II SA/Bd 1219/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-12-03

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Anna Klotz, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca właścicielem gospodarstwa rolnego, która je wydzierżawiła i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, spełnia przesłankę zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaganą do przyznania zasiłku dla opiekuna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przesłankę zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Właściciel gospodarstwa rolnego, który je wydzierżawił i zaprzestał faktycznego prowadzenia działalności rolniczej, spełnia warunek do przyznania zasiłku dla opiekuna, nawet jeśli dzierżawa nie spełnia rygorystycznych wymogów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dotyczących emerytów i rencistów. Kluczowe jest faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności, a nie samo posiadanie gruntu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania L. K. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, ponieważ jest jego właścicielką, a umowy dzierżawy nie spełniały wymogów ustawowych (nie były zawarte na 10 lat i nie zostały zgłoszone do ewidencji gruntów). Skarżąca podnosiła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i oddała je w dzierżawę, a także nieprzerwanie sprawuje opiekę nad matką.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 1219/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] Wójt Gminy O., działając na podstawie art. 3, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), art. 3 pkt 6, art. 20 ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), odmówił przyznania L. K. świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką I. D. za okres: -od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] maja 2014 r. wraz z odsetkami przysługującymi do dnia wejścia w życie ustawy, -od dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego zachodzi wówczas, gdy rolnik nie jest właścicielem ani posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej na dziesięć lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków (...). Organ podał, że wnioskująca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznego, co nie stanowi o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Na uwzględnienie także nie zasługują przedłożone umowy dzierżawy, ponieważ nie były one zawarte na okres 10 lat a także nie były zarejestrowane w ewidencji gruntów, tym samym nie stanowią one o zaprzestaniu działalności rolniczej. Od ww. decyzji L. K. złożyła odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku. Podniosła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, na potwierdzenie czego przedłożyła zaświadczenie z KRUS. W złożonym wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna skarżąca oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 2009 r. i od tego dnia nie podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, że matka skarżącej – I. D. orzeczeniem [...] ZUS z dnia [...] października 1996 r. została zaliczona do I grupy inwalidów z określeniem, że kontrolne badanie lekarskie jest zbędne, a co przekłada się na znaczny stopień niepełnosprawności na stałe (art. 3 pkt 21 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dalej wyjaśnił, że podstawę prawną wydania decyzji stanowiła ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, która weszła w życie 15 maja 2014 r. Wskazał, że ustawa ta określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. W art. 2 ust. 2 ustanowiono, że zasiłek dla opiekuna przysługuje: za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego (art. 2 ust. 3). Odsetki, o których mowa w ust. 3, przysługują do dnia wejścia w życie ustawy (art. 2 ust. 4). Ponadto, zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których: osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub, na osobę wymagającą opieki innej osobie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego (art. 2 ust. 5). Zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia złożenia wniosku o ustalenie zasiłku dla opiekuna (art. 2 ust. 6). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy - w przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623, 1650) świadczenie to przysługuje odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Zgodnie z art. 6 ust. 1, prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Organ podniósł, że skarżąca do dnia [...] czerwca 2013 r. pobierała z tytułu opieki nad matką świadczenie pielęgnacyjne przyznane jej decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2010 r. począwszy od [...] października 2010 r. bezterminowo. Decyzja ta wygasła z dniem [...] czerwca 2013 r. na mocy art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Z uwagi na okoliczność, że przepis ten został uznany za niekonstytucyjny (wyrok TK z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13), prawodawca przyjął ustawę z dnia 4 kwietnia 2014 r. wprowadzającą nowy rodzaj świadczenia dla osób, które utraciły skutkiem niekonstytucyjnego przepisu nabyte uprawnienia do świadczeń pielęgnacyjnych. Organ wskazał, że prawo do zasiłku dla opiekuna za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] maja 2014 r. jak i od [...] maja 2014 r. przysługuje opiekunowi, który spełniał i spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji odmówił przyznania stronie świadczenia wskazując jako negatywną przesłankę posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego twierdząc, że fakt jego posiadania pozbawia możliwości przyznania świadczenia nawet w sytuacji, gdy posiadający to gospodarstwo nie pracuje w nim. Zdaniem organu odwoławczego, stanowisko to jest nieprawidłowe. Po myśli art. 3 ustawy o zasiłkach dla opiekunów - warunkiem niezbędnym dla możliwości przyznania tego świadczenia - w tym przypadku - rolnikowi - nie jest konieczność bezwzględnego zbycia gospodarstwa rolnego, lecz zaprzestanie prowadzenia go. Organ powołał brzmienie wyroku SA w Łodzi z dnia 6 czerwca 2013 r. (III AUa 696/2012), w którym wskazano, że nie samo posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym uzasadnia zawieszenie części uzupełniającej wypłacanego świadczenia. Prawidłowa wykładnia pojęcia zaprzestanie działalności rolniczej użytego w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu rolników oznacza, że działalności rolniczej nie prowadzi ten, kto jej faktycznie nie prowadzi, niezależnie od tego, czy jest właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego. Organ podkreślił, że akta sprawy zawierają m.in. oświadczenie wnioskodawczyni, w którym podała, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od [...] stycznia 2009r. W aktach sprawy znajdują się umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz [...] maja 2011 r., z których pierwsza została zawarta począwszy od [...] stycznia 2009 r. na okres 3 lat, zaś druga od września 2011 r. do września 2016 r. (5 lat). Ponadto, z zaświadczeń KRUS z dnia [...] września 2013 r., [...] sierpnia 2014 r. wynika, że skarżąca była ubezpieczona z mocy ustawy jako rolnik do dnia [...] stycznia 2009 r. i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej od [...] stycznia 2009 r. na podstawie zawartej umowy dzierżawy. Organ podniósł, że z analizy powyższych umów wynika, że umowy te nie były zawarte na co najmniej 10 lat każda jak i łącznie nie trwają 10 lat, nadto brak potwierdzenia ich zgłoszenia do ewidencji gruntów i budynków co strona potwierdziła w oświadczeniu z [...] sierpnia 2014 r. Podsumowując, organ wskazał, że mimo oświadczenia strony jako właścicielki gospodarstwa rolnego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wyłączenia jej z obowiązkowego ubezpieczenia, wnioskodawczyni nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, a zatem nie spełnia wymaganej przesłanki określonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem L. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podkreśliła, że spełniła warunki do przyznania świadczenia, gdyż nie prowadzi gospodarstwa rolnego, bowiem oddała je w dzierżawę. Podała, że nieprzerwanie sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z mocy art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567) określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1548 oraz poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. (art. 2 ust. 1 ustawy) po spełnieniu warunków z art. 2 ust. 2 ustawy. Zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Z powyższych przepisów stanowiących podstawę do przyznania zasiłku dla opiekuna nie wynika, że zasadą jest, że każdemu komu wygasło z mocy prawa świadczenie pielęgnacyjne z dniem 1 lipca 2013 r. automatycznie nabywa prawo do zasiłku dla opiekuna. Przepisy ustawy wyraźnie uzależniają przyznanie nowego świadczenia od warunków i zasad przewidzianych w ustawie. Jednym z warunków, o których jest mowa w art. 2 ust. 2 ustawy jest to, aby osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Ustawa dopuszcza również prawo do przyznania świadczenia rolnikom po spełnieniu warunków określonych w art. 3 ustawy, który stanowi, że "1. W przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623 i 1650) świadczenie to przysługuje odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. 2. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań". Zgodnie z definicją rolnika zawartą w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, pod pojęciem rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Niezbędnym warunkiem do przyznania zasiłku dla opiekuna w przypadku, gdy wniosek składa rolnik jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym potwierdzone stosownym oświadczeniem wg klauzuli określonej w art. 3 ust. 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji odmowę przyznania zasiłku dla opiekuna powiązały koniecznością spełnienia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustaw odnoszących się do grupy podmiotów będących rolnikami, a więc ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, która w art. 28 ust. 4 pkt 1 stanowi, że uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstępnym lub pasierbem, c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c; W ocenie Sądu, stanowisko organu w przedmiotowej sprawie nie jest słuszne i nie znajduje umocowania w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Bezsporne jest, że skarżąca do dnia [...] czerwca 2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Złożyła na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego od [...] stycznia 2009 r. Z umów dzierżawy znajdujących się w aktach sprawy wynika, że grunty nie zostały wydzierżawione na okres 10 lat, lecz na okresy krótsze i do tego umowy dzierżawy nie zostały zgłoszone do ewidencji gruntów i budynków, co skarżąca potwierdziła w oświadczeniu. Z zaświadczenia KRUS z dnia [...] września 2013 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników do dnia [...] stycznia 2009 r. i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej od dnia [...] stycznia 2009 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca decyzją z dnia [...] września 2013 r. z dniem jej wydania była uznana za osobę bezrobotną, a na mocy decyzji z dnia [...] maja 2014 r. z dniem jej wydania utraciła status osoby bezrobotnej. Przy tak ukształtowanym stanie faktycznym należy stwierdzić, że skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Przyjęte przez organ pojęcie zaprzestania działalności gospodarczej określone w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dotyczy konkretnych adresatów, tj. emerytów i rencistów. Skarżąca nie należy do tego kręgu osób. Bezsporne jest, że nadal jest ona właścicielem gospodarstwa rolnego. Od [...] października 2010 r. skarżąca miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawną matką (decyzja z dnia [...] października 2010 r. w aktach administracyjnych sprawy). Przestała podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z dniem [...] stycznia 2009 r., a więc dużo wcześniej (około rok i 8 miesięcy) zanim uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674), po wygaśnięciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej na podstawie art. 2 pkt 2 lit d) tej ustawy, który stanowi, że bezrobotny - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. h, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Przy czym z art. 336 K.c. wynika, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Przy tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy należy uznać, że skarżąca nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie prowadzi działalności rolniczej, jest jedynie właścicielem gospodarstwa rolnego. Poza tym przepis art. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wymaga stosownego oświadczenia, które skarżąca złożyła. Tak więc organy bezpodstawnie przyjęły, że nie zaprzestała ona prowadzenia działalności rolniczej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy skoncentrują się w swoich ustaleniach na przesłankach wynikających z art. 2 ustawy, a więc czy skarżąca spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., ponieważ przyznane jej świadczenie pielęgnacyjne decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2010 r. przyznane było z tytułu rezygnacji z zatrudnienia. Organ zatem powinien zweryfikować podstawy tak przyznanego świadczenia w oparciu o przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., na podstawie akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. Organ zwróci uwagę na oświadczenie skarżącej, że ma przyznane według jej oświadczenia z dnia [...] października 2010 r. prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu. W ocenie Sądu, konieczne jest wyjaśnienie tego uprawnienia, gdyż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługiwało, jeżeli osoba sprawująca opiekę miała ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Wyjaśnienie powyższego uprawnienia może mieć istotny wpływ na wynik spraw. W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O., o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło