I SA/Sz 644/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-12-03
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek z dnia 6 grudnia 2013 r. o zwrot kwoty zapłaconej jako podatek od nieruchomości należy traktować jako żądanie zwrotu nadpłaty w postępowaniu podatkowym, czy jako wezwanie do zapłaty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, oraz czy w przypadku uznania go za żądanie zwrotu nadpłaty, termin do jej zwrotu nie uległ przedawnieniu zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej, uwzględniając ewentualne przerwanie biegu terminu na podstawie art. 80 § 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie, czy wniosek skarżącej z 6 grudnia 2013 r. dotyczył zwrotu nadpłaty podatku w postępowaniu podatkowym, czy też wezwania do zapłaty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Ponadto, organy nie zbadały wyczerpująco, czy termin do zwrotu nadpłaty nie został przerwany na skutek wcześniejszych działań skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła udziały w nieruchomości i zobowiązała się do spłaty zaległości podatkowych poprzedniego właściciela. Dokonała wpłaty na poczet podatku od nieruchomości i odsetek. Następnie złożyła wniosek o zwrot zapłaconej kwoty, twierdząc, że jako osoba trzecia zapłaciła podatek nienależnie. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając wpłatę za nadpłatę, której zwrot przedawnił się. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i twierdząc, że termin zwrotu został przerwany przez wcześniejsze wnioski.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 24 kwietnia 2014 r. oznaczoną numerem [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 80 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej "O.p."), art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24.01.2014 r. Nr [...] w sprawie odmowy A.J. (dalej zwana: podatnikiem, stroną, skarżącą) zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z odsetkami.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji oraz akt sprawy, rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym.
Skarżąca na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 11.10.2005 r. w formie aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza B. P. w Kancelarii Notarialnej [...] oznaczonego w Repertorium A numerem [...] nabyła od [...] udział wynoszący ¾ części w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 i w prawie własności posadowionych na niniejszym gruncie budynków stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy [...] wieczystych prowadził księgę wieczysta KW nr [...] . Na mocy § 6 ww. umowy sprzedaży strona oświadczyła, że przejmuje wszelkie zaległości z tytułu podatku od powyższych nieruchomości wraz z odsetkami oraz w opłacie rocznej za użytkowanie wieczyste wraz z odsetkami w wysokościach ustalonych przez Gminę.
Strona w dniu 28.11.2005 r. oraz w dniu 15.12.2005 r. dokonała wpłaty na rzecz Gminy w łącznej kwocie [...] zł na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za ww. nieruchomości, tj. za nieruchomość położoną w K. przy [...]). Powyższa wpłata została zarachowana przez Gminę w następujący sposób:
- kwota [...] zł – należność główna z tytułu zaległego podatku od nieruchomości;
- kwota [...] zł – odsetki od zaległości w podatku od nieruchomości.
Skarżąca w dniu 11 grudnia 2013r. złożyła w Urzędzie Miasta wniosek o zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami jako podatku od nieruchomości zapłaconego przez osobę trzecią (skarżącą) niebędącą podatnikiem. Wniosek uzasadniła tym, że jako osoba trzecia, która nie była zobowiązana do zapłaty podatku za poprzedniego właściciela, od którego nabyła udział 3/4 części nieruchomości, dokonała zapłaty w/w kwoty podatku od nieruchomości. Jej zdaniem nie doszło do zapłaty nienależnego podatku, gdyż podatek winien być zapłacony przez podatnika czyli poprzedniego właściciela nieruchomości, organ zaś uzyskał bezpodstawną korzyść co prowadzi, w jej ocenie, do bezpodstawnego wzbogacenia. Na poparcie swojego stanowiska przedstawiła kilka orzeczeń sądów administracyjnych.
Decyzją z dnia 24 stycznia 2014r. znak[...] Prezydent Miasta odmówił stronie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu orzeczenia organ podatkowy I instancji wskazał, iż skarżąca nabyła od spółki [...] 3/4 udziału w nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...]. Jednocześnie zobowiązała się do przejęcia wszystkich obowiązków wynikających z nieopłaconego podatku od nieruchomości oraz zaległych odsetek. Podatniczka w dniu 28 listopada 2005r. i 15 grudnia 2005r. dokonała spłaty zaległości podatkowych za zakupioną nieruchomość. Organ wskazał, iż skarżąca od dnia 1 listopada 2005r. posiadała status podatnika podatku od ww. nieruchomości.
Organ I instancji wskazał także, że zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwana dalej: O.p.) za nadpłatę podatku uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Prezydent Miasta podkreślił, iż zgodnie z art. 80 § 1 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Reasumując organ I instancji uznał, że strona, w związku z nabyciem ww. nieruchomości w listopadzie 2005 r. stała się podatnikiem podatku od nieruchomości, jako podatnik – a nie osoba trzecia – dokonała spłaty zadłużenia w podatku od nieruchomości za ww. nieruchomość, kwota wpłacona przez stronę została uznana w związku z tym za nadpłatę przedmiotowego podatku lecz przedmiotowa nadpłata, z uwagi na upływ terminu przedawnienia wskazy w ww. art. 80 § 1 O.p., nie może zostać stronie zwrócona.
Strona nie zgodziła się z wydaną decyzją i odwołała się od niej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu strona wniosła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Wskazała, że nie była zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości. Podkreśliła, iż w jej przypadku kwota wpłaconego podatku nie była nadpłatą lecz świadczeniem uiszczonym nienależnie. Wskazała, iż jej zdaniem, właściwym w przedmiotowej sprawie jest postępowanie w sprawach cywilnych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, które ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu. W związku z powyższym, w ocenie strony, zwrot przez Prezydenta Miasta ww. uzyskanej nienależnie korzyści powinien nastąpić niezwłocznie po wezwaniu Prezydenta Miasta. przez stronę do jej zwrotu, co jednakże nie nastąpiło. Podatniczka podniosła także, iż zwróciła się do Prezydenta o zwrot nienależnie wpłaconego podatku, nie zaś o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 kwietnia 2014 r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu
I instancji uznając odwołanie skarżącej za niezasadne i stwierdzając, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i stanem faktycznym sprawy. Organ II instancji w uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, skarżąca w dniu 11 grudnia 2013 r. złożyła w Urzędzie Miasta wniosek o zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami jako podatku od nieruchomości zapłaconego przez osobę trzecią (skarżącą) niebędącą podatnikiem wniosek swój uzasadniając tym, że jako osoba trzecia - która nie była zobowiązana do zapłaty podatku za poprzedniego właściciela, od którego nabyła udział 3/4 części nieruchomości - dokonała zapłaty w/w kwoty podatku od nieruchomości. A zatem zdaniem strony nie doszło do zapłaty nienależnego podatku, gdyż podatek winien być zapłacony przez podatnika czyli poprzedniego właściciela nieruchomości, organ zaś uzyskał bezpodstawną korzyść, co prowadzi, w ocenie strony, do bezpodstawnego wzbogacenia. Na poparcie swojego stanowiska przedstawiła kilka orzeczeń sądów administracyjnych.
Organ II instancji wskazał ponadto, że zgodnie z treścią art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależycie zapłaconego podatku. W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje, co do zasady, swój obowiązek podatkowy twierdząc, iż opłaciła go nie będąc do tego zobowiązana. Jak wynika z akt sprawy skarżąca uzyskała status podatnika podatku od nieruchomości w dniu 1 listopada 2005r. Zapłata kwoty, której zwrotu żąda podatniczka, miała zaś miejsce w dniu 28 listopada 2005 r. i 15 grudnia 2005 r., z czego wynika iż wpłacona przez stronę ww. kwota nie może być potraktowana jako podatek, gdyż strona nie była zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości. Powyższe implikuje, w ocenie organu II instancji, przyjęcie, iż wpłacona przez podatniczkę kwota, mimo iż strona nie była zobowiązana do jej zapłaty stanowi podatek nadpłacony. Organ wskazał również, że podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł a istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). Przyjęcie takiej konstrukcji doprowadziło, w ocenie organu II instancji, do konieczności zbadania czy podatnikowi przysługuje roszczenie o zwrot nadpłaty. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 § 1 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Organ odwoławczy uznał zatem, że analiza niniejszej sprawy jednoznacznie dorowadziła do wniosku, iż prawo do zwrotu nadpłaconego podatku wygasło. Skoro tak, to prawidłowym było działanie organu podatkowego I instancji.
Odnosząc się do treści odwołania, z którego wynika, iż podatniczka uważa, że kwota wpłaconego podatku nie była nadpłatą lecz świadczeniem uiszczonym nienależnie i jej zdaniem właściwym w przedmiotowej sprawie jest postępowanie w sprawach cywilnych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, które ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu, organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszym postępowaniu organ podatkowy nie może zastępować sądu powszechnego stosując przepisy kodeksu cywilnego bowiem postępowanie podatkowe prowadzone jest w oparciu o przepisy O.p., nie zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego. Ordynacja podatkowa jako prawo autonomiczne zawiera odrębne od pozostałych aktów prawnych uregulowania bowiem przepisy O.p. stosuje się w sprawach podatkowych dotyczących między innymi podatku od nieruchomości. W związku z powyższym, jak wskazał organ II instancji w uzasadnieniu ww. decyzji, organ podatkowy jakim jest Prezydent nie może więc w postępowaniu podatkowym stosować przepisów kodeksu cywilnego, gdyż zgodnie z art. 1 k.c. reguluje on stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i prawnymi zaś stosunki publicznoprawne regulowane są na podstawie innych aktów prawnych. Chcąc skorzystać z instytucji bezpodstawnego wzbogacenia podatniczka winna wszcząć spór na drodze postępowania cywilnego, a nie jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, na drodze postępowania podatkowego.
W skardze do Sądu, na powyżej wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, strona wniosła o uchylenie ww. decyzji organu II i I instancji oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, tj. wezwania z dnia 20.03.2008 r. skierowanego do skarżącej przez Prezydenta Miasta , pism rady prawnego A. P. z dnia 12.12.2007 r. oraz z dnia 20.02.2008 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że wydając ww. decyzje organy naruszyły art. 120 oraz art. 121 O.p. bowiem organ I instancji niestarannie i wybiórczo przedstawił akta sprawy, na podstawie których nie można wnioskować jakimi przesłankami kierował się organ I instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 80 O.p., termin wygaśnięcia obowiązku zwrotu skarżącej ww. nadpłaty w podatku od nieruchomości został przerwany, bowiem strona zainicjowała działania przewidziane w powyższym przepisie, które doprowadziły do przerwania biegu terminu wskazanego w art. 80 § 1 O.p. Skarżąca wskazał, że w dniu 20.02.2008 r. jej pełnomocnik złożył do Prezydenta Miasta. wniosek o zwrot podatku od nieruchomości wpłaconego przez skarżącą nienależnie w 2005 r. wskutek czego organ I instancji pismem z dnia 20.03.2008 r. – załączonym przez skarżącą do skargi – poinformował skarżącą, że jej wniosek w przedmiocie zwrotu podatku od nieruchomości zapłaconego na rzecz Spółki z [...] " zostanie rozpatrzony w odrębnym trybie postępowania podatkowego. W ocenie skarżącej złożony przez nią w 2008 r. wniosek wszczął postępowania w sprawie zwrotu ww. nadpłaty podatku na rzecz skarżącej i zgodnie z art. 80 § 3 O.p. przerwał bieg terminu do zwrotu nadpłaty podatku - jednakże Organ I instancji nie tylko nie zwrócił skarżącej ww. kwoty, lecz również nie zakończył przedmiotowego postępowania wydaniem decyzji ani w żaden inny sposób. Skarżąca wskazał ponadto, że po przerwaniu bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo tzn. bez uwzględnienia okresu, który upłynął przed jego przerwaniem a zatem uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia skarżącej bowiem w dniu 20.02.2008 r. złożyła ona wniosek o zwrot ww. nadpłaty podatku. Skarżąca podniosła także, że jej interwencje w przedmiocie zwrotu ww. nadpłaty podatku nie przyniosły rezultatu a ponowny wniosek o zwrot nadpłaty ww. podatku skarżąca złożyła pismem z dnia 6.12.2013 r. nadanym w placówce pocztowej w dniu 9.12.2013 r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd dopuścił dowody z dokumentów załączonych do skargi, tj. pisma Prezydenta Miasta z dnia 20.03.2008 r., pisma radcy prawnego A P. z dnia 12.12.2007 r., kserokopii pisma radcy prawnego A. P. z dnia 20.02.2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej "P.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zastosowanie przepisów prawa materialnego determinowane jest natomiast przez ustalenia faktyczne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga zgodność zaskarżonych decyzji w aspekcie naruszenia przepisów postępowania. Przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną (art.122 O.p.). Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 O.p.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., a to w wyniku zaniechania pełnego wyjaśnienia i rozważenia istotnych okoliczności dotyczących rzeczywistej woli skarżącej wyrażonej w jej piśmie z dnia 6.12.2013 r. - jak i w przypadku uznania, że zachodzą przesłanki do rozpoznania sprawy w postępowaniu podatkowym, wyjaśnienia czy upłynął termin, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p na skutek zdarzeń wskazywanych przez skarżącą i ich oceny w świetle art. 80 § 3 O.p.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie, w pierwszej kolejności jest okoliczność czy skarżąca wnioskiem z dnia 6.12.2013 r. zainicjowała postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za ww. nieruchomość czy też wniosek ten należy traktować jako wezwanie przez skarżącą Gminy Miasto do zwrotu ww. kwoty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia a zatem czy przedmiotowa sprawa mogła podlegać rozstrzygnięciu w toku postępowania podatkowego. Sporna pozostaje także okoliczność, czy w sprawie zwrotu na rzecz skarżącej ww. kwoty - w przypadku ustalenia, że skarżąca dochodzi jej z tytułu podatku nadpłaconego - upłynął termin, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. na skutek zdarzeń wskazywanych przez skarżącą i ich oceny w świetle art. 80 § 3 O.p.
W wyniku ustaleń poczynionych przez Sąd na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy, niekwestionowana pozostaje natomiast okoliczność, że skarżąca w dniu 11.10.2005 r. zawarła w formie aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza B. P. w Kancelarii Notarialnej oznaczonego w Repertorium A numerem [...] umowę sprzedaży, na podstawie której nabyła od [...] udział wynoszący ¾ części w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 i w prawie własności posadowionych na niniejszym gruncie budynków stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy [...] prowadził księgę wieczysta KW nr [...] jak i okoliczność, że na mocy § 6 ww. umowy skarżąca oświadczyła, że przejmuje wszelkie zaległości z tytułu podatku od powyższych nieruchomości wraz z odsetkami w wysokościach ustalonych przez Gminę . Skarżąca nie kwestionuje również ustaleń organów, z których wynika, że w dniu 28.11.2005 r. oraz w dniu 15.12.2005 r. skarżąca dokonała wpłaty na rzecz Gminy w łącznej kwocie [...] zł na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za ww. nieruchomości, tj. za nieruchomość położoną w [...] (działka nr [...] obręb[...] ) oraz, że powyższa wpłata została zarachowana przez Gminę w następujący sposób:
- kwota [...] zł – należność główna z tytułu zaległego podatku od nieruchomości;
- kwota [...] zł – odsetki od zaległości w podatku od nieruchomości.
Skarżąca nie kwestionuje również ustaleń organów, że w dniu 11 grudnia 2013 r. złożyła w Urzędzie Miasta wniosek o zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami.
Powyższe ustalenia dotyczące ww. części stanu faktycznego Sąd przyjmuje w przedmiotowej sprawie za własne przy dokonaniu oceny prawidłowości decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że godnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu. Nie może budzić wątpliwości, że w przypadku postępowania wszczynanego na żądanie strony, należyte wykonanie tego obowiązku przez organ uzależnione jest od uprzedniego ustalenia zakresu żądania zawartego we wniosku o wszczęcie postępowania. W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu, organy – pomimo braku jednoznacznego wniosku strony o zwrot ww. kwoty jako nadpłaty podatku w postępowaniu podatkowym - nie wyjaśniły jak należy traktować wniosek złożony przez skarżącą do Prezydenta Miasta pismem z dnia 6.12.2013 r. Zauważyć bowiem należy, że z treści powyższego pisma strony nie wynika czy ww. pismem strona wniosła o zwrot na jej rzecz ww. kwoty tytułem nadpłaty podatku od nieruchomości w postepowaniu podatkowym czy też pismo to należy traktować jako wezwanie Prezydenta Miasta. do zapłaty na rzecz skarżącej ww. kwoty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, które – w ocenie skarżącej - Gmina uzyskała na skutek zapłaty przez skarżącą w dniach 28.11.2005 r. oraz 15.12.2005 r. łącznej kwoty [...] zł z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną przy [...] (działka nr [...] obręb [...] ), która to zaległość powstała przed nabyciem przez skarżącą udziału w powyższej nieruchomości i przyjęciem umownego zobowiązania do jego spłaty. O powyższym braku sprecyzowania ww. wniosku przez skarżącą przemawia, w ocenie Sądu, okoliczność, że skarżąca już w treści ww. pisma uznanego przez organy za wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości w postępowaniu podatkowym, wskazała, że "doszło do zapłaty nienależnego podatku przez osobę trzecią ....... i winien być on zwrócony wraz z należnymi odsetkami i dodaję, że uzyskanie korzyści majątkowej bez uzasadnienia prawnego rodzi zobowiązanie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Wobec powyższego proszę Urząd o dokonanie zwrotu kwoty [...] zł wraz z należnymi odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma na rachunek bankowy ......". Również stanowisko skarżącej zawarte w odwołaniu od decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie może, w ocenie Sądu wskazywać, że ww. wniosek stanowił de facto wezwanie do zapłaty powyższej kwoty na rzecz skarżącej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wierzyciela podatkowego nie dotyczył zaś żądania wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości.
Reasumując, dopiero uprzednie ustalenie przez organy podatkowe rzeczywistego zakresu żądania skarżącej zawartego w piśmie skarżącej z dnia 6.12.2013 r., tj. ustalenie, że skarżąca ww. pismem wniosła o zwrot na jej rzecz powyższej kwoty z tytułu nadpłaty w podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 72 § 1 O.p. w postępowaniu podatkowym, pozwoli na podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pozwoli na załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym.
Zauważyć także należy, że w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy nie dokonały w sposób wyczerpujący ustalenia stanu faktycznego sprawy bowiem jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym z dokumentów przedłożonych przez skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynika, że w przedmiotowej sprawie przed organem I instancji skarżąca - przed dniem 6.12.2013 r. - mogła składać wnioski o zwrot na jej rzecz ww. kwoty z tytułu nadpłaty podatku w podatku od nieruchomości w postępowaniu podatkowym, co może mieć istotne znaczenie dla oceny przez organy podatkowe czy możliwe jest prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie oraz czy w sprawie tej upłynął termin, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. I tak z pisma Prezydenta Miasta z dnia 20.03.2008 r. skierowanego do pełnomocnika skarżącej wynika, że przed ww. organem I instancji bądź toczyło się bądź znajduje się w toku inne od przedmiotowego postępowanie z wniosku skarżącej dotyczące zwrotu na jej rzecz powyższej kwoty z tytułu nadpłaty podatku od nieruchomości w postępowaniu podatkowym, które może mieć wpływ na legalność przedmiotowego postępowania bądź też istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Również przedłożone przez skarżącą pismo z dnia 20.02.2007 r. może wskazywać, że przed Prezydentem Miasta mogło toczyć się postępowanie, o którym mowa w ww. piśmie organu I instancji z dnia 20.03.2008 r. W ocenie Sądu fakt przedłożenia przez skarżącą ww. pism dopiero na etapie postępowania sądowadministracyjnego nie może stać na przeszkodzie stosowaniu przez organy podatkowe, w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy, podstawowych zasad postępowania podatkowego, w tym zasad wyrażonych w art. 121 i 122 O.p. jak bowiem wynika z treści ww. pism organ I instancji w chwili wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie był w posiadaniu dokumentów mogących mieć istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy, tj. dokumentów mogących stanowić podstawę uznania, że w niniejszej sprawie nie może być prowadzone postępowanie podatkowe bądź uznania, że ewentualny wniosek skarżącej nie powinien być uznany za złożony po terminie, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p., które to uznanie stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Dokumenty, o których mowa powyżej, nie zostały załączone przez organy podatkowe i znajdują się w aktach przedmiotowego postępowania.
Brak wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie okoliczności ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p., na skutek czynności dokonywanych przez skarżącą w stosunku do Prezydenta Miasta . mających na celu zwrot ww. nadpłaty w postępowaniu podatkowym, w świetle uprawdopodobnienia ich wystąpienia przez skarżącą, stanowi naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 O.p.
Reasumując stwierdzić należy, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie rozważył bowiem wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 191 O.p. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego zaś w przedmiotowej sprawie organy nie wyjaśniły istotnych w sprawie okoliczności takich jak:
- czy skarżąca wnioskiem z dnia 6.12.2013 r. zainicjowała postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za ww. nieruchomość w postępowaniu podatkowym czy też wniosek ten należy traktować jako wezwanie przez skarżącą Gminy Miasto do zwrotu ww. kwoty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia a zatem czy przedmiotowa sprawa mogła podlegać rozstrzygnięciu w toku postępowania podatkowego.;
- czy w sprawie zwrotu na rzecz skarżącej ww. kwoty - w przypadku ustalenia, że skarżąca dochodzi jej w postępowaniu podatkowym z tytułu podatku nadpłaconego - upłynął termin, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. czy też termin ten nie upłynął na skutek zdarzeń wskazywanych przez skarżącą i wynikających z dokumentów załączonych przez skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym i innych dokumentów znajdujących się w ewentualnym posiadaniu organu I instancji oraz dokonaniu ich oceny przez organy w świetle art. 80 § 3 O.p.,
- ewentualne równoległe prowadzenie bądź przeprowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji;
- czy skarżąca dokonała zapłaty ww. podatku ze środków własnych czy też ze środków powierzonych jej przez podmioty zobowiązane do jego zapłaty powyższego podatku.
Na podstawie art. 141 § 4 p.p.sa. Sąd wskazuje aby organy w dalszym postępowaniu wyjaśniły powyżej wskazane, niewyjaśnione dotychczas okoliczności faktyczne jako mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł obejmującą uiszczony wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło