I SA/Sz 942/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Spółki cywilnej w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2009 p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącą od opłat sądowych. "[...]" Spółka cywilna w B. (dalej zwana: "Spółką", "Skarżącą"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od skargi wniesionej na wyżej powołane postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wspólnikami Spółki są: "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w B., "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w B. oraz R.M. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że nie posiada majątku, który mogłaby zbyć na pokrycie opłat sądowych. Spółka podała, że prowadzi działalność rolniczą, jednakże z uwagi na nierozstrzygnięte od kilku lat spory z Agencją nie prowadzi działalności produkcyjnej i nie osiąga dochodów, zaś za ostatni rok bilansowy wystąpiła strata w wysokości [...] zł. Spółka wskazała, że nie posiada gotówki w kasie ani środków na rachunku bankowym, nie występują też inne aktywa możliwe do zbycia. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada rachunku bankowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała wysokość kapitału zakładowego w kwocie [...] zł, wartość środków trwałych w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł. Do wniosku załączono bilans Spółki według stanu na 31 grudnia 2012 r. oraz 31 grudnia 2013 r. oraz jednostronny rachunek zysków i strat spółki na dzień 31 grudnia 2013 r. oraz za "rok ubiegły". Skarżąca, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 3 listopada 2014 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów, przedłożyła następujące dokumenty: 1) bilans i rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r., w których wskazała: kapitał własny skarżącej na koniec tego okresu w kwocie [...] zł, przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł, aktywa trwałe o wartości [...] zł, należności długoterminowe w kwocie [...] zł, aktywa obrotowe o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, środki pieniężne w kasie w kwocie [...] zł, 2) dokumenty i oświadczenia dotyczące wspólnika Spółki R. M. tj.: - kopię deklaracji PIT 37 za 2013 r., w której zadeklarowała przychody ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w łącznej kwocie [...] zł, - dodatkowe oświadczenie wspólnika z dnia 11 listopada 2014 r. o tym, że nie pozostaje w stosunku zatrudnienia oraz nie uzyskała żadnych dochodów za ostatnie trzy miesiące, - kopię historii rachunku bankowego wspólnika za okres od 1 września do 19 listopada 2014 r. z wykazanym przelewem do organu egzekucyjnego – spłata zajęcia egzekucyjnego w dniu 7 listopada 2014 r. w wysokości [...] zł, saldo środków to kwota [...] zł. W odniesieniu do pozostałych wspólników Skarżącej, referendarz sądowy uwzględnił znane z urzędu z akt sprawy o sygn. akt I SA/Sz 740/14 aktualne dane dotyczące sytuacji finansowej "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w B., "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w B. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na wstępie podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest wnosi o zwolnienie od opłat sądowych. Należy wyjaśnić przy tym, że w myśl art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie natomiast z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wpis sądowy w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł, zaś Spółka jest zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych łącznie w dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Sz 941/14 i I SA/Sz 942/14, a zatem łączna kwota wpisów sądowych, które ciążą na Skarżącej to kwota [...] zł. W ocenie referendarza sądowego Skarżąca wykazała zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z dokonanych, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych ustaleń wynika bowiem, że Spółka aktualnie nie ma środków finansowych na poniesienie opłat sądowych. Spółka wykazała, że nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, nie ma jakichkolwiek przychodów ani majątku, który mógłby zostać spieniężony. Nie dysponuje też innymi możliwościami pozyskania środków finansowych na pokrycie opłat sądowych. Ze znanych z urzędu dokumentów wynika bowiem, że w złej kondycji finansowej znajdują się spółki kapitałowe będące wspólnikami Skarżącej. Bilanse i rachunki zysków i strat tych wspólników za 2013 r. i pierwsze półrocze 2014 r., deklaracje podatkowe, wyciągi z ksiąg rachunkowych oraz wyciągi bankowe, wskazują na ujemny kapitał zakładowy, znaczne zobowiązania (zobowiązania krótkoterminowe łącznie u obu podmiotów na dzień 30 czerwca 2014 r. wynosiły [...] zł), brak przychodów, brak środków w kasie i na rachunkach bankowych. Skarżąca wykazała także, że nie jest możliwe uzyskanie środków pieniężnych od trzeciego wspólnika, będącego osobą fizyczną. Powyższe pozwala uznać, że wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony w całości. Mając na względzie powyższe, a także realizując postulat zapewnienia dostępu do Sądu, należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji, co oznacza zwolnienie skarżącej od wszelkich wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych w sprawie.