II SA/Sz 525/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2013 r., który wpłynął do organu 24 grudnia 2013 r. A.W. wniósł o zaliczenie jego działalności na rzecz organizacji niepodległościowych w [...] w okresie luty 1983 r. do marca 1986 r. w celach emerytalnych. W uzasadnieniu wniosku A.W. przedstawił historię swojej działalności na terenie Polski i Niemiec. Na poparcie swoich twierdzeń wnioskodawca powołał szereg dowodów m.in. świadków, dokumenty, pisma. Pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. Kierownik do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych wezwał A.W. do wyjaśnienia, w którym z trybów nadzwyczajnych żąda rozpoznania swojego podania : - czy o wznowienie postępowania (art. 145, art. 145 a K.p.a), - czy o stwierdzenie nieważności (art. 156 K.p.a.), - czy o uchylenie decyzji ostatecznej (w trybie art. 155 K.p.a.). Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę jakie są podstawy wznowienia postępowania, jakie dotyczące stwierdzenia nieważności i na jakich przesłankach może być uchylona lub zmieniona decyzja. W odpowiedzi na powyższe pismo A.W. wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu z [...] r. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 16 § 1 K.p.a., następnie art. 149 § 1 i 2 i art. 148 § 1 K.p.a. i wskazał, że po analizie dokumentów przesłanych przez stronę organ uznał, że wnioskodawca nie dotrzymał miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W odwołaniu od powyższego postanowienia A.W. wskazał, że postanowienie nie ma nic wspólnego z jego wnioskiem z 15 grudnia 2013 r. gdyż wniosek ten dotyczył uznania jego pracy na rzecz organizacji antykomunistycznych w zupełnie innym miejscu (Niemcy) i w zupełnie innym czasie w latach 1983 – 1986. Rozpoznając wniosek ponownie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 25 lutego 2014 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 148 K.p.a. W ocenie organu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z ponownych ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził, że A.W. w okresie od 1 lutego 1982 r. do 5 sierpnia 1982 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 roku. Strona nie skorzystała z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem organu wniosek z 15 grudnia 2013 r. A.W., doprecyzowany w piśmie z dnia 05 lutego 2014 r., jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu. W ocenie organu dokumenty dołączone do wniosku strony datowane są na lata 1983-1984. Tym samym podanie o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn określonych art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. złożone zostało po terminie przewidzianym w cyt. wyżej art. 148 §1 K.p.a. Organ zauważył, iż pismem z dnia 10.01.2014 r. Kierownik Urzędu wezwał stronę do sprecyzowania wniosku. W odpowiedzi wnioskodawca wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ponadto A.W. stwierdził, że nie mógł przed grudniem 2013 r. przedłożyć nowych dowodów, gdyż nimi nie dysponował, a istotne dla sprawy oryginały dokumentów uzyskał na początku grudnia 2013 r. od J.O. zamieszkałego w [...]. Ponadto na stronie 10 wniosku A.W. stwierdził, że zachowała się jedynie szczątkowa dokumentacja jego działalności opozycyjnej - "to co udało mi się przewieźć i przechować" gdy powrócił do kraju w 1986 r. i nie wspomniał o uzyskaniu jakichkolwiek dokumentów od osób trzecich. Dalej organ stwierdził, że przy piśmie z dnia 27 marca 2014 r. wnioskodawca nadesłał kserokopię pisma J.O. z dnia 17 marca 2014 r. w którym potwierdził, że w listopadzie 2013 r. przesłał stronie "kilkadziesiąt stron oryginałów dokumentów świadczących o jego działalności w [...], w latach 1983-1986. Organ stwierdził, że już w piśmie z dnia 06 maja 2012 r. kierowanym do UdSKiOR Związek Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym (którego wnioskodawca był sekretarzem) wskazał, że A.W. nie może przedstawić świadków swojej działalności, gdyż nie żyją i posiada jedynie szereg dokumentów wskazujących na jego działalność antyreżimową. Organ uznał, że strona nie udowodniła, iż podanie o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. złożone zostało z zachowaniem terminu przewidzianego cyt. wyżej art. 148 §1 K.p.a. Powyższe postanowienie A.W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organowi obrazę przepisów postępowania zastosowanych w oparciu o nieprawidłową interpretację faktów. W uzasadnieniu skarżący zawarł polemikę z ustaleniami organu powołując dowody na poparcie swoich twierdzeń. Na zakończenie podtrzymał swój wniosek o uznanie jego działalności antykomunistycznej w trakcie emigracji politycznej w Niemczech w latach 1983 – 1986r. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonuje tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Według zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga A.W. zasługiwała na uwzględnienie, bowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Należy podkreślić, że do uchylenia aktu administracyjnego z powodu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest stwierdzenie, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 kwietnia 2014 r. utrzymując w mocy postanowienie własne z 25 lutego 2014 r. odmawiające wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Urzędu z dnia 23 czerwca 2006 r. w przedmiocie potwierdzenia, że w okresie od 1 lutego 1982 r. do 5 sierpnia 1982 r. A.W. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Należy podkreślić, że wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb umożliwiający przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna, jeżeli postępowanie, w którym decyzja została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wskazaną w art. 145 § 1 K.p.a. lub zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 K.p.a. bądź art. 145 b § 1 K.p.a. Jak wynika z pisma z dnia 15 grudnia 2013 r. skarżący zawarł wniosek o zaliczenie jego działalności na rzecz organizacji niepodległościowych w Niemczech w okresie luty 1983 – marzec 1986. Sugerowanie w piśmie z dnia 10 stycznia 2014 r. że wniosek skarżącego zmierza do wzruszenia ostatecznej decyzji było w ocenie Sądu nieuzasadnione. Dokładna lektura wniosku z 15 grudnia 2014 r. i zestawienie jego z wnioskiem z 24 listopada 2005 r. (który został załatwiony ostateczną decyzją z 23 czerwca 2006 r.) pozwoliłyby organowi na uznanie, że wnioski te nie dotyczą tych samych okresów ani tych samych miejsc działalności politycznej skarżącego. W razie wątpliwości organ powinien wezwać A.W. do wyjaśnienia z jakim żądaniem zwraca się do organu. Sugestia organu, że rozpoznanie wniosku zmierza do wzruszenia decyzji ostatecznej (z dnia 23 czerwca 2006 r.) przez wskazanie do wyboru jednego z trzech trybów nadzwyczajnych spowodowała, że skarżący taki tryb wskazał, jednakże we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zdecydowanie podtrzymał swoje żądanie wskazując, że dotyczy to działalności pracy na terenie Niemiec w okresie 1983 – 1986, zatem chodzi o zaliczenie innego okresu i innej działalności niż rozstrzygnięte decyzją z dnia 23 czerwca 2006 r. Chodzi zatem o inny przedmiot sprawy. Tej okoliczności organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wyjaśnił podtrzymując wersję, że intencją skarżącego jest wznowienie postępowania w sprawie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 117 ust. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009, Nr 153 poz. 1227) okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań świadków dokonuje, w drodze decyzji Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Oznacza to, że skarżący może starać się udowodnić kolejne okresy składkowe bądź nieskładkowe i jest to postępowanie inne niż to, które zakończyło się decyzją ostateczną. Organ wydając zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy wcześniej wydane postanowienie własne naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący wnioskiem z dnia 15 grudnia 2013 r. zmierzał do wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 23 czerwca 2006 r. w trybie wznowienia postępowania, uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. zaskarżone i poprzedzające je postanowienie należało uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpozna wniosek A.W. z dnia 15 grudnia 2013 r. jako nowe żądanie w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym.