
Należy podzielić pogląd organu o braku możliwości zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który przewiduje wyjątki
od stosowania zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z jego treścią zmniejszeń
i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II rozporządzenia, nie stosuje się
w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto zmniejszeń
i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten
nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (ust. 2).
Wniosek złożony przez Skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a ponadto Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy
za zadeklarowanie nieprawidłowych danych.
Skontrolowane powierzchnie działek rolnych wskazanych do płatności przez Skarżącego wykazały niezgodności polegające na zawyżeniu ich powierzchni
w stosunku do powierzchni stwierdzonej o 1,98 ha, co stanowi 19,112 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8) w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Stwierdzenie różnicy w wysokości 19,112 % musiało zatem skutkować przyznaniem pomocy w pomniejszonej wysokości.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych
w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań
w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń
co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom,
na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu
art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Według art. 21
ust. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia
co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zatem odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności w przywołanych przepisach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień
co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organy są obowiązane do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie można generalnie wyłączyć obowiązków organu wynikających z 9 k.p.a., są one jednak dalece ograniczone. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony, udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2012 oraz raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego. Organ odniósł się również
do zastrzeżeń przedstawionych przez Skarżącego. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.
W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli. Skarżący, mimo, że miał możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący występował do organu
z wnioskiem o udzielenie mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
i prawnych, jak też, że organ udzielił stronie błędnych pouczeń. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył natomiast oświadczenie, że znane
są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wyrażonej w art. 10 k.p.a. należy wyjaśnić, iż zasada ta na gruncie ustawy
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została ukształtowana w szczególny sposób. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji, umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, powstaje tylko wtedy, gdy strony zgłoszą żądania w tym zakresie (art. 21 ust. 1 pkt 4). Jak wynika
z akt sprawy Skarżący na żadnym z etapów postępowania nie wystąpił z takimi żądaniami.
Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.
poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło